نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه زابل، زابل، ایران.

چکیده

هدف این مقاله، مطالعه علم‌سنجی و تحلیل شبکه‌های همکاری نویسندگان و مؤسسات در مقاله‌های منتشرشده در فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، طی شماره‌های نخست تا بیست‌و‌هفتم است؛ در این راستا تعداد تولیدات، الگوهای تألیف، پرتولیدترین افراد و مؤسسه‌ها، ویژگی شبکه‌های همکاری در مقاله‌های فصلنامه و همچنین تخصص موضوعی پدیدآورندگان، مورد بررسی قرار گرفته است. این مقاله دارای رویکرد کاربردی است و با استفاده از شاخص‌های علم‌سنجی و تحلیل شبکه‌های اجتماعی، انجام شده و از نرم‌افزار تحلیل شبکه یو.سی.آی.نت، برای ترسیم و تحلیل شبکه‌های همکاری علمی استفاده شده است. نتایج این پژوهش، نشان می‌دهد که 185 مقاله در شماره‌های نخست تا بیست‌و‌هفتم فصلنامه منتشر شده است که 272 پژوهشگر از 70 دانشگاه و مؤسسه پژوهشی در نگارش آن دخیل بوده‌اند. بررسی شبکه همکاری پدیدآورندگان مقاله‌ها نشان‌دهنده تمایل بیشتر پژوهشگران به تولیدات انفرادی و یا مشارکت در گروه‌های کوچک است. به‌طورکلی 65/48 درصد از مقاله‌ها به‌صورت انفرادی و 35/51 درصد نیز از طریق همکاری علمی دو یا چند پژوهشگر تألیف شده است. مطالعه شبکه همکاری علمی دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های پژوهشی در مقاله‌های فصلنامه با استفاده از شاخص‌های مرکزیت، بیانگر این است که دانشگاه‌های شهید بهشتی، تهران، علامه طباطبایی، تربیت مدرس و خوارزمی از نقشی کلیدی‌ و مرکزی‌ در شبکه برخوردار بوده‌اند. همچنین حوزه‌های موضوعی علوم تربیتی، علوم سیاسی و مدیریت، دارای بیشترین سهم در مقاله‌های منتشرشده در فصلنامه بوده‌اند.

تازه های تحقیق

  • 185 مقاله در شماره‌های اول تا بیست‌و‌هفتم فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی منتشر شده است که 272 پژوهشگر از 70 دانشگاه و مؤسسه پژوهشی در نگارش آن سهیم بوده‌اند.
  • بررسی شبکه همکاری پدیدآورندگان مقاله‌ها نشان‌دهنده تمایل بیشتر پژوهشگران به تولیدات انفرادی و یا مشارکت در گروه‌های کوچک است؛ 65/48 درصد از مقاله‌ها به‌صورت انفرادی و 35/51 درصد نیز از طریق همکاری علمی میان دو یا چند پژوهشگر تألیف شده‌اند.
  • مطالعه شبکه همکاری علمی دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های پژوهشی در مقاله‌های فصلنامه با استفاده از شاخص‌های مرکزیت، بیانگر این است که دانشگاه‌های شهید بهشتی، تهران، علامه طباطبایی، تربیت مدرس و خوارزمی از کلیدی‌ترین و مرکزی‌ترین نقش در شبکه برخوردار بوده‌اند.
  • حوزه‌های موضوعی علوم تربیتی، علوم سیاسی و مدیریت، دارای بیشترین سهم از مقاله‌های منتشرشده در فصلنامه بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

افشار، مینا؛ عبدالمجید، امیرحسین؛ و دانش، فرشید (1388). میزان استنادات و مشارکت گروهی نویسندگان مقالات مجله پژوهش در علوم پزشکی. مدیریت اطلاعات سلامت، 6(2)، 131-123.

زارع فراشبندی، فیروزه؛ کربلائی، مجتبی؛ باجی، فاطمه؛ و زاهدیان ورنوسفادرانی، مریم (1385). مشارکت گروهی و موضوعات اصلی مقالات مجله‌ علمی‌ـ‌پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز. مدیریت اطلاعات سلامت، 3(2)، 24-11.

