نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

گروه علوم تربیتی -دانشگاه اصفهان

10.22035/isih.2021.375

چکیده

با توجه به تأثیر دانشگاه‌ها نسل چهارم در تحولات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و رشد و توسعه‌ی جوامع محلی و منطقه‌ای، هدف اصلی این مقاله بررسی ابعاد و تدوین الگوی دانشگاه نسل چهارم برای دانشگاه‌های ایران است. مقاله حاضر در چارچوب رویکرد کیفی و با به‌کارگیری راهبرد نظریه داده بنیاد انجام‌گرفته است. جامعه آماری شامل متخصصان و صاحب‌نظران حوزه آموزش عالی و دانشگاهیان بوده است؛ که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند زنجیره‌ای، داده‌های موردنیاز از طریق مصاحبه با 25 صاحب‌نظر و با استفاده از مصاحبه‌ی نیمه ساختاریافته جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA و بر اساس طرح اشتراوس و کوربین از طریق سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام گرفت. نتایج جهت اعتبار یابی و بازبینی در اختیار مصاحبه شوندگان قرار گرفت و با استفاده از فن مرور همتا از 5 متخصـص حوزه‌ی آموزش عالی و آگاه به موضوع، نظرخواهی شد. یافته‌ها نشان داد که مؤلفه‌ی دانشگاه مسئولیت گرای ارزش‌آفرین به عنوان پدیده محوری، تحول خواهی و سازگار شوندگی به عنوان عوامل علّی، رهبری مسئولانه، توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای سرمایه انسانی و برنامه آموزشی و درسی توسعه‌دهنده به عنوان راهبردهای کنش، مؤلفه‌های خط‌مشی گذاری تخصصی و حرفه‌ای، فرهنگ نوآوری مسئولانه و ساختار تحول‌آفرین به عنوان شرایط زمینه‌ای و استقلال دانشگاهی و مدل‌های مالی توسعه‌دهنده به عنوان مؤلفه‌های مداخله‌ای دانشگاه نسل چهارم شناسایی شدند. پیامد اصلی برهم‌کنش تمامی مؤلفه‌های اشاره‌شده توسعه‌ی منطقه‌ای است که در سه حوزه فرهنگی - اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی نقش حیاتی در توسعه و بالندگی جامعه‌ی محلی و ملی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات