فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

چکیده امروزه تقریباً بر همگان آشکار شده است که مسائل محیط زیست و از جمله بحران آب به همان اندازه که موضوع علوم طبیعی است، در علوم اجتماعی هم حائز اهمیت و نیازمند توجه است. این مقاله در پی پاسخ‌گویی به این پرسش است که ارتباطات و آب از لحاظ نظری چه نسبتی با یکدیگر یافته­اند؟ و ارتباطات آب به‌مثابهٔ یک حوزۀ  میان‌رشته‌ای جدید چه ظرفیت‌هایی برای حل موضوعات مرتبط با مسائل آب در ایران دارد؟ الگوی ارتباطات آب اروه بازن به‌مثابهٔ الگویی مناسب برای طرح مبانی نظری مرتبط و توضیح مسائل ارتباطات آب، این حوزه را محل تلاقی رشته‌هایی مانند ارتباطات زیست‌محیطی، ارتباطات توسعه، ارتباطات ریسک، ارتباطات سلامت و ارتباطات علم می‌داند. این مقاله با تشریح ابعاد مختلف این مدل و جرح و تعدیل آن، مدل ارتقاءیافته‌ای برای حوزه‌های نظری مرتبط با ارتباطات آب ارائه کرده است. در نهایت با تبیین جنبه‌های مختلف مسائل آب در ایران به این نتیجه رسیده است که فعالان رسانه‌ای و روزنامه­نگاران محیط­زیست ایران می­توانند با مبنا قراردادن ارتباطات استراتژیک در تولید پیام­های مرتبط با بحران آب در فضای رسانه­ای، باعث تغییر رویکردهای سازه‌گرایانه به آب شوند و توجه به ابعاد اجتماعی، فرهنگی بحران آب را که از الزامات اصلی برای حل مسائل آب است، تقویت نمایند.

چکیده تاکنون محققان و نظریه­پردازان متعددی، سازمان را از ابعاد گوناگون، بررسی و مطالعه کرده­اند. بر اساس این مطالعات، انگاره­ها و تصاویری از این مهم ارائه شده­اند که از معروف‌ترین آنها انگاره­هایی است که در آثار «گرت مورگان» و «ماری جو هچ» طراحی و پیشنهاد شده­اند. در این مقاله،‌ به طور اجمالی کارکرد استعاره­ها در فراگرد کسب شناخت و نیز استعاره‌های سازمان، مرور می­شود و برخی از دیدگاه­ها و نظریه­هایی که از بیشترین تناسب و تطابق با استعاره­های مذکور برخوردارند، مد نظر قرار می­گیرند تا امکان طرح بحث از مفهوم «بوم‌رنگ معنایی» یا «بازگشت معنایی اسـتعاره­ها» فراهم آید و کارکردها و کژکارکردهای تأمل برانگیز آن تبیین ­شوند. در مطالعۀ موردی این موضوع، با تمرکز بر مفهوم مهندسی فرهنگی به عنوان یکی از مفاهیم نشات گرفته از بازگشت معنایی استعاره‌ها، به تبیین چگونگی بازگشت معنایی استعاره و پدید آمدن این مفهوم در ادبیات سیاستگذاری فرهنگی کشور پرداخته شده است. این مقاله از جهت دستاورد یا نتیجه تحقیق از نوع بنیادی و از لحاظ هدف از نوع اکتشافی و به لحاظ نوع داده‌های مورد استفاده، کیفی است. روش آن از نوع مطالعات موردی است. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، اسناد و مدارک هستند که با استفاده از منابع مختلف، داده‌های لازم، جمع‌آوری و با روش تحلیل مقایسه الگوها، داده‌ها تحلیل شده‌اند.