نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد، گروه برنامه‌ریزی و توسعه اقتصادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار جامعه‌شناسیِ توسعه، گروه علم‌و‌فناوری، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران،ایران

چکیده

ایران به‌رغم سابقه طولانی در برنامه‌ریزی، همچنان با مسائل و مشکلات اقتصادی و اجتماعی بسیاری روبرو است. تولید به‌عنوان مهمترین رکن توسعه صنعتی دچار معضلات بسیاری است. سؤال اصلی این است که مشکلات و معایب برنامه‌‌‌های توسعه در حوزه‌های اقتصادی و فرهنگی، جهت حمایت از تولید، فعالیت‌های مولد و توسعه صنعتی چیست؟ برای پاسخ از روش تحلیلی‌ـ‌ توصیفی در چارچوب مبانی نظری رویکرد اقتصاد نهادگرا استفاده شده ‌است. با وجود قوانین حمایت از تولید در برنامه‌های توسعه و تأکید بر حمایت‌های مالی، اما همچنان بخش تولید با مشکلات بسیار مواجه است. نتایج حاکی از آن است که فقدان راهبرد توسعه صنعتی مشخص، عدم توجه به فرهنگ اقتصادی ضد تولید، عدم شناسایی فعالیت‌های مولد، جذابیت سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های نامولد، فقدان سیاست‌های مالیاتی مناسب، عدم دسترسی به کلیه حساب‌های بانکی، عدم شفافیت، فضای بی‌ثبات اقتصاد کلان و ناامنی حقوق مالکیت از مهمترین مشکلات تولید است و موجب شده حمایت‌های مالی به رانت‌های نامولد و افزایش رانت‌جویی منجر شود. یکی دیگر از مسائل مهم اما مغفول در برنامه‌ریزی توسعه، فقدان راهبرد برای تحول فرهنگ اقتصادی و خلقیات جامعه در مسیر تولید و توسعه صنعتی و افزایش‌اعتماد عمومی و سرمایه‌های اجتماعی ‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

خاندوزی، سیداحسان (1389). ارزیابی شیوه‌ برنامه‌نویسی توسعه در ایران (1388-1368). فصلنامه برنامه و بودجه، 15(1)، 127-99.
کتبی، مرتضی (1379)، علوم اجتماعی: ما و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای. سخن سمت، 6، 16-24 .
CAPTCHA Image