نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

2 دانشیار، گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

10.22035/isih.2020.3907.4023

چکیده

استدلال به عنوان نشانۀ وجود تفکّر منطقی، استعدادی ذهنی است که به شیوه‌ای عقلانی عمل می‌نماید. در پس هر استدلال، فردی قرار دارد که مقدماتی را هدفمند، در جهت حمایت از نتایج به کار می‌گیرد و هرچه امکان تجربه مستقیم محتوای گزاره‌ها کمتر باشد، نیاز به آوردن استدلال برای توجیه نتایج بیشتر می‌شود. در حسابرسی که ویژگی اصلی آن اعمال قضاوت حرفه‌ای است. قضاوتی که بایستی با استدلالی قوی مورد حمایت قرار گیرد تا ارزشمندتر تلقی گردد؛ لذا در این مقاله به معرفی عواملی می‌پردازیم که موجبات بهبود استدلال حسابرسان را فراهم می‌آورد. در این مقاله به روش آمیخته در بازه یک‌ساله بهمن 1397 الی 1398 با روش دلفی به کمک 13 خبره حسابرسی، حسابداری و مدیریت‌مالی، ابتدا 24 عامل مؤثر بر استدلال احصاء و سپس به کمک ضریب هماهنگی کندال، اتفاق‌نظر خبرگان تأیید گردید. داده‌های این روش نیز به کمک پرسش‌نامه مقایسه زوجی محقق‌ساخته با نرخ ناسازگاری 0.03 با روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری فازی، در 11 سطح مدل‌سازی شده‌اند. در پایین‌ترین سطح مدل، هوش، تجربه، استانداردهای حسابرسی و حسابداری و دستورالعمل‌های حسابرسی و در بالاترین سطح، توانایی دفاع، عدم سوگیری متن، تردید و استقلال حسابرس به عنوان عوامل تأثیرگذار بر استدلال قرار گرفته‌اند. همچنین در نمودار میک‌مک، پایبندی به اخلاق، فرهنگ‌سازمانی اخلاق محور و عاری از تقلب، دانش و مهارت در صنعت خاص و صراحت و شفافیت اطلاعات به عنوان عوامل پیوندی استخراج شده‌اند که تأکید بر آنها می‌تواند استدلال حسابرسان را بهبود بخشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات