فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

رابطه هوش زیباشناسی و بهزیستی روان‌شناختی با میانجی‌گری حساسیت زیباشناسی

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

خسرو رشید 1
فاطمه طاهری 2
مسیب یارمحمدی واصل 3
کامبیز کریمی 4

1 دانشیار روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 دانشیار روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2021.4204.4257
چکیده
بهزیستی یکی از سازه‌هایی است که در روان‌شناسی مثبت‌نگر به‌طورجدی موردتوجه قرار گرفته است. احتمال می‍رود که حساسیت نسبت به زیبایی‍های پیرامون و درک آنها می‍تواند بر سلامت و بهزیستی افراد تأثیر بگذارد. ازاین‌رو، هدف این مقاله بررسی رابطه هوش زیباشناسی و بهزیستی روانی با میانجی‌گری حساسیت زیباشناسی در دانشجویان است. روش پژوهش همبستگی با کمک مدل‌یابی معادلات ساختاری است و جامعهٔ آماری همه دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا در سال تحصیلی 99-1398 هستند که 384 تن با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی از میان آنان انتخاب شد. ابزار استفاده شده در این پژوهش شامل مقیاس بهزیستی ریف (2002)، مقیاس هوش زیباشناسی رشید و همکاران (1396) و مقیاس حساسیت زیباشناسی عبدالملکی (1392) است. نتایج معادلات ساختاری نشان داد که هوش زیباشناسی و حساسیت زیباشناسی بر بهزیستی روان‌شناختی اثر مستقیم و معناداری دارند. همچنین، هوش زیباشناسی نیز بر حساسیت زیباشناسی اثر مستقیم و معناداری دارد. نتایج روابط غیرمستقیم نشان داد که هوش زیباشناسی با میانجی‌گری حساسیت زیباشناسی بر بهزیستی روان‌شناختی اثر معناداری دارد. بر اساس نتایج می‍توان گفت که درک زیبایی‍ها و حساسیت نسبت به زیبایی‍های پیرامون بر بهزیستی روان‌شناختی افراد تأثیر مثبتی دارد. ازاین‌رو، با تدوین برنامه‍‌هایی جهت آموزش و تقویت زیبا‍شناسی افراد، می‍توان انتظار بهبود بهزیستی روانی آنان را داشت. 

