مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوریفصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی2008-464111420190923History of ideas of interdisciplinarity: Transition from an idealistic,iIntegrative approach to a pragmatic, problem-solving oneتاریخ انگاره میانرشتگی؛ گذار از نگاه آرمانگرایانه و مبتنیبر «تلفیق دانش» به رویکرد عملگرایانه و مبتنیبر «حل مسئله»13232210.22035/isih.2020.3626.3809FAقاسمدرزیاستادیار علوم قرآن و حدیث، پژوهشکده اعجاز قرآن، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20190715Interdiaciplinarity is one of the most significant phenomena of our time, but it is not an easy task to come up with a coherent and precise definition. Evidently,the reason is the wide variety of opinion among the experts in this field. A historical approach toward the most practical definitions of interdisciplinarity and its different types can be very advantageous in this regard. The present research has aimed to show that that , in its early stage, interdiscipllinarity was merely an idealistic concept which was related to the development of 'unified science'. However, the more we move to the present time, the more tangible problems from the world outside we can deal with. Three main insights into the concept of interdisciplinary are based on "Epistemic breaches", "degree of integration", and "the purpose of interdisciplinary research" and illustrate the afore-said conceptual transition. In the latter type, interdisciplinary researches are observed on the basis of their applicability. In the first two types, however, epistemological and knowledge-related issues are at stake. The most recent concept of "Transdisciplinarity" is also entirely based on the degree of applicability and locality of the issues in question. In the first type, we will face "crossing the boundaries of knowledge" and in the second one, we will "cross the field of knowledge". Among these terms, "multidisciplinary" has been far less controversial and there is a relatively good agreement on it. In this way, the co-operation of the disciplines is minimal.تاریخ انگاره، در زمرۀ روشهای جدیدی است که با رویکردی تاریخی، یک مفهوم و انگارۀ مشخص را بررسی و مهمترین تغییراتِ مؤلفهای در آن را شناسایی میکند و درنهایت نیز توسعه، تضییق، یا تغییرات اساسیای که در طول تاریخ برای آن مفهوم ایجاد شده است را نشان میدهد. نگاهی تاریخی به مهمترین تعریفها در مورد میانرشتگی و گونههای مختلف آن نشان میدهد که میانرشتگی، ابتدا بیشتر مفهومی آرمانی و مربوط به دستیابی به «علم واحد» بوده است. در دوره مدرن نیز نخستین تعریفها از میانرشتگی در راستای دستیابی به علم واحد هستند، اما این ایده بهسرعت کنار گذاشته شده و «تلفیق دانش»، بهعنوان اصلیترین معیار، مطرح شد و ازآنپس، کمکم رویکرد ابزاری به میانرشتهای در میانِ صاحبنظران شکل گرفت. کلگرایان، مهمترین منتقدان رویکرد تلفیقی به میانرشتهای بودند و انتزاعی بودن بحثهای مرتبط با «تلفیق دانش» را اصلیترین آسیب آن میدانستند. نگاه انضمامی و مسئلهمحور، در این رویکرد کاملاً مشهود است و برهمیناساس نیز تعریفهای مرتبط با میانرشتگی تبیین میشوند. همچنین، در قرن بیستویکم شاهد محوریتِ رویکردِ کاربردی و توجه جدی به فرارشتهای هستیم. مفهومسازی «فرارشتهای» کاملاً براساس میزانِ کاربردی بودن و بومی بودنِ مسائل موردنظر است. در گونۀ نخست فرارشتهای با «عبور از مرزهای دانش» و در گونه دوم، با «عبور از حوزه دانشی» روبهرو خواهیم بود؛ بنابراین، نگاه تاریخی به این انگاره، دو گذارِ اساسی را به ما نشان میدهد: 1) گذار از نگاه آرمانگرایانه و مبتنیبر رخنههای معرفتی به نگاه عملگرایانه و مبتنیبر حل مسئله؛ 2) گذار از میانرشتهای به فرارشتهای.https://www.isih.ir/article_322_5737c6ec2e0716f3d8a7a5c4e0de0d9a.pdfمؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوریفصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی2008-464111420190923Social construction of genetically modified products in Iran: A qualitative studyبرساخت اجتماعی محصولات تراریخته در ایران: پژوهشی کیفی336732310.22035/isih.2020.3650.3831FAمیترامعظمیدانشجوی دکترا جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانمحمدتوکلاستاد جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایرانخدیجهسفیریاستاد جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانJournal Article20190610Genetically modified products have been the site of controversy over the last two decades. The main objective of this study is to examine these claims and identify the claim makers that raise these claims. This is a qualitative case study and data has been collected from three sources: interview with key actors in the field, the contents of three debates among the claim-makers and specialized and non-specialized texts related to the field. Research findings show two networks have been formed around genetically modified products. Each network consists of different groups and actors with a common view about genetically modified products. Network of proponents frame genetically modified products as food security, clean environment, healthy food and national production. The network of opponents frames them as risks to environment and human health and a scheme for the intrusion and manipulation of the agricultural system particularly in developing countries. The dominance of a group of frames has different consequences for society.در دو دهه گذشته، محصولات تراریخته، موضعی برای اختلافنظر و مناقشه بودهاند. هدف این مقاله، بررسی ادعاهای مطرحشده در این مناقشه و شناسایی کنشگران و مدعیانی است که آنها را طرح میکنند. مقاله حاضر، یک مطالعه موردی کیفی است که دادههای آن از طریق مصاحبه با کنشگران کلیدی و فعال در این حوزه، مناظرههای دانشگاهی، و متون مرتبط با این مناقشه، شامل متون تخصصی و غیرتخصصی، گردآوری شده و برای تحلیل آنها نیز از روش تحلیل تماتیک استفاده شده است. یافتهها نشان میدهد که دو شبکۀ موافق و مخالف با تولید این محصولات شکل گرفته است که هریک دربردارندۀ کنشگرانی است که نقطه اشتراک آنها دیدگاهی است که در مورد محصولات تراریخته دارند. شبکه موافقان، محصولات تراریخته را در چارچوبهای امنیت غذایی، محیط زیست پاک، غذای سالم، و تولید ملی قرار میدهند؛ چارچوب امنیت غذایی برای متقاعد کردن وزارت جهاد کشاورزی، چارچوب محیط زیست پاک برای اقناع و جلبتوجه سازمان محیط زیست، و غذای سالم برای جلب حمایت وزارت بهداشت بهکار میرود و تولید ملی نیز موردحمایت تمام برنامهریزان و سیاستگذاران است. اما مخالفان، با برجسته کردن مخاطرات این محصولات که شامل مخاطرات ایمنی زیستی و امنیتی است، در پی جلب حمایت کنشگران ذیربط هستند. چیرگی هریک از این چارچوبها، پیامدهای متفاوتی برای مسئله غذا و نظامهای مرتبط با آن خواهد داشت.https://www.isih.ir/article_323_bc6dc48b743dc5d013b1abaebd2faed2.pdfمؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوریفصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی2008-464111420190923The necessity and feasibility of interdisciplinarity in pre-academic education, the collage of the future of schoolsضرورت و امکانپذیری میانرشتگی در آموزشهای پیش از دانشگاه؛ کولاژی از آیندهٔ مدرسه699931310.22035/isih.2020.3557.3750FAمحسنطاهری دمنهاستادیار، آینده پژوهی، دانشکده علوم و فناوریهای نوین، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانزهراحیدری دارانیدانشجوی کارشناسی ارشد، آیندهپژوهی، دانشکده علوم و فناوریهای نوین، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal ArticleApart from the fact that the conceptualization and application of interdisciplinary fields are still in midway, most studies in this field have focused on f the university and paid attention to the necessity of establishing an interdisciplinarity at the university. However, academic experience has shown that a student at the university who has not learned interdisciplinary skills before (in a pre-academic period or school), is weak in the understanding and use of interdisciplinarity at the university. From this viewpoint, regardless of the concept of "discipline," which remains a specialized activity in the university, the term "interdisciplinarity" expresses a set of future-oriented skills that have to be from the first stage of human development in the Education Portfolios. This paper is a theoretical and analytical attempt to extend interdisciplinarity in pre-academic literature. In this paper, first the feasibility and necessity of pre-academic interdisciplinarity are studied, and second, some practical solutions are offered to achieve this goal in order to form a collage of the future of the school. This collage is a future image of the schools where the interdisciplinary human achieves skills such as adaptability, teamwork, creativity, critical thinking, and problem solving for living in a complex environment.بهرغم آنکه ساحت میانرشتهای چه از نظر مفهومپردازی و چه از نظر کاربرد هنوز در میانهٔ راه است، بیشتر مطالعات در این زمینه بر سوژهٔ دانشگاه متمرکز بوده و بر لزوم ایجاد جریان میانرشتهای در دانشگاه توجه نشان دادهاند. با وجود این، تجربهٔ زیست دانشگاهی نشان میدهد انسان دانشگاهی که مهارت میانرشتهای را پیش از دانشگاه نیاموخته است، در فهم و کاربری میانرشتگی در دانشگاه نیز ضعیف عمل میکند. از این منظر فارغ از مفهوم «رشته» که یادآور فعالیت تخصصی در دانشگاه است، واژهٔ «میانرشتهای» بیانکننده مجموعهای از مهارتهای زیست در آینده است که باید از نخستین مراحل آموزشپذیری انسان در سبد آموزش او قرار گیرد. این مقاله، کوششی نظرورزانه و تحلیلی استنباطی برای بسط جایگاه میانرشتهای در آموزشهای پیشادانشگاهی است که در آن ابتدا امکانپذیری و ضرورت این جایگاه بررسی میشود و سپس برخی از راهکارهای عملی برای نیل به این مقصود تشریح میشود تا تصویری از آیندهٔ مدرسه شکل گیرد. این تکهچسبانی تصویری از مدارس آینده است که در آن انسان میانرشتهای برای زیست در محیطی پیچیده، مهارتهایی چون سازگاری، کار گروهی، خلاقیت، تفکر انتقادی و حل مسئله را بهدست میآورد.https://www.isih.ir/article_313_158f3069a435b314a80bdcb024f8e422.pdfمؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوریفصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی2008-464111420190923Over-determined image of the West in first Iranian traveloguesتصویر چندوجهی غرب در نخستین سفرنامههای ایرانیان13113232510.22035/isih.2020.3373.3609FAآرشحیدریاستایار مطالعات فرهنگی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران0000-0003-1494-1365علیرضاخداییدانشآموختۀ کارشناسی ارشد، مطالعات فرهنگی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایرانJournal Article20190525Our concern is with the image of the west in the first Iranian travelogues. How Elements which shape the west image in these travelogues are assembled? Where is their origin? How they interact with each other and were narrated? The contemporary image of the west is an over-determined and dreamlike image-narration. By relying on concepts such as over determination, different histories, elements, and moments, we try to suggest an interpretation about the structure of west narration in primary Iranian travelogues. Our research suggests the idea of the west, in mystical and Sufi doctrine, represents a sequence of association: material-body-darkness-descend-temptation-guilt-accident. The idea of the east associates the opposite side of sequence: sprit-gust-light-ascend-certainty-virtue-essence. These sequences of associations are preconditions of visibility which the first travelogues experience the geopolitical west. Our research about the origins of the narrative structure of travelogues about the west suggests that synthesis of the colonial and the mystical thoughts create a special narration about the east-west relation. East is the ascending arc and west is the descending arc. This image of east-west relation is one of the main assumptions of orientalism.