دولت توسعه‌گرا؛ پیش‌نیاز تحقق حکمرانی خوب

نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

با درنظر گرفتن طیف معنایی گستردۀ مفهوم «توسعه»، چنین به‌نظر می‌رسد که رفع معضلاتی مانند فقر، گرسنگی، ناامنی، و درنهایت، برقراری عدالت، در گرو دستیابی به توسعه است. دو دسته از نظریه‌های توسعه‌ای که چگونگی دستیابی به اهداف پیش‌گفته را صورت‌بندی کرده‌اند عبارتند از: «نظریه دولت توسعه‌گرا» و «ایده‌ حکمرانی خوب». درحالی‌که طرفداران دولت توسعه‌گرا دستیابی به توسعه را مستلزم وجود دولتی قدرتمند و دارای قدرت اجرایی فراوان می‌دانند، طرفداران ایدۀ‌‌ حکمرانی خوب، توسعه را در گرو ارتقای کیفیت حکمرانی و ایجاد فضای اعتماد میان دولت و شهروندان درنظر می‌گیرند. این دو دسته از نظریه‌ها، چالش‌های تئوریک عمده‌ای با یکدیگر داشته‌اند. این مقاله، با بررسی این چالش‌‌ها به این نتیجه رسیده است که نظریۀ دولت توسعه‌‌گرا و ایده‌ حکمرانی خوب، هیچ‌گونه منافاتی با یکدیگر ندارند، بلکه دولت توسعه‌گرا پیش‌نیاز حکمرانی خوب است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اوانز، پیتر (1380). توسعه یا چپاول: نقش دولت در تحول صنعتی (مترجم: عباس مخبر). تهران: انتشارات طرح نو. (تاریخ اصل اثر 1995)

برنل، پیتر؛ و رندال، ویکی (1387). مسایل جهان سوم: مطالعه سیاست در جهان در حال توسعه ( مترجم: احمد ساعی و سعید میرترابی). تهران: قومس. ( تاریخ اصل اثر 2005)

تودارو، مایکل (1383). توسعه اقتصادی در جهان سوم (مترجم: غلامعلی فرجادی). تهران: کوهسار. (تاریخ اصل اثر 1981)

راش، مایکل (1377). جامعه و سیاست، مقدمه­ای بر جامعه‌شناسی سیاسی (مترجم: منوچهر صبوری). تهران: سمت. (تاریخ اصل اثر 1992)

عجم اوغلو، دارون؛ و رابینسون، جیمز ای (1392). چرا ملت­ها شکست می­خورند: ریشه­های قدرت، ثروت و فقر (مترجم: محسن میردامادی نجف­آبادی، و محمد­حسن نعیمی­پور؛ گردآوری: سیدعلیرضا بهشتی شیرازی). تهران: روزنه. (تاریخ اصل اثر 2012)

لفت‌ویچ، آدریان (1384). سیاست و توسعه در جهان سوم (مترجم: علیرضا خسروی، و مهدی میرمحمدی) تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران. (تاریخ اصل اثر 2000)  

لفت­ویچ، آدریان (1385). به سوی مدلی از دولت توسعه­خواه: توجهی دوباره به سیاست (مترجم: احمد موثقی). فرهنگ اندیشه، 5(19)، 87-59.

مایر، جرالد م. (1375). از اقتصاد کلاسیک تا اقتصاد توسعه (مترجم: غلامرضا آزاد ارمکی). تهران: نشر میترا. (تاریخ اصل اثر 1994)

مک گرو، آنتونی (1388). دولت در جوامع سرمایه­داری پیشرفته (مترجم: عباس مخبر) تهران: آگه. ( تاریخ اصل اثر 1992)

Chambers, R. (2005). Ideas for development. London: Earthscan Press.

Chhotray, V., & Stoker, G. (2009). Governance theory and practice (A cross-disciplinary approach). Uk: Palgrave Macmillan Press.

Department for International Development (DFID) (2001). Making government work for poor people-building state capability. UK: Department for International Development Publication.

Han, Yong-sup. (2011). The May Sixteenth Military Coup. in The Park Chung Hee Era: The transformation of South Korea. US: Harvard University Press.

Evans, P. (1995). Embedded autonomy (States and industrial transformation). New Jersey: Prinston University Press.

Haskin, J. M. (2005). The tragic state of the Congo: From declonization to dictatorship. New York: Algora Publishing.

Helliwell, J., Layard, R., & Sachs, J. (2016). World happiness report 2016. United Nations Sustainable Development Solutions Network.

Heo, Y. (2001). Development strategy in Korea re-examined: An interventionist perspective. The Social Science Journal, 38, 217-231. doi: 10.1016/S0362-3319(01)00109-4

Johnson, Ch. (1982). MITI and the Japanese miracle: The growth of the industrial policy, 1925-1975. Stanford, California: Stanford University Press.

Kohli, A. (2004). State-directed development - political power and industrialization in the global periphery. New York: Cambridge University Press.

Leftwich, A. (1994). Governance, the state and the politics of development. Development and Change, 25(2), 363-386. doi: 10.1111/j.1467-7660.1994.tb00519.x

Mahbubani, K. (2007). From confucius to Kennedy: Principles of East Asian governance. In I. Gill, Y. Haung, & H. Kharas, East Asian Visions: Perspectives on Economic Development, Washington, D.C.: The World Bank: Institute of Policy Studies.

Pirie, I. (2008). The Korean developmental state: From dirigisme to neo-liberalism. New York: Routledge Studies in the Growth Economies of Asia: Routledge.

Stueck, W. (1995). The Korean war: An international history. New Jersey: Princeton University Press.

Wade, R. (1990). Governing the market: Economic theory and the role of government in East Asian industrializati: With a New introduction by the author Edition. New Jersey: Princeton University Press.

World Bank (1992). Governance and development. Washington, D.C.: World Bank Publication.