مقایسه و بررسی میزان و نحوه تعامل نویسنده و خواننده در متون آموزش زبان فارسی و انگلیسی (با رویکرد میان‌رشته‌ای)

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد رشته آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی و آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان دانشگاه علامه طباطبایی.

چکیده
گفتمان، حاصل مطالعه زبان به‌عنوان یک پدیده اجتماعی یا رویکردی جامعه‌شناختی به آن است و متن، امری است اجتماعی در خلال روابط اجتماعی و نه بیرون و مستقل از آن. بنابراین متن، محصول گفتمان است و برای درک یک متن و تعیین روابط پیوستگی میان جملات، باید دانش اجتماعی و فرهنگی مربوط به «جهان» به صورت پیش فرض وجود داشته باشد. همچنین، ویژگی یک متن خوب، ایجاد تعامل بین نویسنده و خواننده است. این تعامل در متون آموزشی منجر به یادگیری بهتر زبان‌آموز می‌شود. در متون خواندنی، علائمی برای ایجاد تعامل بین نویسنده و خواننده وجود دارد که موجب فهم بهتر خواننده از متن پیش روی خود و درک دقیق‌تر او از متن می‌شود. استفاده از این علائم تعاملی در متون ضرورتی انکارناپذیر است. برای درک بهتر نقش و اهمیت علائم تعامل مشارکت‌کنندگان در گفتمان، درک مفاهیمی مانند گفتمان، تحلیل گفتمان، تحلیل متن و مباحث مربوط به آن ضروری است. در این پژوهش، میزان استفاده از این علائم در متون نوشته شده فارسی و انگلیسی توسط نویسندگان فارسی‌زبان و غیرفارسی‌زبان را در چارچوب مدل تعاملی (هایلند، 2005)  بررسی شده و نحوه تعامل نویسنده و خواننده در سه گروه از مقالات علمی (مقالات فارسیِ فارسی‌زبانان، مقالات فارسیِ غیرفارسی‌زبانان، مقالات انگلیسیِ غیرفارسی‌زبانان) مورد تحلیل قرار گرفته است. این پژوهش هم کمی است و هم کیفی. تجزیه و تحلیل داده­ های این پژوهش، حاکی از آن است که بیشترین میزان استفاده از علائم تعامل در کل پیکره مربوط به جملات معترضه و کمترین آن مربوط به جملات پرسشی است. همچنین، با توجه به تقسیم‌بندی این علائم به دو بخش موضع‌گیری و مشارکت‌جویی، مقالات هر سه گروه نتایج متفاوتی در هر دو بخش داشتند. 

کلیدواژه‌ها


دایک، تئون آدریانوس ون. (1382). مطالعاتی در تحلیل گفتمان: از دستور متن تا گفتمان کاوری انتقادی (ترجمه: پیروز ایزدی و دیگران). ویراسته مهاجر، مهران و نبوی، محمد. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
رضاقلی‌فامیان، علی (1393). موضع‌گیری و مشارکت‌جویی در مقالات نقد کتاب‌های ادبیات فارسی. مجله نقد ادبی، 7(26)، 49-66.
عبدی، رضا. و محمدی، شهرزاد (1392). تأثیر وجود شاخص‌های فراگفتمانی بر درک مطلب خواندن انگلیسی دانش‌آموزان دبیرستانی. مجله روان‌شناسی مدرسه، 2(2)، 93- 158.
علوی، سید محمد و عبدا.. زاده، اسماعیل (1382). استفاده نویسندگان بومی ایرانی و انگلیسی از فراگفتمان متنی در مقالات آموزش زبان انگلیسی. مجله پژوهش‌های زبان‌های خارجی، 15، 85-96.
مک دانل، دایان (1380). مقدمه‌ای بر نظریه گفتمان (ترجمه: حسینعلی نوذری). تهران: فرهنگ گفتمان.
یورگنسن، ماریان (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان (ترجمه: هادی جلیلی). تهران: نشر نی.
Ansariyan, A. A., & Tarlani, H. (2011). Reader engagement in english and persian applied linguistics articles. English Language Teaching, 4(4), 154-164.
Bloor, M., & Bloor, T. (2007). The practice of critical discourse analysis: An introduction. Great Britain, London: Hodder Education.
Camiciottoli, B. C. (2003). Metadiscourse and ESP reading comprehension: An exploratory study. Reading in a Foreign Language, 15(1), 15-44.
Grabe, W. (2009). Reading in second language: Moving from theory to practice. New York: Cambridge University Press.
Heng, C. S., & Tan, H. (2010). Extracting and comparing the intricacies of metadiscourse of two written persuasive corpora. International Journal of Education and Development Using Information and Communication Technology (IJEDICT), 6(3), 124-146.
Hyland, K. (1998). Boosting, hedging and negotiation of academic knowledge. Text, 18(3), 349-382.
Hyland, K. (2001). Bringing in the reader: Addressee features in academic writing. Written Communication, 18(4), 549-574.
Hyland, K. (2002a). Authority and invisibility: Authorial identity in academic writing, Journal of Pragmatics, 34(8), 1091-1112.
Hyland, K. (2002b). What do they mean? Questions in academic writing. Text, 22 (4), 529-557.
Hyland, K. (2005). Stance and engagement: A model of interaction in academic discourse. Discourse Studies, 7(2), 173-192.
Hyland, K. (2010). Constructing proximity: Relating to readers in popular and professional science. Journal if English for Academic Purposes, 9, 116-127.
Hyland, K., & Fu, X. (2014). Interaction in two journalistic genres: A study of interactional metadiscourse. English Text Construction, 7(1), 122-144.
Hyland, K., & Tse, P. (2004). Metadiscourse in academic writing: A reappraisal. Applied Linguistics, 25(2), 156-177.
Jalilifar, A., & Alipour, M. (2007). How explicit instruction makes a difference: Metadiscourse markers and EFL learners’ reading comprehension skill. Journal of College Reading and Writing, 38(1), 35-52.
 Johnston, B. (2008). Discourse analysis. (2nd ed). Oxford: Blachwell.
Kuhi, d., & et al. (2012). Interaction markers in the written output of _ learners of English: The case of gender. Journal of Education, 1(2), 79-90.
Markovic, J. M. (2013). Engagement markers in introductory textbooks. Komunikacija i kultura Online, Godina IV, broj 4.
Meyer, B.J.F. (1975). The organization of prose and its effects on memory. Amesterdam: North-Holland.
Schiffrin, D. (1980). Meta talk: Organizational and evaluation brackets in discourse. Sociological Inquiry Language and Social Interaction, 50(3-4), 199-236.
Taki, S., & Jafarpour. F. (2012). Engagement and stance in academic writing: A study of English and Persian research articles. Mediterranean Journal of Social Sciences. 3(1), 157-168.
Ur, P. (2012). A course in English language teaching. New York: Cambridge University Press.
Vande Kopple, W. (1985). Some exploratory discourse on metadiscourse. College Composition and Communication, 36, 82-93.
Yazdani, S., & et al. (2014). Interactional metadiscourse in English and Persian news article about 9/11. Theory and Practice in Language Studies, 4(2), 428-434.
Yule, G. (2010). The study of language. United State of America, New York: Cambridge University Press.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 05 دی 1393
  • تاریخ بازنگری 27 اسفند 1393
  • تاریخ پذیرش 18 بهمن 1393