مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی 2008-4641 18 4 2026 09 23 Social classes reflected in attire: epresenting Social Distinctions in the novels Prince Ehtejab and The Neighbors طبقات اجتماعی در آیینه لباس: بازنمایی تمایزات طبقاتی در رمان‌های «شازده احتجاب» و «همسایه‌ها» 39 72 582 10.22035/isih.2026.5696.5265 FA علیرضا مرادی استادیار جامعه‌شناسی گروه مطالعات فرهنگی، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران 0000-0003-0521-2101 المیرا رضائی کارشناس ارشد طراحی پارچه و لباس، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران Journal Article 2026 04 24 Focusing on the two novels Prince Ehtejab and The Neighbors, this study examines the role of dress in reflecting the class structures of Iranian society within these narratives. The principal aim of the research is to analyze how dress is employed to depict class differences, reinforce or contest social norms, and attain a deeper understanding of the structures of power within society. To examine the relationship among language, power, and social structures in the two novels, this study employs a critical discourse analysis approach. The findings reveal that dress is not merely a superficial element but a potent instrument for representing and critiquing class structures. In both novels, dress is deployed to differentiate among distinct social classes, reinforce social norms, and signal historical-social transformations. In Prince Ehtejab, for instance, attire clearly delineates the divide between the aristocracy and the subaltern classes, whereas in The Neighbors, dress functions as a symbol of poverty and deprivation. This study demonstrates that both novels, through dress, engage in the representation of existing socio-class structures, albeit with differing intensities and methods. Overall, the present study underscores the significance of dress as a symbolic instrument for a deeper understanding of the social and class structures within modern Persian literature. این پژوهش با تمرکز بر دو رمان شازده احتجاب و همسایه‌ها، به بررسی نقش لباس در بازتاب ساختارهای طبقاتی جامعه ایران در این داستان‌ها می‌پردازد. هدف اصلی پژوهش، تحلیل چگونگی استفاده از لباس برای نمایش تفاوت‌های طبقاتی، تقویت یا به چالش کشیدن هنجارهای اجتماعی و درک بهتر ساختارهای قدرت در جامعه است. در این مطالعه، برای بررسی ارتباط میان زبان، قدرت و ساختارهای اجتماعی در رمان‌ها، از رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی استفاده شده است. نتایج نشان داد که لباس نه فقط عنصری ظاهری، بلکه ابزاری قدرتمند برای بازنمایی و نقد ساختارهای طبقاتی است. در هر دو رمان، لباس برای تمایز میان طبقات مختلف، تقویت هنجارهای اجتماعی و نشان دادن تحولات تاریخی ـ اجتماعی به کار رفته است. برای مثال، در شازده احتجاب، لباس‌ها تفاوت میان اشراف و فرودستان را به‌وضوح نشان می‌دهند، در حالی که در همسایه‌ها، لباس به‌عنوان نمادی از فقر و محرومیت به کار رفته است. این پژوهش نشان داد که هر دو رمان از طریق لباس به بازنمایی ساختارهای اجتماعی ـ طبقاتی موجود پرداخته‌اند، هرچند با شدت و روش‌های متفاوت. به‌طور کلی، مطالعه حاضر اهمیت لباس را به‌عنوان ابزاری نمادین برای درک بهتر ساختارهای اجتماعی و طبقاتی در ادبیات نوین فارسی نشان می‌دهد. https://www.isih.ir/article_582_46922a0880a8f11f8f69cbb52b1396be.pdf