فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

طراحی و تبیین الگوی عوامل مؤثر بر عملکرد در بازارگرایی در دانشگاه فنی‌و‌حرفه‌ای کشور

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

اکبر عالم تبریز 1
فاطمه مهاجرانی 2
بهمن حاجی پور 3
شهریار عزیزی 4

1 استاد مدیریت، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 استادیارمدیریت، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2019.3207.3486
چکیده
مهم‌ترین عامل مؤثر در عملکرد بازارگرایی دانشگاه، اشتغال دانش‌آموختگان در بازار و در نتیجه بهبود عملکرد بازارگرایی است. بازارگرایی در صنعت آموزشی در دید کل‌نگر با اشتغال دانش‏آموختگان ارتباط مؤثر و ویژه‏ای دارد. شناسایی عواملی از دانشگاه که در بازار عملکرد دارند و باعث بهبود این عملکرد می‏شوند با هدف اشتغال دانش‌آموختگان یکی از مهم‌ترین اهداف این تحقیق است. با توجه به اینکه موضوع عملکرد در بازار، حوزه‏های مختلف برنامه‌ریزی آموزشی، سیاست‏گذاری‏های کلان آموزش کشور، تدوین و برنامه‏ریزی درسی و سایر موارد را شامل می‏شود در حوزۀ موضوعات بین‌رشته‌ای قرار می‏گیرد که رشته‏های متفاوتی مانند مدیریت آموزشی، مدیریت راهبردی، مهندسی و برنامه‏ریزی درسی، مدیریت عملکرد بازار را درگیر می‏سازد. منطبق با نیاز فضای حاکم بر مسئله، در این مقاله یک مدل فرایندی سه‌مرحله‏ای  ارائه ‌شده است. با توجه به تجزیه‌وتحلیل صورت‌گرفته بر روی ابعاد و مؤلفه‌های شناسایی‌شده با استفاده از تکنیک دلفی فازی در روش تحلیل تفسیری ساختاری، ارتباط با صنعت و پروژه‌های صنعتی اهمیت بسزایی در بازارگرایی و مطابقت آموزش‌های دانشگاهی و نیاز بازار ایفا می‌کند. همین‌طور میزان برخورداری به‌دلیل اینکه دربرگیرندۀ سطح رفاه و زیرساخت دانشکده و منطقۀ پیرامون است، تأثیر زیادی بر سطح عملکرد در بازار مطابق با نتایج حاصل از نمونه‌ای مشتمل بر نه مرکز و آموزشکدۀ این دانشگاه دارد.

کلیدواژه‌ها

عملکرد در بازارگرایی
دانشگاه فنی‌و‌حرفه‌ای
مدل فرایندی
معادلات ساختاری
احسانی، محمدعلی؛ و طاهری‌بازخانه، صالح (1397). آزمون رویکرد تقاضامحور به رشد اقتصادی در ایران: کاربردی از رهیافت پارامتر متغیر در طول زمان. فصلنامه علمی پژوهشی، پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 8(30)، 145-133.
حاجی‌زاد، محمد؛ صالحی، محمد؛ و قایخلو، مریم (1390). تأثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر مهارت‌های کارآفرینی مربیان مراکز فنی و حرفه‌ای استان مازندران. فناوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، 2(2)، 18-5.
حسن‌زاده‌بارانی‌کرد، سودابه؛ و صالحی‌عمران، ابراهیم (1395). ارتقاء کیفیت آموزش منابع انسانی آموزش عالی با تاکید بر تولید و ساخت سرمایه اجتماعی. فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی ایران، 3(10)، 49-23.
حسینی‌نیا، غلامحسین؛ عطایی، پوریا؛ و یعقوبی‌فرانی، احمد (1396). ارزیابی مهارت‌ها و ویژگی‌های کارآفرینانه دانشجویان و تأثیر آن بر قصد کارآفرینی (مورد مطالعه: مراکز آموزش علمی - کاربردی مهارت). فصلنامه آموزش مهندسی ایران، 19(73)، 44-25.
حیدرزاده، کامبیز؛ و نائب‌زاده، شهناز (1388). ارزیابی تأثیر بازارگرایی توسعه‌یافته (EMO) بر عملکرد کسب و کار شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار و ارائه چارچوب کاربردی. مجله آینده‌پژوهی مدیریت، 20(1)، 39-13.
حیدری، علی؛ دیواندری، علی؛ اعرابی، سیدمحمد؛ و سیدکلالی، نادر (1395). رابطه قابلیت‌های پویا و عملکرد شرکت با میانجی‌گری قابلیت‌های عملیاتی. چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، 15(3)، 140-125.
حیدری‌موسی‌نارنجی، حسین؛ و حیدری‌موسی‌نارنجی، مریم (1391). ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﺄﺛﻴﺮ آﻣﻮزش‌ﻫﺎی ﻓﻨﻲ و ﺣﺮﻓﻪای ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﺨﺼصی و اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺷﻐﻞﻫﺎی ﻣﻬﺎرﺗﻲ: ﻣﻄﺎﻟﻌﺔ ﻣﻮردی ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺪﻧﺔ ﺧﻮدرو در اﺳﺘان ﻛﺮﻣﺎﻧﺸﺎه. مهارت‌آموزی، 1(2)، 73-49.
خورسندی‌طاسکوه، علی (1387). گفتمان میان‌رشته‌ای دانش: مبانی نظری، گونه‌شناسی، و خط مشی‌هایی برای عمل در آموزش عالی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
سپندارند، روح‌اله (1390). از توسعه علمی تا بومی‌سازی علم. ماهنامه گزارش، 226، 31-29.
سعادت‌طلب، آیت؛ یاسینی، علی؛ و شیرعلی، اسماعیل (1395). بررسی تاکید رویکردهای منابع انسانی استراتژیک بر عملکرد کارآفرینانه و نوآورانه در آموزش عالی ایران: مورد مطالعه دانشگاه شهید بهشتی و تهران. فصلنامه بررسی مسائل اجتماعی ایران، 6(2)، 280-263.
صادقی بوکانی، ن.، و سوفی، س. (2010). نقش آموزش عالی در توسعه ملی با تاکید بر آمایش سرزمین. همایش منطقه ای بومی سازی مدل پیشرفت آموزش عالی. هنوز تووسیه میل بتا تاکید بار سامیه سزارین. دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، واحد علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
صدری، عباس؛ و زاهدی، انسیه (1388). مطالعه پیگیرانه عملکرد نظام تربیت تکنسین آموزشکده‌های فنی و حرفه‌ای ایران. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 15(4)، 112-99.
صفری، حسین؛ و خان‌محمدی، احسان (1392). ترسیم نقشه استراتژی با در نظرگرفتن نوع نگرش و میزان اطمینان تصمیم‌گیرندگان با استفاده از تکنیک DEMATEL فازی. نشریه مدیریت فردا، 12(37)، 70-51.
عارف، محمدرضا؛ و کیانی‌بختیاری، ابوالفضل (1391). ضرورت تبدیل دانش به علم و فناوری. نشریه نشاء علم، 3(1)، 16-6.
عالی‌پور، علیرضا؛ و نصری، فرامرز (1396). بررسی و تحلیل شاخص‌های عملکرد آموزشی دانشگاه علوم دریایی به روش BSC – TOPSIS. فصلنامه علمی پژوهشی آموزش علوم دریایی، 4(2)، 60-45.
عبداله‌زاده‌سلماسی، علی؛ انوری، مسعود؛ انوری، نادر؛ و شریفی، سبحان (1394). نقش مراکز آموزش عالی در اشتغال و کارآفرینی. مهارت‌آموزی، 4(14)، 20-7.
عطارنیا، احمد؛ خنیفر، حسین؛ رحمتی، محمدحسین؛ و جندقی، غلامرضا (1393). بررسی وضعیت تدوین خط مشی در نظام غیر رسمی آموزش مهارتی ایران. مدیریت فرهنگ سازمانی، 12(2)، 374-345. doi: 10.22059/jomc.2014.51187
علوی، سیدبابک؛ و قلی‌پور، آرین (1388). شناسایی عوامل مؤثر بر رفتارهای فراتر از نقش اعضای هیئت علمی دانشگاه‏ها: مطالعه‏ای در دانشگاه صنعتی شریف. انجمن علوم مدیریت ایران، 4(14)، 30-1.
علوی‌پور، محسن  (1387). مبانی نظری و روش‌شناسی مطالعات میان‌رشته‌ای. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
مشایخ، فریده (1389). دیدگاه‌های نو در برنامه‌ریزی آموزشی. تهران: انتشارات سمت.
معدن‌دار‌آرانی، عباس؛ و سرکارآرانی، محمدرضا (1388). آموزش و توسعه: مباحث نوین در اقتصاد آموزش. تهران: نشر نی.
مهرعلی‌زاده، یداله؛ و آرمن، سیدعزیز (1386). بررسی بازار کار دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی در دانشگاه‌های دولتی ایران. راهبردهای بازرگانی، 26، 87-73.
مهرگان، محمدرضا؛ و دهقان‌نیری، محمود (1388). رویکرد منسجم BSC - TOPSIS جهت ارزیابی دانشکده‌های مدیریت برتر دانشگاه‌های استان تهران. نشریه مدیریت صنعتی، 1(2)، 168-153.
میرزایی، حسین؛ و آقاجانی، حبیب (1388). تحلیلی بر تأثیر جهانی‌شدن بر بازار کار. مدیریت بهره‌وری، 3(10)، 241-219.
میرکمالی، سیدمحمد؛ و نارنجی‌ثانی، فاطمه (1387). بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری و رضایت شغلی بین اعضای هیات علمی دانشگاه‌های تهران و صنعتی شریف. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 14(2)، 101-71.
نقیبی، سپیده؛ و ملک‌زاده، غلامرضا (1393). ارائه مدلی به منظور بررسی نقش مسئولیت اجتماعی در ارزیابی عملکرد مؤسسات کوچک و متوسط (مطالعه موردی: مراکز آموزش عالی غیرانتفاعی مشهد). سومین کنفرانس ملی حسابداری و مدیریت، مرکز همایش‌های دانشگاه تهران.
نیازی، محسن (1390). روش‌های تحقیق تلفیقی، جنبش سوم روش‌شناختی در علوم اجتماعی. مجله مطالعات اجتماعی ایران، 5(2)، 181-158.
ولادتی‌علی‌آبادی، امید (1390). بررسی کیفیت فعالیت‌های دانشگاه ارومیه بر اساس معیارهای مدل تعالی عملکرد کیفیت اروپا (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی.
Abubakar, M. S. (2010). Revitalizing TVET for technology entrepreneurship and industrial development: Measure, design and applicability. A paper presented at the national centre for technology management. 18(6)-43.
Afonso, A., Ramirez, J., Diaz Puente, j. M. (2012). University - industry cooperation in the education domain to foster competitiveness and employment. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46, 3947-3953.
Agarwal, S., Pandey, G. N., & Tiwari, M. D. (2012). Data mining in education: Data classification and decision tree approach. International Journal of e-Education, e-Business, e-Management and e-Learning, 2(2), 140-144.
Agasisti, T., & Catalano, G. (2006). Governance models of universiy systems-towards quasi‐markets? Tendencies and perspectives: A European comparison. Journal of Higher Education Policy and Management, 28(3), 245-262. doi: 10.1080/13600800600980056
Askun, B., & Yıldırım, N. (2011). Insights on entrepreneurship education in public universities in Turkey: Creating entrepreneurs or not?. Journal of Social and Behavioral Sciences, 24(1), 663- 676.
Atalay, M., Anafarta, N., & Sarvan, F. (2013). The relationship between innovation and firm performance: An empirical evidence from Turkish automotive supplier industry. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 75, 226-235.
Grissemann, U., Plank, T. A., & Brunner-Sperdin, A. (2013). Enhancing business performance of hotels: The role of innovation and customer orientation. International Journal of Hospitality Management, 33, 347-356.
Harm Students and the Economy for Years to Come, Center on Budget & Policy Priorities. Hayrinen-Alestalo, M., & Peltola, Ulla (2006). The problem of a market-oriented university. Higher Education, 52(2), 251-281. doi: 10.1007/s10734-004-2749-1
Hurley, R. F., Hult, G. T. M., & Knight, G. A. (2003). Innovativeness: Its antecedents and impact on business performance. Industrial Marketing Management, 33, 429-38. doi: 10.1016/j.indmarman.2003.08.015
Iqbal, M. (2011). Knowledge economy and university performance. Int J Acad Res, 3(5), 27-32.
Jaehoon, R., Baekyung, P., & DoHyung, L. (2010). Drivers of innovativeness and for performance innovative SMEs in South Korea: Mediation of learning orientation. Technovation, 30, 65-75.
Kaleka, A. (2011). When exporting manufacturers compete on the basis of service:resources and marketing capabilities driving service advantage and performance. Journal of International Marketing, 19(1), 40-58. doi: 10.1509/jimk.19.1.40
Keat, O. Y., Selvarajah, C., & Meyer, D. (2011). Inclination towards entrepreneurship among university students: An empirical study of Malaysian university students. International Journal of Business and Social Science, 2(4), 220-206.
 Kennedy, J., Mendes, R. (2002). Population structure and particle swarm performance. Proceedings of the 2002 Congress on Evolutionary Computation. CEC'02 (Cat. No.02TH8600)
Khayri, S., Yaghoubi, J., & Yazdanpanah, M. (2011). Investigating barriers to enhance entrepreneurship in agricultural higher education from the perspective of graduate students. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 15, 2818-2822. doi: 10.1016/j.sbspro.2011.04.195
 Kotecha, P., Walwyn, D., & Pinto C., 2011, ‘Deepening Research Capacity and Collaboration across Universities in SADC’, A Southern African Universities Regional Research and Development Fund, May 2011.
Longbottom, D. (2008). The need for education and training in the use of the organizational excellence models for quality management in UK higher education institutions. Quality Assurance in Education, 10(1), 26-36.
Lourenço, R. T., & Mano, M. (2017). The role of general councils in the supervision of the organizational performance of higher education institutions, world academy of science, engineering and technology. International Journal of Educational & Pedagogical Sciences, 11(12), 3524.
Mahmoud, M. A., Blankson, C. H., Owusu-Frimpong, N., Nwankwo, S., & Trang, T. P. (2016). Market orientation, learning orientation and business performance: The mediating role of innovation. International Journal of Bank Marketing, 34(5), 623-648. doi: 10.1108/IJBM-04-2015-0057
Mayangsari, L., Novani, S.,  & Hermawan, P. (2015). Batik solo industrial cluster analysis as entrepreneurial system: A viable co-creation model perspective. The 6th Indonesia International Conference on Innovation, Entrepreneurship and Small Business Procedia - Social and Behavioral Sciences, 169, 281-288.
Merchant, Z., Goetz, E. T., Cifuentes, L., Keeney-Kennicutt, W., & Davis, T. J. (2014). Effectiveness of virtual reality-based instruction on students' learning outcomes in K-12 and higher education: A meta-analysis. Computers & Education, 70, 29-40. doi: 10.1016/j.compedu.2013.07.033
Murray, J. Y., Gao, G. Y., & Kotabe, M. (2011). Market orientation and performance o export ventures: The process through marketing capabilities and competitive advantages. Journal of the Academy of Marketing Science, 39(2), 252-269.
Nadeem, M., Ali, A., Maqbool, S., & Zaidi, S. U. (2012). Impact of anxiety on the academic achievement of students having different mental abilities at university level in Bahawalpur (Southern Punjab) Pakistan. International Online Journal of Educational Sciences, 2012, 4 (3), 519-528
Nair, C. S., & Mertova, P. (2009). Conducting a graduate employer survey: A Monash university experience. Quality Assurance in Education, 17(2), 191-203.
Najib, M., & Kiminami, A. (2011). Innovation, cooperation and business performance. Journal of Agribusiness in Developing and Emerging Economies, 1(1), 75-96.
Nakata, C., Subin, I., Heungsoo, P., & Young-Won, H. (2006). Antecedents and consequences of Korean and Japanese new product advantage. Journal of Business Research, 59(1), 28-36.
Neely, A., Adams, C., & Crowe, P. (2001). The performance prism in practice. Measuring Business Excellence, 5(2), 6-12.
Nenadál, J. (2015). Comprehensive quality assessment of Czech higher education institutions. International Journal of Quality and Service Sciences, 7(2&3), 138-151.
Nicolescu, L. (2009). Applying marketing to higher education: Scope and limits. Management & Marketing, 4(2), 35-44.
Olhager, J., & Prajogo, D. I. (2012). The impact of manufacturing and supply chain improvement initiatives: A survey comparing make-to-order and make-to-stock firms. Omega-International Journal of Management Science, 40(2), 159-165.
Oni, C. S. (2007). Globalization and its implications for vocational education in Nigeria. Essays in Education, 21(1), 30-34.
Palmer, T. B., & Short, J. C. (2008). Mission statement in US colleges of business: An empirical examination of their content with linkages to configuration & performance. Academy of Management, Learning & Education, 7(4), 454-470. Doi: 10.5465/amle.2008.35882187
Parvin, L., Rahman, M. W., & Jia, J. (2012). Determinates of women microentrepreneurship development: An empirical investigation in rural Bangladesh. International Journal of Economics and Finance, 4(5), 254-260. doi: 10.5539/ijef.v4n5p254
Podsakoff, P. M., Mackenzie, S. B., Paine, J. B., & Bachrach, D. G. (2000). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research. Journal of Management, 26(3), 513-563.
Prodan, I. (2007). A model of technological entrepreneurship. Handbook of Research on Techno-Entrepreneurship. Cheltenham, Edward Elgar Publishing Limited.
Raciti, M. (2010). Marketing Australian higher education at the turn of the 21st Century: A précis of reforms, commercialisation and the new university hierarchy. e-Journal of Business Education & Scholarship of Teaching, 4(1), 32-41.