کلیدواژه‌ها

زیبایی
روان‌شناسی مثبت‌نگر
هوش
دانشجو

موضوعات

احمدپور ارده‌جانی، مژگان؛ و فلاحتی، لیلا (1391). مطالعه میان‌‌رشته‌ای رابطه جو سازمانی (باز و بسته) مدارس بر وضعیت سلامت‌روان و شخصیت هنرآموزان هنرستان‌ها. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 4(4)، 162-145. doi: 10.7508/isih.2012.16.006
بیانی، علی‌اصغر؛ محمدکوچکی، عاشور؛ و بیانی، علی (1387). روایی و پایایی مقیاس به‌زیستی روان‌شناختی ریف. مجله روانپزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، ۱۴(۲)، ۱۵۱-۱۴۶
رشید، خسرو؛ حسنوند، فضل‌الله؛ و یعقوبی، ابوالقاسم (1396). ساخت و اعتباریابی آزمون هوش زیبا‌شناسی. فصلنامه روش‌‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 8(30)، 88-69.
رشید، خسرو؛ مهرمحمدی، محمود؛ دلاور، علی؛ و قطریفی، مریم (1387). بررسی مراحل تحول زیباشناسی در دانش‌آموزان شهر تهران. نوآوری‌های آموزشی، 7(4)،124-97.
صدوقی، مجید؛ و حسام‌پور، فاطمه (1396). پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان بر اساس بخشودگی و معنا در زندگی با توجه به نقش واسطه‌ای عواطف مثبت و منفی. فصلنامه پژوهش‌های نوین روان‌شناختی،12(48)، 196-167.
عبدالملکی، توران (1392). ساخت و هنجاریابی آزمون حساسیت زیبایی‌شناسی و رابطه‌ آن با سلامت روان دانش‌آموزان (پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی)، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
محمدزاده، امید؛ مرجائی، سیدهادی؛ ودادهیر، ابوعلی؛ و کلاهی، محمدرضا (1398). تعیین نقش میانجی‌گری امید به آینده در رابطه بین سلامت روان و جامعه‌پذیری دانشگاهی؛ موردمطالعه، دانشجویان دانشگاه‌های ایلام. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 12(1)، 81-55. doi: 10.22035/ISIH.2020.3638.3853
Adler, M. G., & Fagley, N. S. (2005). Appreciation: individual differences in finding value and meaning as a unique predictor of subjective well-being. Journal of Personality, 73(1), 79–114. doi: 0.1111/j.1467-6494.2004.00305.x
Burns N, & Grove S. K. (2010). Understanding nursing research: Building an evidence-based practice (5th ed.). MO: Elsevier Health Sciences.
Chatterjee, A. (2012). Neuroaesthetics: Growing pains of a new discipline. In A. P. Shimamura & S. E. Palmer (Eds.), Aesthetic Science: Connecting Minds, Brains, and Experience (pp. 299–317). Oxford University Press.
Duffy, R. A. (1979). An analysis of aesthetic sensitivity and creativity with other variables in grades four, six, eight, and ten. The Journal of Educational Research, 73(1), 26-30. doi: 10.1080/00220671.1979.10885199
Fancourt, D., Garnett, C., Spiro, N., West, R., & Müllensiefen, D. (2019). How do artistic creative activities regulate our emotions? Validation of the Emotion Regulation Strategies for Artistic Creative Activities Scale (ERS-ACA). PLoS One, 14(2), e0211362.
Ferguson, C. J., Coulson, M., & Barnett, J. (2011). A meta-analysis of pathological gaming prevalence and comorbidity with mental health, academic and social problems. Journal of Psychiatric Research, 45(12), 1573–1578. doi: 10.1016/j.jpsychires.2011.09.005
Gardner, H. (1970). Effects of stimulus rearrangement on the development of sensitivity to painting styles. In G. Terry Suzanne, Proceedings of the Annual Convention of the American Psychological Association (Vol. 5, pp. 495-496), Washington, APA.
Greene, T., Gross, R., Amsel, L., & Hoven, C. W. (2018). The mental health of children and adolescents exposed to 9/11: Lessons learned and still to be learned. In A. M. Szema, World Trade Center pulmonary diseases and multi-organ system manifestations (pp. 121-136). Springer, Cham.
Ivon, H., & Kuscevic, D. (2013). School and the cultural-heritage environment: pedagogical, creative and artistic aspects. CEPS Journal, 3(2), 29-50.
Jacobsen, T. (2006). Bridging the arts and sciences: a framework for the psychology of aesthetics. Leonardo, 39, 155–156. doi:10.1162/leon.2006.39.2.155
Leder, H., Belke, B., Oeberst, A., & Augustin, D. (2004). A model of aesthetic appreciation and aesthetic judgments. British Journal of Psychology, 95(4), 489-508. doi:10.1348/0007126042369811
Lindauer, M. S. (1973). Toward a liberalization of experimental aesthetics. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 31(4), 459-465.
Lucas, R. E., & Diener, E. (2008). Subjective well-being. In M. Lewis, J. M. Haviland-Jones, & L. F. Barrett (Eds.), Handbook of Emotions (pp. 471–484). The Guilford Press.
Machotka, P. (1966). Aesthetic criteria in childhood: Justifications of preference. Child Development, 37(4), 877–885. doi:10.2307/1126610
Mucha, R. T. (2008). Aesthetic intelligence cultivating an artistic mindset. Organization Development Journal, 26(3), 41- 54.
Myers, D. G., & Diener, E. (1995). Who is happy? Psychological Science, 6(1), 10-19.
Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069–1081. doi:10.1037/0022-3514.57.6.1069
Ryff, C. D. (2014). Psychological well-being revisited: Advances in the science and practice of eudaimonia. Psychotherapy and Psychosomatics, 83(1), 10-28. doi:10.1159/000353263
Van Cappellen, P., Toth-Gauthier, M., Saroglou, V., & Fredrickson, B. L. (2016). Religion and wellbeing: The mediating role of positive emotions. Journal of Happiness Studies, 17(2), 485–505. doi:10.1007/s10902-014-9605-5
Walsh-Piper, K. (1994). Museum education and the aesthetic experience. Journal of Aesthetic Education, 28(3), 105-115. doi:10.2307/3333404
Wyatt T J, Oswalt, S B, Ochoa, Y. (2017). Mental health and academic performance of first-year college students. International Journal of Higher Education, 6(3), 178-187.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 26 آذر 1399
  • تاریخ بازنگری 03 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش 10 خرداد 1400

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما