چارچوب سیاست فرهنگی بین‌المللی‌شدن آموزش عالی در ایران؛ پژوهشی آمیخته

نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری فرهنگی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری در آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مطالعات فرهنگی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران

چکیده

بین‌المللی‍شدن به‌عنوان موضوعی اصلی و پدیدهای گسترده در آموزش عالی تبدیل شده است. یکی از جنبه‍های سیاست‌گذاری در این حوزه  توجه به ابعاد فرهنگی بین‌المللی‍شدن آموزش عالی است که  شرایط را برای پذیرش این پدیده آماده و از برخورد تضادها جلوگیری می‍کند. با توجه به اهمیت مباحث فرهنگی و نقش بازتولیدی فرهنگ در آموزش عالی این مقاله به‍دنبال پاسخ به این پرسش است که از منظر فرهنگی برای بین‌المللی‍شدن آموزش عالی چه الزاماتی مورد نیازاست؟ برای پاسخ به این پرسش از  روش تحقیق آمیخته (کیفی و کمّی) استفاده شد. در مرحله کیفی با 13نفر از خبرگان و مدیران بین‌الملل دانشگاه مصاحبه نیمه‍ساختاریافته صورت گرفت و سپس داده‍های آن توسط روش تحلیل محتوای استقرایی، بررسی شد. در مرحله کمّی نیز پس از تحلیل داده‍های کیفی و مشخص‍شدن مؤلفه‌های اصلی،یک پرسش‌نامه محقق‍ساخته بین مدیران بین‌الملل، کارشناسان و خبرگان آموزش عالی توزیع شد و داده‍های آن با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی موردتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که برای ارتقاء بین‌المللی‍شدن آموزش عالی ایران باید به اتخاذ سیاست فرهنگی در سطوح حکمرانی، محیط بین‌الملل، محیط داخلی (فرهنگ ملی) و دانشگاه و مراکز آموزش عالی به‍صورت توأمان اقدام و در هر مورد می‍بایست سیاست‌های مناسبی اتخاذ کرد. پیشنهاد اصلی این مقاله در قالب یک الگوی جامع  و کل‍گرا مبتنی بر همه سطوح و محیط دور و نزدیک آموزش عالی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابراهیم‍آبادی، حسین (1394). سیاست‌گذاری فرهنگی آموزش عالی: ایده، تجربه و عمل. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

خراسانی، اباصلت (1395). بین‌المللی‌‌سازی آموزش عالی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

خورسندی‌طاسکوه، علی (1394). تحلیل مبانی نظری و اهداف بین‌المللی‌شدن آموزش عالی. فصلنامه آموزش عالی ایران، 7(3)، 60-27.

خورسندی‌طاسکوه، علی (1395). آموزش عالی بین‌المللی: استراتژیها و شرایط امکان. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.

ذاکرصالحی، غلامرضا (1395). آموزش عالی وجذبدانشجویانخارجی. تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.

ذاکرصالحی، غلامرضا (1397). مسائل آموزش عالی ایران. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.

 صالحی‌عمران، ابراهیم؛ و کرمخانی، زینب (1393). بررسی جایگاه بین‍المللی‌شدن آموزش عالی در اسناد فرادستی و سهم ایران در آموزش عالی بین‍المللی در مقایسه با سایر کشور‍ها.ششمینهمایشانجمنآموزشعالیایران: توسعهآموزشعالیفرامرزی: فرصتهاوچالشها، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

ماحوزی، رضا (1395). ابعاد فرهنگی و اجتماعی بین‌المللی‌شدن دانشگاه‌ها: وضعیت ایران و تجربه جهانی. تهران: پژوهشکده مطالعات اجتماعی و فرهنگی وزارت علوم.

مرشدی، ابوالفضل؛ و خلج، حسین (1392).  ارزیابی سیاست‌های فرهنگی آموزش عالی کشور: کثرت در وحدت فرهنگی/ همزیستی فرهنگ علمی و دینی.  برنامهریزیرفاهوتوسعهاجتماعی، 14، 144-107.

نبوی، عبدالامیر (1392).دانشگاه آرمانی در جمهوری اسلامی. منتشر شده در کتاب مجموعه مقالات فرهنگ، دانشگاه و پژوهش (به کوشش رضا ماحوزی)، پژوهشکده مطالعات فرهنگی واجتماعی، تهران، ایران.

نظرزاده‌زارع، محسن؛ پورکریمی، جواد؛ ابیلی، خدایار؛ و ذاکرصالحی، غلامرضا (1395). ارائه الگوی شایستگی اعضاء هیئت علمی در تعاملات بین‌المللی: یک مطالعه پدیدارشناسانه. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 8(3)، 38-25. doi: 10.22034/jstp.2016.8.3.535288

 نیک‌بین، محمد؛ ذاکرصالحی، غلامرضا؛ و ماحوزی، رضا (1396). الگوی بین‌المللی‌شدن آموزش عالی از منظر سیاست فرهنگی. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 9(3)، 60-45. doi: 10.22034/jstp.2017.9.3.537785

Agnew, M., & Van Balkom, W. D. (2009). Internationalization of the university: Factors impacting cultural readiness for organizational change. Intercultural Education, 20(5), 451-462. doi: 10.1080/14675980903371324

Altbach, P. (2015). Knowledge and education as international commodities. International Higher Education, 28, 1-4.  doi: 10.6017/ihe.2002.28.6657

Bartell, M. (2003). Internationalization of universities: A university culture-based framework. Higher Education, 45(1), 43-70. doi: 10.1023/a:1021225514599

Bedenlier, S., Kondakci, Y., & Zawacki-Richter, O. (2017). Two decades of research into the internationalization of higher education: Major themes in the Journal of Studies in International Education (1997-2016). Journal of Studies in International Education, 22(2), 108-135. doi: 10.1177/1028315317710093

Callan, H. (2000). Higher education internationalization strategies: Of marginal significance or all-pervasive? The international vision in practice: A decade of evolution. Higher Education in Europe, 25(1), 15-23. doi: 10.1080/03797720050002161

Chan, S. J. (2013). Internationalising higher education sectors: Explaining the approaches in Four Asian countries. Journal of Higher Education Policy and Management, 35(3), 316-329. doi:10.1080/1360080x.2013.786854

De Wit, H., & Hunter, F. (2015). “Trends, issues and challenges in internationalization of higher education”, in Routledge Handbook of International Education and Development ed. Simon McGrath and Qing Gu (Abingdon: Routledge, 06 Aug 2015).

Gray, C. (1996). Comparing cultural policy: A reformulation1. The European Journal of Cultural Policy, 2(2), 213-222. doi: 10.1080/10286639609358015

 Guri-Rosenblit S. (2015) Internationalization of Higher Education: Navigating Between Contrasting Trends. In: Curaj A., Matei L., Pricopie R., Salmi J., Scott P. (eds) The European Higher Education Area. Springer:Cham.13-26. doi: 10.1007/978-3-319-20877-0_2

Harris, S. (2008). Internationalising the university. Educational Philosophy and Theory, 40(2), 346-357.  doi: 10.1111/j.1469-5812.2007.00336.x

Hudzik, J. K. (2012, January23). More action, not just talk on higher education internationalization. retrieve from https://www.chronicle.com/blogs/worldwise/more-action-not-just-talk-on-higher-education-internationalization/29068

Jacob, M., & Meek, V. L. (2013). Scientific mobility and international research networks: Trends and policy tools for promoting research excellence and capacity building. Studies in Higher Education, 38(3), 331-344. doi: 10.1080/03075079.2013.773789

 Jiang, X. (2008). Towards the internationalisation of higher education from a critical perspective. Journal of Further and Higher Education, 32(4), 347-358. doi: 10.1080/03098770802395561

Knight, J. (2015). Updated definition of internationalization. International Higher Education, 33, 2-3. doi: 10.6017/ihe.2003.33.7391

Lacatus, M. L. (2013). Organizational culture in contemporary university. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 76, 421-425. doi: 10.1016/j.sbspro.2013.04.139