زمانی، غلامحسین؛ عزیزی خالخیلی، طاهر (1390). جایگاه مجلات علمی کشور در پایگاه‌های اطلاعاتی: مورد مطالعه نشریات کشاورزی و منابع طبیعی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 26(4)، 823-803.

عرفان‌منش، محمدامین؛ ارشدی، هما (1394). شبکه هم‌نویسندگی مؤسسات در مقاله‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی ایران. تحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی، 49(1)، 99-79.

عرفان‌منش، محمدامین؛ بصیریان‌جهرمی، رضا (1392). شبکه هم‌تألیفی مقالات منتشرشده در فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات با استفاده از شاخص‌های تحلیل شبکه‌های اجتماعی. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 24(2)، 96-76.

عرفان‌‌منش، محمدامین؛ نوجوان، فرشته (1395). عملکرد مجلات علوم پزشکی ایران، نمایه‌شده در پایگاه گزارش استنادی نشریات. مدیریت سلامت، 63، 79-68.

عطاپور، هاشم؛ نوروزی‌چاکلی، عبدالرضا؛ حسن‌زاده، محمد (1388). بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر ضریب تأثیر نشریات حوزه اقتصاد مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. سیاست علم و فناوری، 2(1)، 64-53.

قانع، محمدرضا؛ رحیمی، فروغ (1390). تحلیل استنادی و الگوی همکاری نویسندگان شش نشریه ایرانی‌ـ‌انگلیسی‌زبان حوزه فنی و مهندسی نمایه‌شده در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 26(4)، 1319-1303.

مروتی، مرضیه؛ حسامپور، سعید (1394). تحلیل استنادی مقالات فصلنامه علمی‌ـ‌پژوهشی نقد ادبی (شماره‌های 28-1). فصلنامه نقد ادبی، 32، 169-155.

مهراد، جعفر؛ گلتاجی، مرضیه (1388). میزان همبستگی خوداستنادی مجله با ضریب تأثیر در نشریات علمی حوزه علوم انسانی براساس پایگاه استنادی علوم جهان اسلام. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 25(2)، 206-189.

میرزایی، الهام؛ غائبی، امیر؛ کامران، معصومه (1392). معیارهای ارزیابی نشریات علمی در سطح ملی و بین‌المللی: دیدگاه سردبیران و دست اندرکاران نشریات علمی فارسی در حوزه علوم انسانی. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 24(2)، 158-138.

 Abbasi, A., Hossain, L., & Leydesdorff, L. (2012). Betweenness centrality as a driver of preferential attachment in the evalution of research collaboration networks. Journal of Informetrics, 6(3), 403-412.

Arkhipov, D. (1999). Scientometric analysis of nature, the journal. Scientometrics, 46(1), 51-72. http://www.dx.doi.org/10.1007/BF02766295

Bakri, A., & Willett, P. (2008). The Malaysian journal of library and information science 2001-2006: A bibliometric study. Malaysian Journal of Library & Information Science, 13(1), 103-116.

Bharvi, D., Garg, K., & Bali, A. (2003). Scientometrics of the international journal Scientometrics. Scientometrics, 56(1), 81-93. http://www.dx.doi.org/10.1023/A:1021950607895

Crawley-Low, J. (2006). Bibliometric analysis of the American Journal of Veterinary Research to produce a list of core veterinary medicine journals. Journal of the Medical Library Association, 94(4), 430.

Erfanmanesh, M., & Hosseini, E. (2015). 10 Years of the International Journal of Information Science and Management: A scientometric and social network analysis study. International Journal of Information Science and Management, 13(1), 1-20.

Erfanmanesh, M., Rohani, V. A., & Abrizah, A. (2012). Co-authorship network of scientometrics research collaboration. Malaysian Journal of Library & Information Science, 17(3),  73-93.

Fatt, C., Ujum, E., & Ratnavelu, K. (2010). The structure of collaboration in the Journal of Finance. Scientometrics, 85(3), 849-860. http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-010-0254-0

Feeley, T. H. (2008). A bibliometric analysis of communication journals from 2002 to 2005. Human Communication Research, 34(3), 505-520. http://www.dx.doi.org/10.1111/j.1468-2958.2008.00330.x

 Franchignoni, F., & Lasa, S. M. (2011). Bibliometric indicators and core journals in physical and rehabilitation medicine. Journal of rehabilitation medicine, 43(6), 471-476.

  González-Teruel, A., González-Alcaide, G., Barrios, M., Abad-García, M. (2015). Mapping recent information behavior research: an analysis of co-authorship and co-citation networks. Scientometrics, 103(2), 687–705. http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-015-1548-z

Gorraiz, J., & Schloegl, C. (2008). A bibliometric analysis of pharmacology and pharmacy journals: Scopus versus Web of Science. Journal of Information Science, 34(5), 715-725.

Gureyev, V. N., Mazov, N. A., & Karpenko, L. I. (2015). Russian bioscience publications and journals in international bibliometric databases. Serials Review, 41(2), 77-84. http://www.dx.doi.org/10.1080/00987913.2015.1035967

Henriksen, D. (2016). The rise in co-authorship in the social sciences (1980–2013). Scientometrics, 107(2), 455–476.   http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-016-1849-x

Hu, C. P., Hu, J. M., Gao, Y., & Zhang, Y. K. (2010). A journal co-citation analysis of library and information science in China. Scientometrics, 86(3), 657-670. http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-010-0313-6

Jayaratne, Y. S. N., & Zwahlen, R. A. (2015). The evolution of dental journals from 2003 to 2012: A bibliometric analysis. PloS one, 10(3), e0119503. http://www.dx.doi.org/10.1371/journal.%20pone.0119503

Krauss, J. (2007). Journal self-citation rates in ecological sciences. Scientometrics, 73(1), 79-89. http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-007-1727-7

Liang, L., & Rousseau, R. (2009). Bibliometric characteristics of the journal Science: Pre-Koshland, Koshland and post-Koshland period. Scientometrics, 80(2), 359-372.  http://www.dx.doi.org/0.1007/s11192-008-2086-8

Liesch, P. W., Håkanson, L., McGaughey, S. L., Middleton, S., & Cretchley, J. (2011). The evolution of the international business field: A scientometric investigation of articles published in its premier journal. Scientometrics, 88(1), 17-42. http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-011-0372-3

Liu, Z. (2005). Visualizing the intellectual structure in urban studies: A journal co-citation analysis (1992-2002). Scientometrics, 62(3), 385-402. http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-005-0029-1

Newman, M. E. J. (2001). Scientific collaboration networks: Network construction and fundamental results. Physical Review E, 64(1): 1-7. http://www.dx.doi.org/10.1103/PhysRevE.64.016131

Pislyakov, V. (2009). Comparing two "thermometers": Impact factors of 20 leading economic journals according to journal citation reports and scopus. Scientometrics, 79(3), 541-550. http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-007-2016-1

Šipka, P. (2013). Bibliometric quality of Serbian journals 2002-2011: More than just a dress for success. In Fifth Belgrade International Open Access Conference 2012.

Smith, D. R. (2010). A longitudinal analysis of bibliometric and impact factor trends among the core international journals of nursing, 1977–2008. International journal of nursing studies, 47(12), 1491-1499. http://www.dx.doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2010.05.006

Stojanovski, J., & Pehar, F. (2014). Multiple bibliometric indicators approach to Croatian open access (OA) journals. Libraries in the Digital Age Proceedings, 13.

Thanuskodi, S. (2011). Bibliometric analysis of the Indian journal of chemistry. Library Philosophy and practice, (1), 19.

Tsay, M. Y., & Shu, Z. Y. (2011). Journal bibliometric analysis: A case study on the Journal of Documentation. Journal of Documentation, 67(5), 806-822. http://www.dx.doi.org/10.1108/ 00220411111164682

  Wang, S., Wang, H., & Weldon, P. R. (2007). Bibliometric analysis of English-language academic journals of China and their internationalization. Scientometrics, 73(3), 331-343. http://www.dx.doi.org/10.1007/s11192-007-1775-z

Yang, H. (2009). The top 40 citation classics in the Journal of the American Society for Information Science and Technology. Scientometrics, 78(3), 421-426. http://www.dx.doi.org/10.1007/%20s11192-007-2011-6