نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسنده

استادیار جامعه‌شناسی، پژوهشکدهٔ مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران

چکیده

شیوع ویروس کرونا با شدت هرچه تمام‌تر به مرزهای نظم زندگی ‌روزمره ایرانی شوک ایجاد کرد. مرگ و بیماری حاصل از شیوع ابتلا به ویروس کرونا موجب شد تا در ایران وضعیت اضطراری ایجاد شود. مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل شد و مردم باید در خانه قرنطینه می‌شدند. همچنین، شیوع ویروس کرونا به رخدادهای دیگری مانند قرنطینگی منجر شد و به‌دنبال آن بحران‌های اقتصادی، روحی، و خانوادگی نیز به‌وجود آمد. بزنگاه رخداد شیوع ویروس کرونا در ایران همزمان با مراسم سنتی خرید شب عید، مسافرت‌، و دیدوبازدیدهای نوروزی بود، درحالی‌که تمامی سنت روابطی ایام عید از هم فروپاشیده بود. با تعطیل‌شدن شهر، ضرورت عدم جمع‌شدن در کنار یکدیگر و ماندن در قرنطینه، فضای دیجیتال مهمترین ابزار ارتباطی مردم بود که به‌واسطۀ شبکه‌های اجتماعی می‌توانستند احساسات خود ناشی از هراس و اضطراب پرتاب‌شدن به میدان رخداد را با یکدیگر در میان بگذارند و پیوند عاطفی ایجاد کنند. بنابراین، یکی از مهمترین احساساتی که در فضای مجازی به اشتراک گذاشته می‌شد احساس نوستالژی دربارۀ زمان پیشاکرونا و خیال‌بافی پیرامون آینده بود. بر این اساس، با اتخاذ رویکردی میان‌رشته‌ای بین مطالعات فرهنگی دیجیتال و مطالعات بصری، هدف اصلی مقاله بررسی چگونگی خودبیان‌گری احساسات نوستالژی و خیال‌بافی کاربران ایرانی در شبکۀ اجتماعی اینستاگرام و فیسبوک است. در نتیجه، یاد کردن شهر به‌مثابه خانهٔ امنی که از دست رفته است و فکر کردن دربارۀ آیندۀ مبهم و پیش‌رو در قالب خیال‌بافی نشان از گیر افتادن در میدان رخدادِ شیوع ویروس کرونا است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

ایسنا (7 اردیبهشت 1399). مهمترین مشکل خانواده‌های تهرانی در صورت ادامه شیوع کرونا. برگرفته  از https://www.isna.ir/news/99020705122

Adam, B., & Groves, C. (2007). Future Matters Action, Knowledge, Ethics. Leiden: Brill.

Aquila, I., Sacco, M. A., Ricci, C., Gratteri, S., & Ricci, P. (2020). Quarantine of the Covid-19 pandemic in suicide: A psychological autopsy. Medico-Legal Journal, 1–3.  doi: 10.1177/0025817220923691

Badiou, A. (2005). Being and Event (O. Feltham, Trans.). London: Continuum Press.

Berge, L. V. D. (2020). Biopolitics and the Coronavirus: Foucault, Agamben, Žižek. Netherands Journal of Legal Philosophy, 49(1), 3-6. doi: 10.5553/NJLP/.000097. 3

Bianchetti, C, Boano, C, Di Campli, A. (2020). Thinking with Quarantine Urbanism?. Space and Culture, 23(3), 301-306. doi: 10.1177/1206331220938625

Bianchetti, C., Boano, C., Di Campli, A. (2020). Thinking with quarantine urbanism?. Space and Culture, 23(3), 301–306. doi: 10.1177/1206331220938625

Biron, D. (2014). Benjamin, Adorno and modern-day flaˆnerie. Thesis Eleven, 121(1), 23–37. doi: 10.1177/0725513614528782

Bouillon-Minois, J., Clinchamps, M., & Dutheil, F. (2020). Coronavirus and quarantine: Catalysts of domestic violence. Violence against women. doi: 10.1177/1077801220935194

Burri, R. V. (2012). Visual rationalities: Towards asociology of images. Current Sociology, 60(1), 45–60. doi: 10.1177/0011392111426647

Butler, J. (2015).  Notes toward a performative theory of assembly. Massachusetts: Harvard University Press.

Cheney-Lippold, J. (2011). A New algorithmic identity soft biopolitics and the modulation of control. Theory, Culture & Society, 28(6), 164-181. doi: 10.1177/0263276411424420

Cheshmehzangi, A. (2020). The city in need urban: resilience and city management in disruptive disease outbreak events. New York: Springer.