Lavankura, P. (2013). Internationalizing higher education in Thailand. Journal of Studies in International Education, 17(5), 663-676. doi: 10.1177/1028315313478193

Leading internationalization: about CIGE. (2017, Nov9). retrieve from http://www.acenet.edu/news-room/Pages/CIGE-About.aspx

Lopez, V., & Kambutu, J. (2011). Multicultural education within the era of internalization and globalization. Multicultural Perspectives, 13(1), 3-4. doi: 10.1080/15210960.2011.548173

Lumby, J., & Foskett, N. (2015). Internationalization and culture in higher education. Educational Management Administration & Leadership, 44(1), 95-111. doi: 10.1177/1741143214549978

MacDonald, L. (2014). Understanding difference in the internationalization of higher education: A comparative study. Sociology Major Research Papers, 5, 1-78

Mertkan, S., Gilanlioglu, I., & Mcgrath, S. (2016). Internationalizing higher education: From grand plans to evolving responses. Journal of Organizational Change Management, 6(29), 889-902 doi: 10.1108/JOCM-10-2015-0185

Mertova, P. (2013). Internationalisation in higher education through a'critical event'narrative inquiry: Perspectives from three higher education systems. Studia Paedagogica, 18(4), 115-128.  doi: 10.5817/SP2013-4-7

Noorda, S. (2014). Internationalization in higher education: Five uneasy question. Humboldet Ferngesprache, discussion paper, 2, 1-18.

Nussbaumer, A. (2013). Organizational culture and internationalization: A brief literature review. Canadian Bureau for International Education (CBIE).

Robson, S. (2016). Becoming international: Academic perceptions and practices of internationalising higher education. ECER 2016, Leading Education: The Distinct Contributions of Educational Research and Researchers Conference, Dublin University, North Irland.

Robson, S., Almeida, J., & Schartner, A. (2017). Internationalization at home: Time for review and development?. European Journal of Higher Education, 8(1), 19-35. doi: 10.1080/21568235.2017.1376697

Rumbley, L. (2010). Internationalization in the universities of Spain: Changes and challenges at four institutions. In F. Maringe, & N. Foskett, (Ed.), Globalization and Internationalization in Higher Education: Theoretical Strategic and Management Perspectives (1st ed.; pp. 207-225), Continuum International Publishing Group, London & New York.

Ryan, J. (Ed.). (2012). Cross-cultural teaching and learning for home and international students: Internationalisation of pedagogy and curriculum in higher education. USA: Routledge.

 Sanderson, G. (2007). A foundation for the internationalization of the academic self. Journal of Studies in International Education, 12(3), 276-307. doi: 10.1177/1028315307299420

Sporn, B. (1996). Managing university culture: An analysis of the relationship between institutional culture and management approaches. Higher Education, 32(1), 41-61. doi: 10.1007/bf00139217

Valiulis, A. V., & Valiulis, D. (2009). Engineering education quality assurance: The essential pillar of higher education reform in lithuania. In: Patil A., Gray P. (eds) Engineering Education Quality Assurance, Springer.191-198. doi:10.1007/978-1-4419-0555-0_15

Vidal-Súarez, M., González-Díaz, B., & López-Duarte, C. (2013). National culture and internationalization processes: How much do we know? 1-24. available on http://www3.eeg.uminhopt/economia/nipe/iibc2013/4.3.pdf

Xian, H. (2008), “Lost in translation? Language, culture and the roles of translator in cross-cultural management research”, Qualitative Research in Organizations and Management: an International Journal, 3 (3), 231-245. doi: 10.1108/17465640810920304

Yemini, M., & Sagie, N. (2016). Research on internationalisation in higher education – exploratory analysis. Perspectives: Policy and Practice in Higher Education, 20(2-3), 90-98. doi: 10.1080/13603108.2015.1062057

Yonezawa, Y. (2017). Internationalization management in Japanese universities: The effects of institutional structures and cultures. Journal of Studies in International Education, 21(4), 375-390. doi: 10.1177/1028315317706412

Zhou, J. (2016). A dynamic systems approach to internationalization of higher. Journal of International Education and Leadership, 6(1), 1-14.