نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

ساختار عاطفی هر جامعه بخش پویای فرهنگی آن جامعه را تشکیل می‌‌‌دهد. به‌رغم آثار عمیق و فراگیر این شبکه‌های عاطفی بر متن اجتماعی و تعاملات روزمره، به‌ندرت در فضای علوم اجتماعی ایرانی، مطالعه‌ای کیفی بر روی ساختار عواطف جامعه انجام می‌شود. پاندمی کرونا در چند ماه گذشته توانسته بر ساختار عاطفی جامعهٔ ایرانی، به‌ویژه امید و اضطراب، تأثیرات مهمی بگذارد. فضای مجازی به‌عنوان فضایی که ادامهٔ فضای واقعی است به‌خوبی این تغییرات را نشان می‌دهد. مقاله حاضر با اتکا به قوم‌نگاری مجازی، نشانه‌شناسی و تحلیل تماتیک نشان می‌دهد که شیوع ویروس کرونا باعث شده است بیش از پیش و در ادامه ساختارهای عاطفی واقعی جامعه، در فضای مجازی امید جمعی در برابر امید‍ عمومی قرار بگیرد. بر اساس نتایج، امیدورزی انتقادی بیشتر به سمت امیدورزی اتوپیایی و نیز کارناوالی‌شدن فضا میل کرده است. با این وجود رگه‌هایی از امیدورزی عاملانه، که البته گاه به انحراف کشیده می‌شود، در فضا دیده می‌شود. اضطراب به‌عنوان عاطفه‌ای که در برابر امید و به‌ویژه امید جمعی قرار می‌گیرد، با افزایش کرونا افزایش چشمگیری داشته است. از آنجایی‌که افزایش ترس‌های ساختاری به امید عاملانه منجر نمی‍شود بر ناکامی‌ها و ملال و اضطراب وجودی افزوده است. حتی تبدیل اضطراب وجودی به اضطراب بصری نتوانسته از شدت آن بکاهد. در نهایت اضطراب ناشی از کرونا تبدیل به انزجار نسبت به تمام افراد جامعه و به‌دنبال آن افزایش اضطراب نیز می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

طاهری‌کیا، حامد (1399). فرهنگ دیجیتال و مطالعات بصری: نوستالژی و خیالبافی در رخداد شیوع ویروس کرونا در ایران. فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی، 12)2)، 91-122. doi:10.22035/isih.2020.3847.3978

Ahmadi, K., & Ramezani, M. A. (2020). Iranian emotional experience and expression during the COVID-19 crisis. Asia-Pacific Journal of Public Health, 32(5), 285-286. doi:10.1177/1010539520937097

Alexander C., J. (2009). Remembering the Holocaust: A debate. New York: Oxford University Press.

Alexander, C, J. (2013). Trauma: A social theory. Cambridge: Polity Press.

Asmundson, G. J., Paluszek, M. M., Landry, C. A., Rachor, G. S., McKay, D., & Taylor, S (2020). Do pre-existing anxiety-related and mood disorders differentially impact COVID-19 stress responses and coping? Journal of Anxiety Disorders74, 102271.  doi:10.1016/j.janxdis.2020.102271

Beck, U. (1992). Risk Society: Toward a new modernity. London: Sage Publication.

Braithwaite, V. (2004). The hope process and social inclusion. The Annals of the American Academy of Political and Social Science592(1), 128-151. doi:10.1177/0002716203262096

Duan, C., Linder, H., & Huremović, D. (2019). Societal, public, & [Emotional] epidemiological aspects of a pandemic, In D. Huremović (Ed.), Psychiatry of Pandemics: A Mental Health Response to Infection Outbreak (pp: 45-53). Springer. 

Ernest. J.R. (2017). Remarks on existentialism: Boredom, anxiety and freedom. Lulu.com.

Eyerman, R. (2004). Jeffrey Alexander & the cultural turn in social theory. Thesis Eleven79(1), 25-30, doi:10.1177/0725513604046953

Frazzetto, G. (2014). Joy, guilt, anger, love: What neuroscience can and can’t tell us about how we feel. London, UK: Penguin book.

Goode, E., & Ben Yehuda, N. (2011). Grounding & defending the sociology of moral panic. In S. P. Hier (Ed.), Moral panic and the politics of anxiety (pp: 20-36), London: Routledge.

Huberman, M., & Miles, M. B. (2002). The qualitative researcher's companion. London: Sage Publication.

Jetten, J., Reigher, S.D., Haslam, S.A., & Gruwys, T. (2020). Together apart: The psychology of Covid-19. London: Sage Publication.

Kierkegaard, S. (1980). The concept of anxiety. New Jersey: Princeton University Press.

Le bon, G. (2001). The crowd: A study of the popular mind. Mineola, New York: Dover publication, INC.

Lueck, M. A. (2007). Hope for a cause as cause for hope: The need for hope in environmental sociology. The American Sociologist38(3), 250-261. doi:10.1007/s12108-007-9017-7

McBride III, L. A.(2018). Anger & approbation, In (Eds.) Cherry. M & Flangan, O. The Moral Psychology of Anger, New York: Rowan Littlefield.

Miller, W. I. (1997). The anatomy of disgust. Cambridge, London: Harward University Press.

Moghanibashi-Mansourieh, A. (2020). Assessing the anxiety level of Iranian general population during COVID-19 outbreak. Asian Journal of Psychiatry, 51(102076). doi:10.1016/j.ajp.2020.102076

Muldoon, O. (2020). Collective trauma, In (Eds.) Jetten, J., Reigher, S.D. Haslam, S.A & Gruwys, T., Together Apart: The Psychology of Covid-19. London: Sage Publication.

Özdin, S., & Bayrak Özdin, Ş. (2020). Levels & predictors of anxiety, depression & health anxiety during COVID-19 pandemic in Turkish society: The importance of gender. International Journal of Social Psychiatry, 66(5), 504-511. doi:10.1177/0020764020927051

Pink, S., Horst, H., Postill, J., Hjorth, L., Lewis, T., & Tacchi, J. (2016). Digital ethnography: Principles & practice. London: Sage Publication.

Skoll, G. R. (2010). Social theory of fear, terror, torture and death in a post capitalist world. Palgrave, Macmillan.

Taylor, S. (2019). The psychology of pandemics: Preparing for the next global outbreak of infectious disease. Cambridge Scholars Publishing.

Toohey, P. (2011). Boredom: A lively history. Yale University Press.

Trzebiński, J., Cabański, M., & Czarnecka, J. Z (2020). Reaction to the COVID-19 pandemic: The influence of meaning in life, life satisfaction, & assumptions on world orderliness & positivity.  Journal of Loss & Trauma, 25(6-7), 544-577. doi:10.1080/15325024.2020.1765098

Victor, G. S., & Ahmed, S (2019). The importance of culture in managing mental health response to pandemics. In Ed Huremović, D Psychiatry of pandemics: A mental health response to infection outbreak (pp: 55-64). New York: Springer, Cham.

Walby, K., & Spencer, D. (2011). How emotions matter to moral panic, In S. P. Hier (Ed.), Moral panic and the politics of anxiety (pp: 104-117). London: Routledge.