تبیین و ارائه الگوی بازآفرینی شهری فرهنگ‌محور با تأکید بر رویکرد نهادی

نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان‌و‌بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه سیستان‌و‌بلوچستان، زاهدان، ایران.

3 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

4 استادیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

چکیده

تغییر ماهیت توسعه اقتصادی در این قرن، سبب شده است که در بطن اقتصاد فراصنعتی، فعالیت‌های فرهنگی که در گذشته فرض می‌شد دارای اثرات جانبی بر بالندگی اقتصادی هستند، به‌تدریج نقش پررنگی در ادبیات برنامه‌ریزی شهری و بازآفرینی ایفا کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که بازآفرینی بر مبنای فرهنگ، به یکی از رایج‌ترین رویکردهای بازآفرینی در بسیاری از شهرهای دنیا تبدیل شده است. این درحالی است که با گذشت چند دهه از تجربه بازآفرینی در شهر‌های ایران، رویکرد بازآفرینی هنوز عمدتاً بر مبنای مرمت و بازسازی کالبدی مناطق فرسوده قرار دارد و با وجود منابع غنی فرهنگی، بهره‌برداری از این منابع به‌عنوان نیروی محرک بازآفرینی، کمتر مورد توجه برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران شهری قرار گرفته است. اما به‌واقع فرهنگ دارای چه نقشی در بازآفرینی شهری است؟ بازآفرینی فرهنگ‌محور چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟ مدل‌ها و شاخص‌های تحقق‌پذیری آن کدامند؟ چه چالش‌هایی پیش روی این نوع بازآفرینی قرار دارد؟ جایگاه رویکرد نهادی در این نوع بازآفرینی چیست؟ این مقاله که از حیث هدف، از نوع بنیادین و برحسب رویکرد توصیفی و مبتنی‌بر مطالعه داده‌‌های پایه است، در پی آن است که با پاسخ‌گویی به پرسش‌های یادشده به تبیین و بسط ادبیات نظری رویکرد بازآفرینی فرهنگ‌محور بپردازد؛ شاید در تحقق‌پذیری تجربه‌های موفق این رویکرد در شهرهای ایران، رهگشا باشد. در جمع‌بندی مباحث، می‌توان این رویکرد را رویکردی امروزی و یکپارچه‌نگر دانست که با تکیه بر منابعی مانند تاریخ، فضاها، و نیروهای نوآور، اقدام به توسعه و بازآفرینی شهرها می‌کند.

کلیدواژه‌ها


ایراندوست،کیومرث (1391). درآمدی بر ماهیت میان‌رشته‌ای جغرافیای شهری و برنامه‌ریزی شهری. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 4‌(3)، ‌14‌-1. doi: 10.7508/isih.2012.15.001

بحرینی، سیدحسین؛ ایزدی، محمد سعید؛ و مفیدی، مهرانوش (1392). رویکردها و سیاست‌های نوسازی شهری (از بازسازی تا بازآفرینی شهری پایدار). فصلنامه مطالعات شهری، 9، 30-17.

جین، مارک (1391). شهرها و مصرف (مترجم: ابوالفضل مشکینی، نصرالدین الیاس‌زاده مقدم، و اشرف راضی). تهران: انتشارات مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.

حاجی نژاد، علی (1381). تحلیل نقش و جایگاه سازمان های عمران منطقه ای در توسعه نواحی روستایی با رویکرد نهادی؛ مطالعه موردی سازمان عمران سیستان (پایانامه دکتری). دانشگاه تربیت مدرس.

رابرتز، پیتر؛ و سایک، هیو (1393). بازآفرینی شهری (مترجم: محمد سعید ایزدی، و پیروز حناچی). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

ریاضی، سیدابوالحسن (1392). شهر؛ پدیده‌ای میان‌رشته‌ای. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 6(1)، 115-101.   doi: 10.7508/isih.2014.21.005

کلاب، بوتینا (1390). بازاریابی گردشگری برای شهرها: با تأکید بر برندگذاری و رویدادهای ویژه برای جذب گردشگران (مترجم: علی موحد، سالار کهزادی، پگاه ایزدی). تهران: آذرخش.

کاظمیان، غلامرضا؛ فرجی‌راد، خدر؛ افتخاری، ‌رکن‌الدین؛ و پورطاهری‌،‌ مهدی (1391). سنجش و تدوین راهبردهای مناسب ارتقای ظرفیت نهادی منطقه‌ای (مطالعه موردی شهرستان‌های بوکان و ارومیه). فصلنامه مطالعات شهری، 1(2)، 39-.23

لطفی، سهند (1390). بازآفرینی شهری فرهنگ مبنا: تأملی بر بن‌مایه‌های فرهنگی و کنش بازآفرینی. نشریه هنرهای زیبا، 3(45)، 62-49.

مونتگومری، جان (1391). محله‌های فرهنگی به مثابه سازوکاری برای بازآفرینی شهری، بخش اول: مفهوم‌سازی محله‌های فرهنگی (مترجم: سهند لطفی، و مهسا شعله). دوماهنامه شهرنگار، 12(58)،98-85.

مک کارتی، جان (1391). شراکت، برنامه‌ریزی تعاونی و بازآفرینی شهری (مترجم: محمد هادی خلیل‌نژادی). تهران: مؤسسۀ چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.

 تاجدینی، مهشید؛ و میرسعید قاضی، سیدمهدی (1392). بررسی شبکه دسترسی در بافت های فرسوده شهری (مورد مطالعه: محله فرحزاد تهران). فصلنامه مطالعات مدیریت ترافیک، 8(29)، 64-39.

Alexe, L. (2013). Culture and urban regeneration: The role of cultural investment for community development and organization of urban space. Recent Researches in Tourism and Economic Development; Proceeding of the First Intenational Conference on Tourism and Economic Development (pp. 386-390).Romania: University of Craiova.  

Abasgolizade, H. (2011). Study of the effect of public art with emphasis on environmental sculpture in increasing urban space quality. 5th Symposium on Advances in Science & Technology. Mashhad, Iran.

Bianchini, F., & Parkinson, M. (1993). Cultural policy and urban regeneration: The West European experience. Manchester: Manchester University Press.

Bille, T., & Schulze, G. (2006). Culture in urban and regional development. Handbook of the Economics of Art and Culture, Volume 1, 1052-1093. doi: 10.1016/S1574-0676(06)01030-1

Binns, L. (2005). Captialising on culture: An evaluation of culture-led urban regeneration policy (Working Paper; pp. 1-8),Dublin Institute of Technology: Futures Academy.

Brown, A. (2011). ‘McGeneration’? An examination of the continuing importance of place in cultural regeneration (Unpublished doctoral dissertation). University of Northumbria.

Brown, R. (2008). Local institutional development and organizational change for advancing sustainable urban water futures. Journal of Environmental Management, 41(2), 221-233. doi: 10.1007/s00267-007-9046-6

Buck, N., Gordon, I., & Turok, I. (2007). Changing cities: Rethinking competitiveness, cohesion and governance. Economic Geography, 83(3), 329-330.doi: 10.1111/j.1944-8287.2007.tb00361.x

Cinti, T. (2008). Cultural clusters and local economic development. Cooke, P. & Lazzeretti, L. (Eds.). doi: 10.4337/9781847209948

Cowen, T. (2008(. Why everything has changed: The recent revolution in cultural economics. Cultural Economics, 32(4), 261-273.  doi: 10.1007/s10824-008-9074-y

DCMS (2004). Culture at the heart of regeneration. Report of the Direct of Culture and community.

Dicks, B. (2003). Culture on display: The production of contemporary visibility. Buckingham: Open University Press.

Dimaggio, P. J.,  &  Powell, W. (1983). The iron cage revisited’ institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147-160.

Doucet, B. (2007). Flagship regeneration: Panacea or urban problem. Urban and Regional Research Centere Utrecht (URU) Conference “The Vital City” (pp. 1-20), Glasgow, Scotland.

Edensor, T., Leslie, D., Millington, S., & Rantisi, N. (2010). Spaces of vernacular creativity: Rethinking the cultural economy.London: Routledge.

Braun, E., & Lavanga, M. (2007). An international comparative quick scan into national policies for creative industries. Euricur, Rotterdam.

Ennis, N., & Douglass, G. (2011). Culture and regeneration – what evidence is there of a link and how can it be measured. London: pubish by Greater London Authority City Hall.

Evans, G., & Shaw, P. (2006). Literaturereview: Culture and regeneration. Arts Research Digest, 37, 1-11.

Evans, G., & Shaw, P. (2004). The contribution of culture to regeneration in the UK: A review of evidence, report to the Department for Culure Media and Sport (DCMS). London: London Metropolitan University.

Evans, G. (2003). Hard-branding the cultural city from Prado to Prada. International Journal of Urban and Regional Research, 27(2), 417-440. doi: 10.1111/1468-2427.0045

Franco, B., & Chatterji, I. (2013). Planning for mining regions: Building local government’s capacity in a multi-stakeholder collaboration scenario. In: Proceedings of the 49th ISOCARP Congress (pp. 1-10).Brisbane, Australia.

Franks, T. (1999). Capacity building and institutional development: Reflections on water. Public Administration and Development, 19(1), 51-61. doi: 10.1002/(SICI)1099-162X(199902)19:1%3c51::AID-PAD54%3e3.0.CO;2-N

Garcia, B. (2004). Urban regeneration, arts programming and major events. International Journal of Cultural Policy, 10(1), 103-118. doi: 10.1080/1028663042000212355

Gibson, C., & Klocker, N. (2004). Academic publishing as ‘creative’ industry, and recent discourses of ‘creative economies: Some critical reflections. Area Journal, 36(4), 423-434. doi: 10.1111/j.0004-0894.2004.00242.x

Harris, A. j. (2011). Branding Hoxton: Cultural landscapes of postindustrial London. New York: Edward Elgar.

Hospers, G., & Dalm, R. (2005). How to create a creative city? The viewpoints of Richard Florida and Jane Jacobs. Foresight,  7(4), 8-12. doi: 10.1108/14636680510611796

Smith, M. K. (2007). Tourism, culture and regeneration. Publication of Wallingford: CABI. doi: 10.1079/9781845931308.0000

Kotler, P., & Armstrong, G. M. (2010). Principles of marketing (30th ed.). Upper Saddle River, New Jersey: Prentice-Hall.

Kornberger, M. (2010). Brand society: How brands transform management and lifestyle. Cambridge University Press.

Landry, C. (2000). The creative city: A toolkit for urban innovators. London: Earthscan.

Landry, C. (2006). Lineages of the creative city. Research Journal for Creative Cities, 1(1), 1-13.

Lee, C. (2012). Culture-led regeneration: An opportunity for sustainable urban regeneration in Hong Kong (M.A. Thesis).Department of Urban Planning and Design, University of Hong Kong.

Lees, L. (2008). Gentrification and social mixing: Towards an urban renaissance. Urban Studies, 45(12), 2449-2470. doi: 10.1177/0042098008097099  

Lin, L., & Rebecca, C. (2010). Urban renaissance: A blueprint for creative city Tainan (M.A. Thesis).  Faculty of History and Arts, Erasmus University Rotterdam.

LDA (2005). Strategies for creative spaces: Executive summery. London: London Development Agency (LDA).

Markusen, A., & King, D. (2003). The artistic dividend: The arts' hidden contributions to regional development. Minneapolis: Project on Regional and Industrial Economics, Humphrey Institute of Public Affairs, University of Minnesota.

Montgomery, J. (2004). Cultural quarters as mechanisms for urban regeneration. Part1: Conceptualizing cultural quarters. Planning Practice and Research, 18(4), 293-306.

Power, D., & Scott, A. J. (2004). Cultural industries and the production of culture. New York: Rutledge.

Pratt, A. (2008). Creative cities: The cultural industries and the creative clas. Geografiska Annar: Series B-Human Geography, 90(2), 107-117. doi: 10.1111/j.1468-0467.2008.00281.x

Rasmussen, L. J., Sieck, W. R., & Osland, J. (2010). Using cultural models of decision making to develop and assess cultural sensemaking competence. 3rd International Conference on Cross-Cultural Decision Making, Miami (pp. 17-21).

Raubo, A. (2010). City branding and its impact on city’s attractiveness for external audiences (Master Thesis). Erasmus University Rotterdam.

Richards, G., & Palmer, R. (2010). Eventful cities: Cultural management and urban revitalization. Oxford : Butterworth-Heinemann. doi: 10.3202/caa.reviews.2011.70

Richard, E. C. (2000). Creative industries: Contract between art and commerce Cambridge. Massachusetts and London, England, Harvard University press. doi: 10.1002/mde.986

Roberts, P., & Sykes, H. (2000). Urban regeneration. London: SAGE Publication.

Sarvari, H., & Majedi, H. (2012). The role of urban design on the branding of urban space. International Journal of Architecture and Urban Development, 2(2), 67-72.

Sasaki, M. (2010). Urban regeneration through cultural creativity and social inclusion: Rethinking creative city theory through a Japanese case study. Cities, 27, 3-9. doi: 10.1016/j.cities.2010.03.002  

Sasaki, M. (2008). Developing creative cities through networking. Policy Science Journal, 15(3), 3-15.

Scott, A. J. (2001). Globalization and the rise of city-regions. European Planning Studies, 9(7), 813-826. doi: 10.1080/09654310120079788

Scott, A. J. (2010). Cultural economy and the creative field of the city. Geografiska Annaler: Series B, Human Geography, 92(2), 115–130. doi: 10.1111/j.1468-0467.2010.00337.x

Smith, N. (1996). The new urban frontier: Gentrification and the revanchist city. London, New York: Rutledge.

Stern, J. M., & Seifert, C. S. (2007). Culture and urban revitalization: A harvest document. United States: University of Pennsylvania.

Vickery, J. (2007). The emergence of culture-led regeneration: A policy concept and its discontents. Working Paper for Centre for Cultural Policy Studies (pp. 1-104). Warwick: University of Warwick.

Wilson, W. D., & Keil, R. (2008). The real creative class. Social & Cultural Geography, 9(8), 841-847. doi: 10.1080/14649360802441473

Young, C., & Lever, J. (1997). Place promotion, economic location and the consumption of city image. Tijdschrift Voor Economische en Sociale Geografie, 88(4), 332-341. doi: 10.1111/j.1467-9663.1997.tb01628.x

 

چگونه به این مقاله استناد کنیم:

ایزدی، پگاه؛ هادیانی، زهره؛ حاجی‌نژاد، علی؛ و قادری، جعفر (1396). تبیین و ارائه الگوی بازآفرینی شهری فرهنگ‌محور با تأکید بر رویکرد نهادی، فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 9(2)، 187-163.    doi: 10.22035/isih.2017.1780.2364

 

HOW TO CITE THIS ARTICLE

Pegah Izadi, P., Hadiyani, Z., Hajinejad, A., & Qaderi, J. (2017). Explanation the pattern of culture-led regeneration with emphasis on institutional approach. Journal of Interdisciplinary Studies in the Humanities, 9(2), 163-187. doi: 10.22035/isih.2017.1780.2364