Decuypere, M. (2019). Visual Network Analysis:  a qualitative method for researching sociomaterial practice. Qualitative Research, 20(1), 73-90. doi: 10.1177/1468794118816613

Djurdjić, M. (2020). This Must Be the Place: Distraction, Connection, and “Space-Building” in the Time of Quarantine. Leisure Sciences. doi:10.1080/01490400.2020.1774450

Foucault, M. (1995).  Discipline and punish: The Birth of the Prison (Alan Sheridan Trans.). New York: Vintage Books.

Foucault. M. (1991). Governmentality. In The Foucault Effect: Studies in Governmentality (pp 87-104).  Chicago: The University of Chicago Press.

Furedi, F. (2020). Social distancing, safe spaces and the demand for quarantine. Nature Public Health Emergency Collection.  Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7369440

Iranmanesh, R., & Alpar Atun, R. (2020). Restricted spatiality and the inflation of digital space, an urban perspective. Space and Culture, 23(3), 320–328. doi:10.1177/1206331220938634

Jing, W. (2006). Nostalgia as content creativity: Cultural industries and popular sentiment. International Journal of Cultural Studies, 9(3), 359–368. doi: 10.1177/1367877906066881

Kitson, J, & McHugh, K. (2015).  Historic enchantments – materializing nostalgia. Cultural geographies, 22(3), 487– 508. doi: 10.1177/1474474014549946

Löw, M., & Knoblauch, H. (2020). Dancing in quarantine: The spatial refrigeration of society and the interaction orders. Space and Culture, 23(3), 221–225. doi: 10.1177/1206331220938627

Manovich, L. (2011). What is visualisation?. Visual Studies, 26(1), 36-49. doi:10.1080/1472586X.2011.548488

Mubi Brighenti, A. (2019). Face and the City. Body & Society. 25(4), 1–27. doi: 10.1177/1357034X19865941

Pickering, M. & Keightley, E. (2006). The Modalities of Nostalgia. Current Sociology, 54(6), 919–941. doi: 10.1177/0011392106068458

Pink, S. (2011 A). A multisensory approach to visual methods. In Handbook of  visual research methods. London: Sage Publivations.

Pink. S. (2011 B). Images, Senses and Applications: Engaging Visual Anthropology.  Visual Anthropology, 24(5), 437-454. doi: 10.1080/08949468.2011.604611

Pulido, C. M., Villarejo-Carballido, B., Redondo-Sama, G., & Gómez, A. (2020). COVID-19 infodemic: More retweets for science-based information on coronavirus than for false information. International Sociology, 00(0), 1–16. doi: 10.1177/0268580920914755

Reis Filho, L. (2020). No safe space: Zombie Film tropes during the COVID-19 pandemic. Space and Culture, 23(3), 253–258. doi:10.1177/1206331220938642

Russell, K. (2020). Turning Quarantine Inside Out. Space and Culture, 23(3), 274–278. doi: 10.1177/1206331220938631

Schubert, K. (2020, 1 April). Crying for Repression: Populist and Democratic Biopolitics in Times of COVID-19. Critical legal thinking. Retrieved from https://criticallegalthinking.com/2020/04/01/crying-for-repression-populist-and-democratic-biopolitics-in-times-of-covid-19/

Shani, G. (2020, 3 Apr). Securitizing ‘bare life’? Human security and Coronavirus. E-International Relations. Retrieved from https://www.e-ir.info/2020/04/03/securitizing-bare-life-human-security-and-coronavirus

Sur, P. & Mitra, E. (Mar. 31, 2020). Social distancing is a privilege of the middle class. For India's slum dwellers, it will be impossible. CNN. Retrieved from https://edition.cnn.com/2020/03/30/india/india-coronavirus-social-distancing-intl-hnk/index.html

Teti1, M., Schatz, E., & Liebenberg, L. (2020). Methods in the Time of COVID-19: The Vital Role of Qualitative Inquiries. International Journal of Qualitative Methods, 19, 1–5. doi: 10.1177/1609406920920962

Thacker, E. (2009). The Shadows of a theology epidemics, power and life after Foucault. Theory, Culture & Society, 26(6), 134–152. doi: 10.1177/0263276409347698

Ustun, G. (2020). Determining depression and related factors in a society affected by COVID-19 pandemic. International Journal of Social Psychiatry. doi: 10.1177/0020764020938807

Valizadeh, P. (2020). Quarantine: Contradictory spatial practice between abstract. Space and Culture, 23(3), 329– 332. doi: 10.1177/1206331220938637

Willox, A. C., Harper, S. L., Edge, V. L. (2020).  Storytelling in a digital age: digital storytelling as an emerging narrative method for preserving and promoting indigenous oral wisdom. Qualitative Research, 13(2), 127–147. doi: 10.1177/1468794112446105