نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسنده

دانشیار حقوق اقتصادی و اجتماعی، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، تهران، ایران.

چکیده

یکی از چالش‌های پیش روی کشورهایی که دارای اقوام مختلف هستند، گرایش قومیت‌ها به اداره امور داخلی، توسط خودشان است. درصورتی‌که قدرت مرکزی نتواند در شرایط ثبات، این تمایل را به‌درستی هدایت و «وفاق ملی» را تقویت کند، در شرایط بی‌ثباتی، زمینۀ واگرایی کشور فراهم خواهد شد. در پیشینه تاریخی کشور ما (از ساتراپ‌های شبه‌فدرال عصر هخامنشی تا تراکم‌زدایی در دوران کنونی) روش‌هایی از سازمان‌دهی و اداره امور عمومی محلی وجود داشته است که کشف و دسته‌بندی آن‌ها می‌تواند مجموعه‌ای مفید برای تقویت مبانی نظری و عملی اداره امور محلی آینده ایران باشد. مقاله حاضر (پژوهشی میان‌رشته‌ای با کاربرد مدیریت دولتی و حقوق اداری)، از لحاظ هدف، پژوهشی بنیادی و نظری است و در زمینۀ کشف حقایق تاریخی، برای نخستین‌بار، بر این نظر تأکید می‌کند که (از حکمرانی سلسله صفوی تا حکومت پهلوی اول) سازمان‌دهی سرزمین‌های داخلی قلمرو ایران، هم‌زمان، با سه روش «متمرکز»، «غیرمتراکم محدود» و «غیرمتراکم فدرال‌گونه» انجام می‌شده است؛ در این راستا جمع‌آوری داده‌های مربوط به موضوع بر مبنای «مطالعۀ اسنادی» است. به‌عبارت دیگر، روش تحقیق در این نوشتار‌‍، روش بررسی و تحقیق تاریخی با رویکرد توصیفی‌ـ‌ تحلیلی است؛ بر این اساس، نخست با استفاده از منابع حوادث و رویدادها، وقایع توصیف، و سپس تحلیل، و درنهایت پیشنهاد‌های جدیدی عرضه می‌شود که ما را با دستاورد‌های نوینی در این عرصه آشنا خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

امیر احمدیان، بهرام (1375). گرجستان. تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.

آدمیت، فریدون (1376). تاریخ فکر، از سومر تا یونان و روم. تهران: انتشارات روشنگران.

بدلیسی، شرف‌خان (1364). شرفنامه: تاریخ مفصل کردستان (چاپ دوم؛ تصحیح محمدعلی عباسی). تهران: نشر حدیث.

ترکمان، اسکندربیک (1334). تاریخ عالم‌آرای عباسی (به کوشش ایرج افشار). تهران: امیرکبیر.

دادبه، علی‌اصغر (2007). در اقلیم فلسفه (گفت‌وگو). مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از: http://www.cgie.org.ir/fa/news/2400

راد، ناصر (1374). تاریخ سرزمین ایلام از روزگار باستان تا انقراض حکومت‌والیان لرستان و ایلام. تهران: ارغنون.

رضایی، محسن (1391). فدرالیزم اقتصادی. تهران: نشر کمیل.

روملو، حسن بیک (1349). احسن‌التواریخ (جلد اول؛ به اهتمام عبدالحسین نوایی). تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

زرینی، حسین (1391). سابقه تاریخی ایران و گرجستان. تهران: مؤسسه مطالعات ایران اوراسیا.

شکری، یدالله (1360). عالم‌آرای شاه اسماعیل. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.

شمس، عبدالحمید (1391). حاکمیت محلی: از تراکم‌زدایی تا فدرالیسم. تهران: انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.

علیمرادی، ظهیر (1395). طراحی مدل حکومت خودگردان محلی در جمهوری اسلامی ایران، در چارچوب حاکمیت شایسته (رساله دکتری). تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.

قزوینی، محمدطاهر (1329). عباسنامه (به کوشش ابراهیم دهگان). تهران: کتابفروشی داودی اراک.

القزوینی، میریحیی عبدالطیف (1385). لب‌التواریخ (تصحیح میرهاشم محدث). تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.

کسروی تبریزی، محمد (1312). تاریخ پانصدساله خوزستان. تهران: مطبعه.

مرادی، مراد (1385). تاریخ سیاسی و اجتماعی پشتکوه در دوران والیان فیلی. فصلنامه مطالعات ملی، 7(1)، 96-71.

مستوفی، عبدالله (1386). زندگانی من (چاپ اول). تهران: انتشارات هرمس.

منشی، اسکندر بیک (1336). تاریخ عالم‌آرای عباسی (ویراستار: ایرج افشار). تهران: چاپ سنگی.

مولیانی، سعید (1379). جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران. اصفهان: انتشارات یکتا.

هربرن، مشایل کلاوس (1357). نظام ایالات در دوره صفویه (مترجم: کیکاوس جهانداری). تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

Astrauskas, A., & Gecikova, I. (2014). Similarities and differences in local self-government in lithuania and slovakia. American International Journal of Social Science, 3(5), 153-182.

Chardin, J. (1811). Voyage de chevalier chardin en perse. ed Par l. langles. 10 Bde paris. Vem. Vol.

Chardin, S.J., De La Croix, F. P., & Langlès, L. (1811). Voyage de chevalier chardin en perse. ed Par l. langles. 10 Bde paris.

DGCL. (2013). Controle de legalite. Collectivites - Locales. Gouv. Fr.

Jean-Louis Autin et Catherine Ribot (2009). Droit administrative general. Ed Litec.6e ed.

Kobasa, M. (2012). Local self-government in Belarus: How to shift myth to reality. School of Young Manager in Public Administration, Policy Paper.

Luchaire, F., & Luchaire, Y. (1983). Le droit de la décentralisation (2nd ed.). Paris: P.U.F.

Martinet, A.C. (1983). Staratégie. Paris: Vuibert.

Mintzberg, H. (1983). Structure in Fives: Designing effective organization. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall.

Parkinson, C. N. (1960). The evolution of political thought (H. P. Lee, Ed.). University of London Press.

Rivero, J. (1985). Droit administraif. Paris: ed Daloz.

Sanson, N. (1695). Voyage ou relation de l'etat present du royaume de perse. Paris, Bibliotheque Nationale.

Tronauoy, Ph. (2011). Les collectivités territoriales: Trente ans de decentralization. Ed La Documentation française.

Vlaj, S. (2012). The system of local self-government in Slovenia with a special emphasis on the status of the capital city Ljubljana. Croatian and Comparative Public Administration, 12(3), 675-694.

 

چگونه به این مقاله استناد کنیم:

شمس، عبدالحمید (1396). نظری بر سازمان‌دهی حکمرانی محلی در ایران؛ چالش‌ها و راهکارهای حقوقی ‌ـ‌ اداری، فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 9(2)، 55-29.  doi: 10.22035/isih.2017.249

HOW TO CITE THIS ARTICLE

Shams, A. (2017). A theory on local governance of organizations in Iran. Journal of Interdisciplinary Studies in the Humanities, 9(2), 29-55.  doi: 10.22035/isih.2017.249