فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

تحلیل ساختاری مؤلفه‌ها و شناسایی پیشران‌های سازندۀ آیندۀ آیین‌نامۀ ارتقای مرتبۀ اعضای هیئت علمی مراکز آموزش عالی در ایران در افق 1414

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

احد رضایان 1
احسان مرزبان 2
علی‌حسین رضایان 3
مصطفی مرزبان 4

1 دکتری آینده پژوهی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران

2 دکتری آینده‌پژوهی، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه تهران، ایران

3 دانشیار، گروه علوم زیستی، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، ایران

4 کارشناس ارشد مدیریت، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه تهران، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2022.4663.4603
چکیده
هدف از این مقاله، شناسایی و تعیین عوامل کلیدی، روندهای نوظهور و نیروهای پیشران در مسیر تدوین آیین‌نامۀ ارتقای مرتبۀ اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و ارزیابی روابط ساختاری میان عوامل و مؤلفه‌های کلیدی در افق 1414 است. برای این منظور با تکیه بر روش‌شناسی آمیخته و بهره‌گیری از ابزارهای مرور ادبیات، مصاحبه، ماتریس تحلیل آثار متقاطع، نرم‌افزار میک‌مک و پنل خبرگان، ضمن احصای مجموعه‌ای جامع از عوامل اثرگذار، مؤلفه‌های کلیدی شناسایی و روابط اثرگذاری و اثرپذیری میان آن‌ها به‌لحاظ ساختاری تحلیل شده است. درنتیجه، پنج نیروی «گفتمان حاکم بر آموزش عالی در ایران»، «انتظار جامعه (صنعت، بازار و دولت) از آموزش عالی»، «اقتصاد آموزش عالی»، «رقابتی و بین‌المللی‌شدن آموزش عالی» و «چالش‌های نوظهور و توسعۀ علوم میان و فرارشته‌ای» به‌عنوان پیشران‌های تغییر در موضوع مقاله احصا گردیده و تأثیر و نقش هریک در آیندۀ نظام ارتقای اعضای هیئت علمی تبیین شده است. براین‌اساس، ارتقای ویرایش‌های آیندۀ این آیین‌نامه، نیازمند همگامی با نیروهای پیشران شناسایی‌شده، لحاظ پیچیدگی‌های ساختاری میان عوامل کلیدی مؤثر و انطباق با تحولات محیط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی از طریق اتخاذ رویکردهای میان‌رشته‌ای و آینده‌نگر آن‌هاست.

