نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، زبان‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

3 استاد زبان‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

4 دانشیار زبان‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

چکیده

«کمبود آب» و «آلودگی هوا» دو بحران زیست‌محیطی هستند که کلان‌شهر تهران را تهدید می‌کنند. سؤال این است که مسئولیت پژوهش در این زمینه به عهدۀ کدام‌ سازمان یا نهاد است؟ آیا محیط‌زیست باید این وظیفه را به عهده بگیرد یا رسانه‌های جمعی یا زبان‌شناسان شناختی؟ به نظر می‌رسد راه‌حل این معضل از توان هر یک از آن‌ها به تنهایی خارج است و تنها، نگاه به پدیدۀ موردنظر از منظر بینارشته‌ای می‌تواند راه‌گشا باشد. در مقالۀ حاضر، این سؤال مطرح شده است ‌که تصویر‌های دیداری در روزنامۀ همشهری (1394ش) چگونه می‌توانند با به کارگیری استعاره‌های تصویری به بحران کمبود آب و آلودگی هوا در کلان‌شهر تهران کمک کنند؟ برای پاسخگویی، از فورس‌ویل (2016) بهره گرفته شد. در این رویکرد، فرض کلی بر این است چنانچه مغایرتی بین عناصرِ تشکیل‌دهندۀ استعاره‌های تصویری در رویکرد مذکور و عناصر تشکیل‌دهندۀ استعاره‌های تصویری در روزنامۀ همشهری مشاهده نشود، تصویرهای دیداری مورد نظر شرایط لازم را خواهند داشت تا توسط بینندگان/خوانندگان دریافت شوند و آگهی‌دهندگان به هدف خود، که همانا پیام‌رسانی در مورد بحران‌های زیست‌محیطی است، دست خواهند یافت؛ اما چنانچه مغایرتی مشاهده شود، فقط در صورت رفع مغایرت است که استعاره‌های مذکور می‌توانند دریافت شوند. این مقاله، توصیفی‌ـ‌تحلیلی است و یافته‌های آن از بیشتر جهات در راستای یافته‌های فورس‌ویل (2016) پیش رفته است. این پژوهش نشان می‌دهد استعاره‌های تصویری روزنامۀ همشهری قابلیت آن را دارند که توسط خوانندگان روزنامه دریافت شوند و آگهی‌دهندگان به هدف خود، که پیشتر گفته شد، دست یابند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

پورابراهیم، شیرین (1393). بررسی استعاره‌های کلامی‌‌ـ‌تصویری در چند پوستر مناسبتی زبان فارسی. پژوهش‌های زبان‌شناسی، 6(11)، 35-19. 

رضایی، فاطمه (1395). بررسی استعاره‌های کلامی و غیرکلامی در پوسترهای مذهبی و ملی بر اساس رویکرد شناختی فورسویل (پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زبان‍شناسی). دانشکدۀ زبان‌های­ خارجی دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.             

Alousque, I.N. (2013). Verbo-pictorial metaphor in French advertising. Journal of French Language Studies, 24(2), 155-180.   doi: 10.1017/s0959269513000045

Black, M. (1979). More about metaphor. In Metaphore and Thought (pp. 19-41). doi: 10.1017/cbo9781139173865.004

Cila, N. (2013). Metaphors We Design By: The Use of Metaphors in Product Design (Unpublished doctoral dissertation). Technical University Delft, NL.doi: 10.4233/uuid:b7484b0f-9596-4856-ae9d-97c696f9de79

Forceville, C. (1994). Pictorial metaphor in advertising. Metaphor and Symbolic Activity, 9(1), 1-29.  doi: 10.1207/s15327868ms0901_1

Forceville, C. (1996). Pictorial metaphor in advertising. New York: Routledge. doi: 10.4324/9780203272305

Forceville, C. (2002). The identification of target and source in pictorial metaphors. Journal of Pragmatics, 34(1), 1-14. doi: 10.1016/s0378-2166(01)00007-8

Forceville, C. (2008). Pictorial and Multimodal Metaphor in Commercials. In Go Figure! New Directions in Advertising Rhetoric (pp. 272–310).  doi:10.1177/1470357218797994 — via 

Forceville, C. (2016). Non-verbal and multimodal metaphor in a cognitivist framework: Agendas for research, (n.d). In: Multimodal Metaphor (pp. 25-47). doi: 10.1515/9783110215366.1.19

Forceville, C. J., & Urios-Aparisi, E. (Eds.).  (2009). In: Multimodal Metaphor. Applicants of Cognitive Linguistics [ACL], 3-10.  doi: 10.1515/9783110215366

Koller, V. (2009). Brand images: Multimodal metaphor in corporate branding messages (n.d.). In: Multimodal Metaphor, 45-71, Berlin: Mouton de GrÜyter. doi: 10.1515/9783110215366.2.45

KÖvecses, Z. (2010). Metaphor: A practical introduction. Metaphor and The Social World, 1(1), 113-118.  doi: 10.1075/msw.1.1.10mac

Kress, G. (2003). Literacy in the new media age.London: Routledge. doi: 10.4324/9780203299234

Lawler, J. M., Lakoff, G., & Johnson, M. (1983). Metaphors we live by. Language, 59(1), 201. doi: 10.2307/414069

Liu, J. (2013). Visual images interpretive strategies in multimodal texts. Journal of Language Teaching and Research, 4(6), 1259-1263. doi: 10.4304/jltr.4.6.1259-1263

Martin de la Rosa, V. (2009). The role of pictorial metaphor in magazine advertising. Revista  Alicantina de Estudios Ingleses, 22, 167-180.doi: 10.14198/raei.2009.22.11