نوع مقاله: مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

چکیده

بحران ناشی از شیوع ویروس کرونا سراسر جهان را فراگرفته و علاوه بر اثرات بهداشتی و پزشکی،  پیامدهای اجتماعی و فرهنگی مهمی برای زندگی انسان‌هاو جوامع داشته است. بررسی چنین پدیده فراگیر و چندبعدی، نگاه میان‌رشته‌ای را می‌طلبد. پژوهش را با هدف کشف تجربه کنشگران اجتماعی در زندگی در شرایط بحران کرونا و قرنطینه اجرا کردیم. مشارکت‌کنندگان شامل 43 نفر از جوانان حاضر در شبکه‌های اجتماعی است که با استفاده از شیوهٔ نمونه‌گیری هدفمند (در دسترس و با حداکثر تنوع) انتخاب کردیم و با آنها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام دادیم. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با استفاده از کدگذاری نظری مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفت و در پایان هفت مقولهٔ اصلی کشف شد که عبارت‌اند از: آشفتگی روانی/رفتاری، افزایش خودمراقبتی، تنگنای تعاملات، تنگنای معیشت، بازاندیشی معنوی، تلخی رسانه و مرور و بازیابی خویشتن. براساس جمع‌بندی مفاهیم و مقوله‌ها، تعلیق در هراس و بازاندیشی  به‌عنوان مقوله نهایی ارائه شد. در فضای تاحدودی غیرقابل کنترل بیرونی، ارتقاء خودمراقبتی، تقویت سازوکارهای ذهنی و هم‌افزایی اجتماعی می‌تواند غلبه بر ابعاد منفی این شرایط را تسهیل کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

بک، اولریش ( 1388 ). جامعه در مخاطره جهانی (مترجم: محمدرضا مهدی زاده). تهران: انتشارات کویر.

توکلی، احمد؛ کربلائی‌نیا، محمدهادی؛ کشاورز، محسن؛ صفرنژاد تمشکل، فهیمه؛ و منوری، سیدحمیدرضا (1396). کوروناویروس سندروم تنفسی خاورمیانه (MERS-Cov). مجله میکروب‌شناسی پزشکی ایران، 11(1)، 1-8.

خدابخشی کولایی، آناهیتا (1399).  زندگی در قرنطینه خانگی: واکاوی تجارب روان‌شناختی دانشجویان در همه‌گیری کووید‌ـ‌19. مجله طب نظامی، 22(2)، 138-130.

ریتزر، جورج (1374). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر(مترجم: محسن ثلاثی). تهران: نشر علمی.

سلیمان میگونی، سعید (1392). طغیان بیمارستانی سندرم تنفسی کوروناویروس خاورمیانه. فصلنامه پرستار و پزشک در رزم، 21، 52-49.

سیدمن، استیون (1386). کشاکش آراء در جامعه‌شناسی (مترجم: هادی جلیلی). تهران: نشر نی.

علیزاده‌فرد، سوسن؛ و صفاری‌نیا، مجید (1399). پیش‌‌بینی سلامت روان بر اساس اضطراب و همبستگی اجتماعی ناشی از بیماری کرونا. پژوهش‌های روان‌شناسیاجتماعی، 36، 141-129.

فرنوش، غلامرضا؛ علیشیری، غلامحسین؛ حسینی ذیجود، سیدرضا؛ درستکار، روح‌الله؛ و جلالی فراهانی، علیرضا (1399). شناخت کروناویروس نوین‌ـ‌2019 و کووید‌ـ‌19 بر اساس شواهد موجود: مطالعه مروری. مجله طب نظامی، 22 (1)، 11-1.

قاسمی، محمدعلی (1388).جامعه ریسک و اهمیت آن برای مطالعات استراتژیک. فصلنامه مطالعات راهبردی، 12(3) 46-27.

کرباسچی، کتایون؛ و علیاری، شهلا ( ۱۳۹۴). کرونا ویروس (سندرم تنفسی خاورمیانه). مجله دانشکده پرستاری ارتش جمهوری اسلامی ایران، 15(1)، 62-55.

کشاورز، خدیجه (1399). ویروس کرونا، ما نظاره‌کنندگان نگران و توسعه روابط انسانی. در جستارهایی در ابعاد فرهنگی و اجتماعی بحران ویروس کرونا در ایران (صص28-13). تهران: مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

گیدنز، آنتونی ( 1389 ). جامعه‌شناسی (مترجم: حسن چاوشیان). تهران: نشر نی.

میرزایی، حسین: و رحمانی، جبار (1399). نگاهی به هشتگ در خانه می‌مانیم؛ شکافی میان درک مردم و ستاد بحران در یک شعار. در جستارهایی در ابعاد فرهنگی و اجتماعی بحران ویروس کرونا در ایران (صص 68-51). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم.

وحدت، کتایون؛ امینی، اعظم؛ نجفی، اکرم؛ و حائری‌نژاد، محمدجواد (1392). مروری بر کروناویروس جدید، عامل سندرم حاد تنفسی خاورمیانه. مجله طب جنوب، 16(6)، 492-486.

اله‌توکلی، محمد (1399). مقابله با استرس ناشی از همه‌گیری ویروس کووید‌ـ‌19. مجله دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، 7(1)، 254-253.

Adda, J., Banks, J., & von Gaudecker, H.-M. (2007). The impact of income shocks on health: evidence from cohort data. Working Paper Series. doi: 10.1920/wp.ifs.2007.0705

Alasuutari, P. (2004). Social theory and human reality. London: Sage Publications.

Dias, M. C., Joyce, R., Postel-Vinay, F., & Xu, X. (2020). The challenges for labor market policy during the Covid-19 pandemic. Fiscal Studies, 41(2), 371-382.

Heinz, W. R. (2002). Self-socialization and post-traditional society. Advances in Life Course Research, 7, 41-64. doi: 10.1016/S1040-2608(02)80029-6

Janke, K., Lee, K., Propper, C., Shields, K., & Shields, M. (2020). Macroeconomic conditions and health in Britain: aggregation, dynamics and local area heterogeneity. IZA Discussion paper, No. 13091, Institute of labor Economics, Bonn.  doi: 10.1920/wp.ifs.2020.1220

Jenkins, P. (2020). Bazookas cannot stop coronavirus becoming a financial crisis, Financial Times. Retrieved from https://www.ft.com/content/be0892cc-6583-11ea-b3f3-fe4680ea68b5

Joyce, R., & Xu, X. (2020). Sector shutdowns during the coronavirus crisis: which workers are most exposed? IFS Briefing Note, Retrieved from https://www.ifs.org.uk/publications/14791

Propper, C., Stoye, G., & Zaranko, B. (2020). The wider impacts of the coronavirus pandemic on the NHS. Fiscal Studies, 41(2), 345-356. doi: 10.1111/1475-5890.12227

Turner, B. S. (1994). Orientalism, Postmodernism and Globalism. New York: Routledge.

Turner, B. S. (2006). The Cambridge Dictionary of Sociology, New York: Cambridge University Press.