کلیدواژه‌ها

آموزش عالی
آیین‌نامۀ ارتقا
آینده‌پژوهی
تحلیل آثار متقاطع
نیروی پیشران

موضوعات

پویا، علیرضا؛ خوبیان، مهدی؛ و سیبویه، علی (1396). بررسی زنجیره سنی ارتقاء اعضاء هیات علمی به کمک پویاشناسی سیستم ها با تمرکز بر سیاست‌های ارتقا؛ مورد مطالعه، دانشگاه فردوسی مشهد. اولین کنفرانس ملی انجمن ایرانی پویاشناسی سامانه‌ها، تهران، ایران.
جمالی، زواره بتول؛ نصر اصفهانی، احمدرضا؛ نیلی، محمدرضا (1397). واکاوی آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی: چالش‌ها و پیامدها. آموزش عالی ایران، ۱۰(۱)، ۹۸-۷۹.
حسینی مقدم، محمد (1393). بین‌المللی‌شدن آموزشی عالی و آینده دانشگاه در ایران 1404 (رساله منتشرنشده دکتری). دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، دانشکده علوم اجتماعی، قزوین.
دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی (1394). آیین نامه ارتقای مرتبه اعضای هیأت علمی مؤسسه‌های آموزش عالی، پژوهشی و فناوری دولتی و غیردولتی. برگرفته از https://rc.majlis.ir
شیربگی، ناصر؛ ساعدموچشی، لطف‌الله (1397). پدیدارنگاری تجارب اعضای هیئت‌علمی از فرایند ارتقاء مرتبه علمی. آموزش عالی ایران، ۱۰(۱)، ۷۷-۵۷.
عصاره، فریده؛ عفیفیان، فرزانه (1397). نقدی بر آیین‌نامۀ ارتقاء اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی کشور: آسیب‌شناسی و ارائۀ راهکارها. فصلنامه نقد کتاب اطلاع‌رسانی و ارتباطات،  ۴(۱۵)، 213-223.
فاضلی، نعمت‌الله (1383). نگاهی به جهانی‌شدن و روندهای جهانی در تحولات آموزش عالی و وضعیت آموزش عالی ایران. فصلنامه علوم اجتماعی، 11(25)، 41-1.
کیوان‌آرا، محمود؛ اجاقی، رضوان؛ چشمه‌سهرابی، مظفر؛ و پاپی، احمد (1392). گونه‌شناسی تقلب‌ها و سرقت‌های علمی، با استفاده از شناخت تجربیات صاحب‌نظران در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. مدیریت اطلاعات سلامت، 10(3)، 460-449.
محمدی دوستدار، حسین؛ میرحسینی، عبدالحمید (1392). سیاست‌ها و فرایندهاى ارتقاى اعضاى هیئت علمى در دانشگاه‌هاى منتخب جهان. سیاست‌نامه علم و فناوری، 3(3)، 70-55.
محمدی دوستدار، حسین؛ و میرحسینی، عبدالحمید (1387). بررسی تطبیقی معیارهای ارتقای اعضای هیات علمی در آموزش عالی. سیاست علم و فناوری، 1(3)، 106-91.  
محمدی دوستدار، حسین؛ و میرحسینی، عبدالحمید (1392). سیاست‌ها و فرایندهاى ارتقاى اعضاى هیئت علمى در دانشگاه‌هاى منتخب جهان. سیاست‌نامه علم و فناوری، 3(3)، 70-55.
مهدی، رضا (1392). آینده‌پژوهی در آموزش عالی: شرایط و ویژگی‌های دانشگاه‌های سرآمد در آینده. رهیافت، 55، 90-79.
مهدی، رضا (1394). آینده‌شناسی آموزش عالی: راهبردها و پیامدهای سازگاری دانشگاه با محیط و جامعه. فرایند مدیریت و توسعه، ۲۸(۱)، ۵۴-۳۱.
همتی، علیرضا؛ گودرزی، محمدعلی؛ حاجیانی، ابراهیم (1394). آینده‌پژوهی تجاری‌شدن آموزش عالی جمهوری اسلامی ایران؛ ضرورت یا الزام. آینده‌پژوهی مدیریت، 26 (102)، 14-1.
یوسفی، هادی؛ اسدبیگی، محمد؛ حاجی‌خواجه‌لو، صالح رشید (1398) استخراج معیارهای ارتقای مرتبه اعضای هیئت علمی از طریق کاربست مطالعه تطبیقی دانشگاه‌های منتخب. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، ۲۵(۴)، 95-۷۳.
Ahmadi, H. SKalan, SM. Ahmadi, M (2017). Challenges and macro trends in higher education over 10 and 30 years, The First Conference on Governance and Public Policy, Tehran, Iran.
Barnett, R. (1990). The idea of higher education. McGraw-Hill Education.
Callahan, E. J. (2020). Introduction to transparency in the academic appointment and promotion processes. In Succeeding in Academic Medicine: A Roadmap for Diverse Medical Students and Residents (pp. 25-38). Springer International Publishing. doi: 10.1007/978-3-030-33267-9_3
Cawkwell, J. (2019). Academic promotion in the UK: your guide to success, Mahat, M. and Tatebe, J. (Ed.) Achieving Academic Promotion (Surviving and Thriving in Academia) (Pp 79-103), Emerald Publishing Limited, Bingley.
Dandalt, E., & Brutus, S. (2020). Faculty promotion evaluation and gender equity in business schools. Educational Management Administration & Leadership. doi: 10.1177/1741143220953590
Fischman, G.E., Anderson, K.T., Tefera, A.A., & Zuiker, S.J. (2018). If mobilizing educational research is the answer, who can afford to ask the question? An analysis of faculty perspectives on knowledge mobilization for scholarship in education. AERA Open. doi: 10.1177/2332858417750133
Gentry, R., & Stokes, D. (2015). Strategies for Professors Who Service the University to Earn Tenure and Promotion. Research in Higher Education Journal, 29, 1-13.‏
Gilavand, A. (2016). Pathology of faculty members’ rank promotion in universities and higher education institutions affiliated to the ministry of health and medical education of the Islamic republic of Iran. Int J Med Res Health Sci, 5(9S), 25-30.
Godet, M. (1986). Introduction to la prospective: seven key ideas and one scenario method. Futures, 18(2), 134-157.
Godet, M. (1991). From anticipation to action (handbook of strategic prospective). UNESCO Pub.
Gordon, G., & Whitchurch, C. (2007). Managing human resources in higher education: The implications of a diversifying workforce. Higher Education Management and Policy, 19(2), 1-21.
Kiaie Taleghani, N., Zeinabadi, H. (2020). Consequences of Scientific Fraud of Iranian Researchers in Scientific-International Databases: Analysis of a Qualitative Study. Journal of Science and Technology Policy, 13(2), 2-12. doi: 10.22034/jstp.2020.12.2.1175.
Levander, S., & Riis, U. (2016). Assessing educational expertise in academic faculty promotion. NordicJournal of Studies in Educational Policy, 2016(2-3), 33759.
Mahat, M., & Tatebe, J. (2019). Demystifying the academic promotion process, Mahat, M. and Tatebe, J. (Ed.) Achieving Academic Promotion (Surviving and Thriving in Academia) (Pp. 3-27), Emerald Publishing Limited, Bingley.  doi: 10.1108/978-1-78756-899-020191003
Schimanski, L. A., & Alperin, J. P. (2018). The evaluation of scholarship in academic promotion and tenure processes: Past, present, and future. F1000Research, 7, 1605. doi:10.12688/f1000research.16493.1
Shahsavari, A., Alamolhoda, J., Zakersalehi, Q., Khorasani, A., Khademi, M. (2020). Analysis of Faculty Promotion Policies in The Context of University Role in Development of Innovation. Strategic Studies of public policy, 10(34), 2-34.
Tanaomi, M. M., & Asaadi, R. R. (2017). A Comparative Study of Faculty Members' Career Advancement (Promotion) Systems in the United States and the Islamic Republic of Iran:" Case Analysis of the University of Tehran and Portland State University". International Journal of Higher Education, 6(4), 111-121.
Walling A. (2018). The fture of academic promotion for Clinicians. In: Academic Promotion for Clinicians (Pp. 143-158). Springer, Cham.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی
دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 55
تابستان 1401
صفحه 123-155

  • تاریخ دریافت 30 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری 27 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش 15 بهمن 1400

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما