نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسنده

استادیار انسان‌شناسی، گروه مطالعات‌زنان، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران

چکیده

موقتی پنداشتن حضور میلیونی اتباع افغانستان در چهار دههٔ گذشته به‌عنوان مسئله‌ای اجتماعی بسترساز چالش‌های متعددی برای هر دو طرف شده است. این نوشتار به‌دنبال فهم دلالت‌های موقعیت پاندمیک کرونا بر تجربه زیستهٔ دانشجویان افغانستانی در چارچوب شناخت کلی‌تر وضعیت مهاجران افغانستانی ساکن ایران است. جمع‌آوری داده‌ها از طریق تکنیک مردم‌نگاری مجازی بوده و مدل ادغام اردال و اپن بستر نظری این مقاله را شکل می‌دهد. فرضیهٔ محوری این است که موقعیت همه‌گیری کرونا تأثیرات گسترده‌ای بر ابعاد آموزشی، اقتصادی و اجتماعی مهاجران به‌طورعام و دانشجویان افغانستانی به‌طور‌خاص گذاشته است، مهمترین تأثیر منفی این اضطراب اجتماعی در تقاطع با ملیّت، جنسیت و طبقه، فربه‌شدن نابرابری‌های آموزشی و جنسیتی در زیست روزمرهٔ مهاجران است. از سوی دیگر مهمترین تغییر مثبت ناشی از موقعیت کرونا، مرئی‌شدن حضور مهاجران در سطح افکار عمومی و عرصه سیاستگذاری است که زمینه‌های ادغام ساختاری مهاجران را تاحدی تسهیل نموده است. بحران کرونا با فربه‌کردن مفهوم هم‌سرنوشتی دستگاه سیاستگذار را متوجه این موضوع کرده که همه اعضای جامعه در یک قایق سوار هستند و مغفول گذاشتن بخشی از جمعیت کشور برخلاف منافع ملّی بوده و پتانسیل تهدید دارد. در نتیجه، با مرئی‌کردن حضور میلیونی مهاجران به‌صورت محدود و قطاعی فرایند ادغام ساختاری مهاجران را تسریع نموده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

صادقی فسایی، سهیلا؛ و نظری، حامد (1395). بچه افغانی: شکل‌گیری تصور از خود و دیگری در تجربه روزمره نوجوانان افغان، فصلنامه مطالعات و تحقیقات علوم اجتماعی در ایران، 5(3)، 456-437.

سعیدی، سعیده (1398). جنسیت و بین‌المللی‌سازی آموزش عالی: تحلیل جنسیتی تجربه زیسته دانشجویان افغانستانی در ایران (طرح پژوهشی). تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

Abbasi-Shavazi, M.J., & Sadeghi, R. (2015). Socio-cultural adaptation of second-generation Afghans in Iran. International Migration. 53(6). 89-110. doi: 10.1111/imig.12148

Balbo, M., & Marconi, G. (2006). International migration, diversity and urban governance in cities of south. Journal of Habitat International. 30(3). 706-715. doi: 10.1016/j.habitatint.2005.04.004

Berry, J.W. (2005). Acculturation: living successfully in two cultures. Journal of Intercultural Relations. 29(6). 697-712. doi: 10.1016/j.ijintrel.2005.07.013

Berry, J.W., & Phinney, J.S., & Sam, D.L., & Vedder, P. (Ed.) (2006). Immigrant youth in cultural transition: acculturation, identity, and adaptation across national contexts. Lawrence Erlbaum Associates, Inc.

Bhabha, H.K. (2004). The location of culture. London: Routledge Classics.

Brettell, C.B. (2016). Gender and migration. Polity.

Brocket, T. (2018). From “in-betweenness” to “positioned belongings”: second-generation Palestinian-Americans negotiate the tensions of assimilation and transnationalism. Ethnic and Racial Studies. 43(16).135-154. doi: 10.1080/01419870.2018.1544651

Chen, C.P. (1999). Common stressors among international college students: Research and counseling implications.  Journal of College Counseling. 2 (1). 49–65. doi: 10.1002/j.2161-1882.1999.tb00142.x

Chirkov, V., Vansteenkiste, M., Tao, R., & Lynch, M. (2007). The role of self-determined motivation and goals for study abroad in the adaptation of international students. International Journal of Intercultural Relations. 31(2). 199-222. doi: 10.1016/j.ijintrel.2006.03.002.      

Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: choosing among five approaches. Sage Publications, Inc.

De Wit, H., & Hunter, F. (2015). The future of internationalization of higher education in Europe. International Higher Education. 83. 2-3. doi: 10.6017/ihe.2015.83.9073

Dentakos, S., & Wintre, M., & Chavoshi, S., & Wright, L. (2016). Acculturation motivation in international student adjustment and permanent residency intentions: a mixed-methods approach. Emerging Adulthood. 5(1). doi: 10.1177/2167696816643628

Erdal, M.B., & Oeppen, C. (2013). Migrant balancing acts: understanding the interactions between integration and transnationalism. Journal of Ethnic and Migration Studies. 39(6). 867-884. doi: 10.1080/1369183X.2013.765647

Floersch, J., Longhofer, J.L., Kranke, D., & Townsend, L. (2010). Integrating thematic, grounded theory and narrative analysis: a case study of adolescent psychotropic treatment, Qualitative Social Work. 9(3).407-425. doi: 10.1177/1473325010362330

Furnham, A., & Bochner, S. (1986). Culture shock: psychological reactions to unfamiliar environments. New York, NY: Methuen & Co.

 Grinberg, L., & Grinberg, R. (1989). Psychoanalytic perspectives on migration and exile. Yale University Press, New Haven and London.

Hall, S. (2017). Familiar stranger: a life between two islands. Duke University Press Books.

Hine, Ch. (2000). Virtual ethnography. London: SAGE.

Horst, C. (2018). Making a difference in Mogadishu? experiences of multi-sited embeddedness among diaspora youth. Journal of Ethnic and Migration Studies. 44(8). 1341–1356. doi: 10.1080/1369183X.2017.1354161

ICRC., (2009). Our world: views from the field, Afghanistan opinion survey and in-depth research. Available from: from: https://www.icrc.org/eng/assets/files/2011/afghanistan-opinion-survey-2009.pdf

Jou, Y.H., & Fukada, H. (1996). The causes and influence of transitional stress among Chinese students in Japan. The Journal of Social Psychology. 136(4). 501-509.doi: 10.1080/00224545.1996.9714032

Kivisto, P. (2005). Social spaces, transnational immigrant communities and politics of incorporation, In Kivisto, P., (ed.) Incorporation diversity: rethinking assimilation in a multicultural age. Boulder, CO: Paradigm.

Kozinets, R.V. (2015). Netnography: redefined. Sage Publications. Thousand Oaks, CA.

Lacroix, T. (2013). Collective remittances and integrations: North African and North Indian comparative perspectives. Journal of Ethnic and Migration Studies. 39(6).doi: 10.1080/1369183X.2013.765667

Lee, J.S., Koeske, G.F., & Sales, E. (2004). Social support buffering of acculturative stress: a study of mental health symptoms among Korean international students. International Journal of Intercultural Relations. 28(5). 399–414.doi: 10.1016/j.ijintrel.2004.08.005

Marta, Y.Y. (2001). Moderators of stress in Salvadoran refugees: the role of social and personal resources. International Migration Review. 35(3). 840-869. doi: 10.1111/j.1747-7379.2001.tb00043.x

Modood, T. (2005). Remaking multiculturalism after 7/7. Available at http://www.opendemocracy.net

Nagel, C. (2009). Rethinking geographies of assimilation. The Professional Geographer. 61(3). 400-407. doi: 10.1080/00330120902941753

Nibbs, F., & Brettell, C. (2016). Identity and the second generation how children of immigrants find their space. Nashville: Vanderbilt University Press.

Portes, A., Fernandez-Kelly, P., & Haller, W. (2009). The adaptation of the immigrant second generation in America: a theoretical overview and recent evidence. Journal of Ethnic and Migration Studies. 75(3). doi: 10.1080/13691830903006127

Safdar, S., Lay, C., & Struthers, W., (2003). The process of acculturation and basic goals: testing a multidimensional individual difference acculturation model with Iranian immigrants in Canada. Applied psychology: an international review. 52(4).doi: 10.1111/1464-0597.00151

Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis, in F Uwe (ed), The sage handbook of analyzing qualitative data. SAGE, London.

Sharkin, B.S. (2006). College students in distress: a resource guide for faculty, staff, and campus Community. New York: Haworth Press.

Ye, J. (2005). Acculturative stress and use of the Internet among East Asian international students in the United States. CyberPsychology & Behavior, 8(2). 154-161. doi: 10.1089/cpb.2005.8.154.