خوانشی ژانوسی از مدرنیته: مورد مطالعه انفال قومی در عراق

نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی و عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.

2 کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.

چکیده

در این مقاله سعی شده است تا با ورود به رشته‌های تاریخ،‌ جامعه‌شناسی و علوم سیاسی، پیوندی میان مباحث نظری و عملی برقرار شود. بنابراین، مهم‌ترین دغدغه مقاله حاضر این است که رابطه بین انفال و مدرنیته چه می‌باشد؟ آیا انفال یا نسل‌کشی کردهای عراق نسبتی با مدرنیته دارد؟ و آیا می‌توان آن را محصول مدرنیته دانست؟ با تبیین و توضیح مدرنیته و برجسته کردن دوگانگی‌های مدرنیته، انفال را در پرتو این دوگانگی‌ها مورد بررسی و واکاوی قرار داده‌ایم. برای آزمودن سؤالات مقاله، از نظریه مدرنیستی و رهیافت‌های انتقادی آن بهره گرفته و برای تحلیل داده‌ها نیز از روش توصیفی _ تحلیلی استفاده نمودیم. فرض مقاله بر این است که انفال محصول چهره ژانوسی از مدرنیته است. یافته‌های مقاله حاکی از آن است که انفال محصول دوگانگی مدرنیته بوده و مدرنیته در مواجهه با انفال، چهره تاریک خود را نشان داده است. چهره‌ای که به وسیله عقلانیت ابزاری که خود ناشی از مدرنیته می‌باشد، رشد و گسترش یافته است. عقلانیت ابزاری با خود بروکراسی، ارتش و تکنولوژی را به همراه آورده که نتیجه آن، در عین رهایی‌بخش بودن، در دست دولتی چون بعث افتاد که در نهایت، انفال محصول مستقیم آن است.

تازه های تحقیق

انقال (نسل کشی کردهای عراق) نشان دهنده چهره تاریک مدرنیته است.

نظام های سیاسی توتالیتر،‌ محصول مدرنیته ناقص هستند.

حزب بعث،‌ نمودی از مدرنیسم ارتجاعی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اباذری، یوسف (1377). خرد جامعهشناسی. تهران: انتشارات طرح نو.

احمدی، بابک (1385). مدرنیته ناتمام. تهران: نشر مرکز.

برونر، استفن اریک (1386). بازیابی روشنگری: به سوی خطمشی تعهدی رادیکال (مترجم: حسن مرتضوی). تهران: نشر چشمه.

آدورنو، تئودور دبلیو؛ و هورکایمر، ماکس (1389). دیالکتیک روشنگری: قطعات فلسفی (مترجم: مراد فرهادپور و امید مهرگان). تهران: نشر گام نو.

آرنت، هانا (1366). توتالیتاریسم: حکومت ارعاب، کشتار، خفقان (مترجم: محسن ثلاثی). تهران: نشر جاویدان.

باربیه، موریس (1383). مدرنیتهسیاسی (مترجم: عبدالوهاب احمدی).تهران: انتشارات آگه.

بردشا، لی (1380). فلسفه سیاسی هانا آرنت (مترجم: خشایار دیهیمی). تهران: طرح نو.

برمن، مارشال (1379). تجربه مدرنیته: هر آنچه سخت است دود میشود و به هوا میرود (مترجم: مراد فرهادپور). تهران: انتشارات طرح نو.

بشیریه، حسین (1386). عقل در سیاست. تهران: نشر نگاه معاصر.

بشیریه، حسین (1389). تاریخ اندیشههای سیاسی در قرن بیستم (اندیشه‌های مارکسیستی). تهران: نشر نی.

بیگدلی، علی (1368). تاریخ سیاسی و اقتصادی عراق. تهران: مؤسسه مطالعات و انتشارات تاریخی میراث ملل.

پارکین، فرانک (1384). ماکس وبر (مترجم: شهناز مسمی‌پرست). تهران: انتشارات ققنوس.

پاور، سامنتا (1386). معضلی برخواسته از جهنم؛ آمریکا و قرن نسلکشیها (مترجم: مارینا بنیایتان). تهران: نشر چشمه.

پولادی، کمال (1384). از دولت اقتدار تا دولت عقل در فلسفه سیاسی مدرن. تهران: نشر مرکز.

تورن، آلن (1380). نقد مدرنیته (مترجم: مرتضی مردیها). تهران:گام نو.

تیلور، چارلز (1387). هگل و جامعه مدرن (مترجم: منوچهر حقیقی‌راد). تهران: نشر مرکز.

رندل، جاناتان (1379). با این رسوایی چه بخشایشی؟: آشناییم با کردستان : تحلیل مسائل سیاسی کردستان (مترجم: ابراهیم یونسی). تهران: نشرپانیذ.

کاپلستون، فردریک چارلز (1362). تاریخ فلسفه، فیلسوفان انگلیسی از هابز تا هیوم (مترجم: امیر جلال‌الدین اعلم). تهران: انتشارات سروش.

کوچرا، کریس (1377). جنبش ملی کرد (مترجم: ابراهیم یونسی). تهران: انتشارت نگاه.

کهون، لارنس (1381).  از مدرنیسم تا پست مدرنیسم (مترجم و ویراستار: عبدالکریم رشیدیان). تهران: نشر نی.

گونتر، مایکل (2014). دایرةالمعارف تاریخی _ سیاسی کردستان (مترجم: هیوا مشرفی). انتشارات دهوک.

گیدنز، آنتونی (1377). پیامدهای مدرنیته (مترجم: محسن ثلاثی). تهران: نشر مرکز.

مار، فب (1380). تاریخ نوین عراق (مترجم: محمد عباس‌پور). تهران: آستان قدس رضوی.

معتضد، خسرو (1385). سقوط دیکتاتور؛ صدام از ظهور تا سقوط (چاپ سوم). تهران: نشر البرز.

مک داول، دیوید (1386). تاریخ معاصر کرد (مترجم: ابراهیم یونسی). تهران: نشر پانیذ.

میچام،کارل (1388). فلسفه تکنولوژی چیست؟ (مترجم: مصطفی تقوی، یاسر خوشنویس و پریسا موسوی). تهران: انتشارات روزنامه ایران.

میرعلی، محمدعلی (1391). چالش سنت و مدرنیته در سوریه و لبنان. قم: مؤسسه بوستان کتاب.

میلگرام، استانلی (1381).  اطاعت از اتوریته یک دیدگاه تجربی (مترجم: مهران پاینده و عباس خداقلی). تهران: انتشارت اختران.

نوذری، حسینعلی (1391). مدرنیته و مدرنیسم، سیاست، فرهنگ و نظریه اجتماعی. تهران: انتشارت نقش جهان.

نوذری، حسینعلی (1394). نظریه انتفادی مکتب فرانکفورت در علوم انسانی و اجتماعی. تهران: نشر آگاه.

نوریس، پیپا؛ کدی، نیکی آر و دیگران (1388). جامعهشناسی سیاسی شکافهای اجتماعی: بررسیهای موردی (نگارش و ترجمه: پرویز دلیرپور و علیرضا سمیعی اصفهانی). تهران: انتشارات کویر.

نئوکلوس، مارک (1391). فاشیسم (مترجم: حسن مرتضوی). تهران: انتشارت آشیان.

واتسن، دیوید (1385). هانا آرنت (مترجم: فاطمه ولیانی). تهران: انتشارت هرمس.

هابرماس، یورگن (1384). جهانی شدن و آینده دموکراسی، منظومه پساملی (مترجم: کمال پولادی). تهران: نشر مرکز.

گنجی، ایمان (1393). آلتر مدرنیته. برگرفته از:  http://asabsanj.com/asab/wp-content/uploads/2015/03/ganji_altermodernity.pdf

محمدی، سیدمحمد (1386). هابرماس و پروژه ناتمام مدرنیته. نامه فلسفی، 59(1)، 66-53.

نظری، علی‌اشرف (1383). دیدگاههای انتقادی و گذار از مدرنیته. فصلنامه راهبرد، 34، 81-68.

علی، بختیار (1999). «انفال» و اراده معطوف به کشتن و فراموشی (مترجم: منصور تیفوری). فصلنامه کردی رهند (سوئدی)، 7، 107-95.

ووچ، سلیمان (1993)،  جینوساید: لهئیراقوپهلاماریئهنفالبوسهرکور  (مترجم: سیامند مفتی‌زاده). کردستان: نشر میدل ایست.

 

Archer, M. S., & Tritter, J. Q. (Eds). (2000). Rational choice theory: Resisting colonization. London and New York: Routledge.

Balorda, J. (2013). Genocide and modernity: A comparative study of Bosnia, Rwanda and the Holocaust (Doctoral dissertation). University of Leeds.

Bandi, A. (2012). Bahdinan anfal (L. Asihy & A. Muhammad Sa’ee, Trans. & Revised). Duhok: Spirez Press & publisher.

Bauman, Z. (1989). Modernity and the holocaust. Cambridge: Polity Press.

Bengio, O. (2012). The kurds of Iraq: Building a state within a state. Lynne Rienner Publishers.

Bernstein, J. (1996). The casuality of fate: Modernity and modernism in Habermas. In: D’Entrevès, P., & Benhabib, S. (Eds.). Habermas and the unfinished Project of modernity (pp. 68-245), UK, Cambridge: Polity Press.

Farouk-Sluglett, M., & Slugltt, P. (2003). Iraq since 1958: From revolution to dictatorship. London and new York: IB Tauris.

Fattah, H., & Caso, F. (2009). A brief history of Iraq. New York: Facts on File, An Impreint of infobase Publishing.

Habermas, J. (1984). The Theory of communicative action (Vol. 1). London: Heinermann.

Habermas, J. (1987). The philosophical discourse of modernity. Cambridge: Polity Press.

Hinton, A. L. (ed.) (2002). The dark side of modernity: Toward an anthropology of genocide. In: Annihilating difference: The anthropology of genocide. Berkeley: University of California Press (pp. 1–42), Berekeley:  University of California Press.

Holden, S. E. (Ed.). (2012). A documentary history of modern Iraq. University Press of Florida.

Johnson, A. (2004). Constance, Iraq: Legal history and traditions. Washington, DC: The Law Library of Congress.

Makiya, K. (1989). Republic of fear: The politics of modern Iraq. London: University of California Press.

Middle East Watch Report & Human Rights Watch (1993). Genocide in Iraq: The anfal campaign against the Kurds. US: New York.