Reveiu, A., & Dardala, M. (2013). The role of universities in innovative regional clusters. Empirical Evidence from Romania, Social and Behavioral Science, 93, 555-559. doi: 10.1016/j.sbspro.2013.09.238
Rivza, B., Bikse, V., & Brence, I. (2015). Evaluation of higher education study programs and their development trends. Procedia Economics and Finance, 26, 643-650.
Rong, K., Hu, G., Lin, Y.,  Shi, Y., & Guo, L. (2015). Understanding business ecosystem using a 6C framework in Internet-of-Things-based sectors. Int. J.ProductionEconomics, 159, 41-55. Doi: 10.1016/j.ijpe.2014.09.003
Rossi, F. (2010). The governance of university - industry knowledge transfer. European Journal of Innovation Management, 13(2), 155-171.
Schawel, C., & Billing, F. (2014). Balanced scorecard (BSC). In Top 100 Management Tools (pp. 27-30), Gabler Verlag.
Selesho, J. M. (2014). Enhancing the culture of quality assurance in higher education: perspectives of managing institutional accountability. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(1), 405. doi: 10.5901/mjss.2014.v5n1p405
Shah, M., & Jarzabkowski, L. (2013). The Australian higher education quality assurance framework: From improvement-led to compliance-driven. Perspectives: Policy and Practice in Higher Education, 17(3), 96-106. doi: 10.1007/s12564-011-9152-2
Smulowitz, S. (2014). Planned organizational change in higher education: Dashboard indicators and stakeholder sensemaking-a case study (Doctoral dissertation). Rutgers University, New Brunswick, NJ, January.
Sokovic, M., Pavletic, D., & Pipan, K. K. (2010). Quality improvement methodologies–PDCA cycle, RADAR matrix, DMAIC and DFSS. Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering, 43(1), 476-483.
Swink, M., Narasimhan, R., & Wang, C. (2007). Managning beyond the factory walls: Effects of Four type of strategic integration. 25(1), 148-164. doi: 10.1016/j.jom.2006.02.006
Tarí, J. J., & Dick, G. (2016). Trends in quality management research in higher education institutions. Journal of Service Theory and Practice, 26(3), 273-296.
Tari, J. J., & Espinosa, S. D. J. (2007). EFQM model self-assessment using a questionnaire approach in university administrative services. TQM Magazine, 19, 604-616.
Taylor, M. M. (2008). A comprehensive assessment of Atlanta's status as high technology cluster Georgia Institute of technology.
Urbano, D., Toledano, N., & Soriano, D. (2010). Analyzing social entrepreneurship from an institutional perspective: Evidence from Spain. Journal of Social Entrepreneurship, 1, 54-69.
Vega-Va´zquez, M., Cossı´o-Silva, J. F., & Martı´n-Ruı´z, M. (2012). Does the firm’s market orientation behavior influence innovation’s success?. Management Decision, 50(8), 1445-1464.
Vlăsceanu, L., Grunberg, L., & Parlea, D. (2004). Quality assurance and accreditation: A glossary of basic terms and definitions. Bucharest: Unesco-Cepes, 25-46.
Voss, R., Gruber, T., & Szmigin, I. (2007). Service quality in higher education: The role of student expectations. Journal of Business Research, 60(9), 949-959. doi: 10.1016/j.jbusres.2007.01.020
Wang, K., Hu, G., Lin, Y.,  Shi, Y., & Guo, L. (2015). Understanding business ecosystem using a 6C framework in Internet-of-Things-based sectors. Int. J.ProductionEconomics, 159, 41-55. doi: 10.1016/j.ijpe.2014.09.003
Wilden, R., & Gudergan, S. P. (2015). The impact of dynamic capabilities on operational marketing and technological capabilities: Investigating the role of environmental turbulence. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(2), 181-199.
Wilden, R., Gudergan, S., Nielsen, B. B., & Lings, I. (2013). Dynamic capabilities and performance: Strategy, structure and environment. Long Range Planning, 46(1-2), 72-96. doi: 10.1016/j.lrp.2012.12.001
Xie, C., & Steiner, S. D. (2013). Enhancing management education relevance: Joint creation of knowledge between business schools and business. Business Education and Accreditation, 5(2), 1-15.
Yao, Q., & Qin, H. (2016). Marketing capability, competitive advantage and business performance. INT. j. Technology, Policy and Management, 16(3), 195-213.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 20 مهر 1397
  • تاریخ بازنگری 20 آبان 1397
  • تاریخ پذیرش 12 آذر 1397

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما