نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی فرهنگی، پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی وزارت علوم، تهران، ایران

2 استادیار جامعه‌شناسی، پژوهشکدۀ مطالعات اجتماعی و فرهنگی وزارت علوم ، تهران، ایران

3 دانشیار انسان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

هویت حرفه‌ای به فرایندی اشاره دارد که در طول سال‌های تحصیل فرد در دانشگاه به سؤال «من چه کسی هستم» پاسخ می‌دهد. دورۀ دکتری آخرین مرحلۀ شکل‌گیری این نوع هویت است که سهم بسزایی در مسیر حرفه‌ای شدن افراد دارد. مقالۀ حاضر به آزمون الگوی نظری تکوین هویت حرفه‌ای دانشجویان دورۀ دکترای علوم اجتماعی در ایران پرداخته است. نظریۀ مبنایی ودادهیر، صدیقیان بیدگلی، و جعفری (1396) عملیاتی‌سازی شده و پرسشنامۀ مزبور با نمونه ­ای به تعداد  191 نفر از دانشجویان دورۀ دکتری علوم اجتماعی مورد آزمون قرار گرفته است. یافته‌های کمّی تحقیق، گزاره‌های نظری به‌دست‌آمده از الگوی نظریۀ مبنایی را تأیید می‌کند. نتایج رگرسیونی نشان می‌دهد که در مجموع، عامل‌های ساختار آموزش عالی، شرایط بیرونی رشتۀ علوم اجتماعی، صفات روانی این دانشجویان، و نیز شرایط مالی و جامعه‌پذیری علمی می‌توانند تغییرات متغیر وابستۀ هویت حرفه‌ای رشته علوم اجتماعی را در بین پاسخ‌گویان پیش‌بینی کنند. نتایج آماری نشان می‌دهد نقش عوامل بیرونی و ساختاری اهمیت زیادی دارند.

کلیدواژه‌ها