پژوهش حاضر که با هدف فهمِ عناصر تصویر غرب در نخستین سفرنامههای ایرانی نوشته شده است، بر آن است که تصویر غرب را با منطقی رؤیاگون و دارای تعین چندوجهی درک کند. لویی آلتوسر، تعین چندوجهی، که مفهومی در روانکاوی فرویدی است را برای تبیین ساخت پیچیده، غیرخطی و غیرذاتیِ رخدادهای تاریخی بکار گرفت. این مفهوم نشان میدهد که ساخت پدیدههای تاریخی از انباشت تاریخهای گاهاً متفاوت و متضاد در لحظهای معین شکل گرفتهاست. ازاینرو، با کمک این مفهوم تلاش کردهایم نشان دهیم که غرب در نخستین سفرنامههای ایرانیان چگونه بهتصویر کشیده شده و چه نسبتی با تصویر غرب در داستانهای تمثیلی برقرار کرده است. تصویر غرب، همچون تجلی مادیت و تاریکی، و شرق، همچون جایگاه نور و معنویت، در ادبیات عرفانی ساخته میشود و با جایگشتش به نخستین سفرنامههای ایرانیان دربارۀ غرب، ترکیببندی جدیدی پدید میآورد. در این مقاله با بهکارگیری روش مطالعۀ تاریخی و اسنادی نشان دادهایم که تصویر غرب چگونه بهطور همزمان، دوگانۀ جانِ والاـتنِ لذتجو را در یک تصویر یگانه حفظ، و سیاستهای میلورزی خاص خود را تولید و توزیع میکند.https://www.isih.ir/article_325_89f0fd5c927d466d6ec9a21b9ac34ffa.pdfمؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوریفصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی2008-464111420190923Sociology of a crisis: The social pathology of the water crisis in the Zayandeh-Rood river basinجامعهشناسی یک بحران: آسیبشناسی اجتماعی بحران آب در حوضه آبریز زایندهرود13316532110.22035/isih.2020.3652.3833FAمهشیدطالبی صومعه سراییدانشجوی دکترای جامعهشناسی سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانمحمدسعیدذکاییاستاد مطالعات فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانمحمدفاضلیاستادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانمحمودجمعهپوراستاد گروه برنامهریزی اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانJournal Article20190511The Zayandeh-Rood river basin is the only permanent and water-rich river in the central plateau in a densely populated area with a dry and semi-arid climate. Due to precise historical management and supervision, the social problems of water distribution rarely happened. However, since the mid-1980s, the river has steadily lost its natural flow and has become seasonal river. Therefore, there have been many protests by stakeholder in the provinces. The purpose of this paper is to investigate the reason for the water crisis in the Zayandeh-Rood river basin has occurred over the last two decades. The knowledge of water management is beyond the technical understanding of the subject, and it is an interdisciplinary science, so it should be considered in different fields. Thus, this article focuses on recognizing the water governance gap in the Zayandeh-Rood river basin in various sectors. The method used for this purpose, is analysis of documents, based on a comparative content analysis. Also we conducted interviews with 30 water experts in different districts and provinces (Isfahan, Chaharmahal and Bakhtiari). The results showed that water governance in the Zayandeh-Rood River basin resulted in various gaps, including executive gaps, targeting gaps, policy gaps, information gaps, capacity gaps, investment gaps, and responsibility gaps.حوضه آبریز زایندهرود بهعنوان تنها رودخانه دائمی و پرآب فلات مرکزی در خطه جمعیتی پرتراکم و اقلیم خشک و نیمه خشک است. در این حوضه به دلیل مدیریت و نظارت تاریخی دقیق، مسائل اجتماعی تقسیم آب بهندرت مشهود بود. بااینوجود از اواسط دهه 80 شمسی، این رودخانه بهطور مداوم جریان طبیعی خود را از دست داده و تبدیل به رودخانهای فصلی شده است. لذا اعتراضات زیادی نیز در استانهای بهرهبردار از این حوضه روی داده است. هدف از مقاله حاضر بررسی چرایی بحران آب در زایندهرود در دو دهه اخیر است. از آنجاکه شناخت مسائل مدیریت آب فراتر از فهم موضوع از منظر فنی بوده و در زمره علوم بین رشتهای قرار دارد، لذا شناخت مسائل و مشکلات در شیوه مدیریت منابع آب در حوضه زایندهرود نیز در ابعاد مختلفی در نظر گرفته شده است. بدینترتیب این مقاله نیز با تمرکز بر رویکرد شناخت شکاف حکمرانی آب حوضه زاینهرود در بخشهای مختلف پرداخته است. روش به کار برده شده برای این هدف، علاوه بر تحلیل اسناد و قوانین، مبتنی بر تحلیل مضمون قیاسی مصاحبههای تخصیصی با 30 کارشناس و خبره آب در بخشها و استانهای مختلف (اصفهان و چهارمحال و بختیاری) است. نتایج به دست آمده نشان داد که حکمرانی آب در حوضه زایندهرود برآمده از شکافهای مختلفی از جمله شکاف اجرایی، شکاف هدفگذاری، شکاف سیاستی، شکاف اطلاعاتی، شکاف ظرفیتی، شکاف سرمایهگذاری و شکاف مسئولیتپذیری است.https://www.isih.ir/article_321_caf1a3dfb505ffed0d024130f58c5cfa.pdfمؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوریفصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی2008-464111420190923Representation of Iran’s water issue in newspapers; content analysis of Iran, Sharq,, Donyā-ye Eghtesād and Keyhān from 2012 to 2019بازنمایی مسئلۀ آب ایران در روزنامهها؛ تحلیل محتوای روزنامههای ایران، شرق، دنیای اقتصاد، و کیهان از سال 1391 تا 139716719932610.22035/isih.2020.3654.3835FAهادیخانیکیاستاد، علوم ارتباطات، دانشکدۀ علوم ارتباطات، دانشگاه علامهطباطبائی، تهران، ایرانسیده ثریاموسویدانشجوی دکتری، علوم ارتباطات، دانشکدۀ علوم ارتباطات، دانشگاه علامهطباطبائی، تهران، ایران0000-0001-5618-7685Journal Article20190515Water Withdrawal in Iran is more than the capacity of renewable resources. In addition, Iran is facing a decline in surface water and groundwater. But, it seems the water problem is not well understood in society. Furthermore, there is no consensus in perception of this problem. The media can play an important role in this regard. In recent years, as the problem became more serious and its consequences more apparent, media attention to this issue has increased. But, how the media portrays this issue is unclear. So, this study aims to identify the representation of Iran’s water issue in mainstream newspapers. To achieve this goal, quantitative content analysis has been applied and contents of four mainstream newspapers have been reviewed over a period of seven years. Based on the findings, natural factors are the most prominent cause of water problems and the authorities’ views are more and the people’s views are less distinguished in these newspapers. In other words, the content of newspapers is consistent with the government’s views. "Crisis", "Water scarcity" and "drought" are the most highlighted vocabularies in headlines. These words hide the role of people and officials in creating the problem and represents water problem as a natural problem. Furthermore, water is highlighted as a problem that must be addressed by the government and the role of people is reduced to saving. Whereas, a good governance requires involvement of civil society in decision making.در حال حاضر، برداشت آب در ایران بیش از ظرفیت منابع تجدیدپذیر است. افزونبراین، شاهد کاهش آبهای سطحی و زیرزمینی هستیم، اما بهنظر میرسد مسئلۀ آب، چنانکه باید، در جامعه درک نشده است و فهم مشترکی از آن وجود ندارد. رسانه، نهادی است که میتواند در این زمینه نقش مهمی ایفا کند. در چند سال گذشته، با جدیتر شدن مسئلۀ آب و آشکارتر شدن پیامدهای آن، توجه رسانهها به این موضوع افزایش یافته است، اما چگونگی تصویری که رسانهها از مسئلۀ آب برساختهاند، نامشخص است. هدف این پژوهش، شناخت بازنمایی مسئلۀ آب ایران در روزنامههای سراسری است. برای دستیابی به این اهداف، با بهکارگیری روش تحلیل محتوای کمی و کیفی، مطالب چهار روزنامۀ سراسری را طی هفت سال (از 1/1/1391 تا 29/12/1397) بررسی کردهایم. براساس نتایج بهدستآمده، عوامل طبیعی، برجستهترین علت مسئلۀ آب قلمداد شدهاند و دیدگاه مسئولان، بیشتر از دیدگاه مردم برجسته شده است. بهعبارت روشنتر، مطالب منتشرشده با دیدگاههای دولتی هماهنگ است. «بحران»، «کمآبی»، و «خشکسالی» برجستهترین واژگان عنوانهای روزنامههای موردبررسی بودهاند. این واژهها، مسئولیت را از دوش مردم و مسئولانی که خواهناخواه، وضع فعلی را ایجاد کردهاند، برمیدارد و آن را به طبیعت ارجاع میدهد. در مطالب این روزنامهها، آب، بهعنوان مسئلهای برجسته شده است که در درجۀ نخست، دولت باید آن را حل کند و نقش مردم به صرفهجویی محدود شده است؛ درحالیکه حکمرانی خوب، نیازمند مشارکت بیشتر جامعۀ مدنی در تصمیمگیریها است. افزونبراین، روزنامههای موردبررسی، آیندهنگر نیستند و تا حد زیادی از بررسی پیامدهای مسئله چشم پوشیدهاند.https://www.isih.ir/article_326_a666587afda6e89aec274a3657558a27.pdf