فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

خوانش معماری از دیدگاه اندیشه‌های سیاسی

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

حمید نساج 1
محبوبه سلطانی 2

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

https://doi.org/10.22631/isih.2017.251
چکیده
تحولاتی که معماری غرب در زمینه انواع بنا، نماهای بیرونی و درونی، تزئینات و پرداخت، فضاهای عمومی و خصوصی، مصالح، و... از دوران باستان تا پایان قرن بیستم به خود دیده است، بیانگر نقش بی‌بدیل سیاست و اندیشه‌های سیاسی در این تغییرات و پویایی‌ها است. بر این مبنا می‌توان تأثیرهای سیاست را در سطوح گوناگون، ازجمله در استفاده ابزاری صاحبان قدرت سیاسی، اقتصادی، و مذهبی از معماری به‌منظور بیان و نمایش قدرت خود از طریق ساختن بناهای شاخصی همچون قصر، معبد، طاق نصرت، و کلیسا مشاهده کرد. همچنین ظهور شکل‌های جدید فضای عمومی، پیدایش ساختمان‌هایی برای عرضه‌های همگانی مانند نمایشگاه و موزه و تفکیک فضاهای عمومی و خصوصی، ارمغان عصر روشنگری و انسان‌گرایی، آزادی‌خواهی و البته سرمایه‌داری بوده‌اند. به‌سبب مداخله مستقیم دولت در عرصه ساخت‌و‌ساز درنتیجة خسارت‌های ناشی از جنگ‌های جهانی نیمه اول قرن بیستم، بر کارکرد بناها به‌عنوان ظرف مکانی و محل وقوع زندگی مدرن، تأکید بیشتری شده است و سبک معماری یکسانی در راستای تحقق یک هویت فراگیر بین‌المللی تجویز شد. درنهایت با فروپاشی فراروایت مدرنیسم و ظهور پست‌مدرنیسم، تکثرگرایی، مرکزیت‌زدایی، بی‌نهایتی معنا، نفی سلسله‌مراتب و انعطاف‌پذیری در معماری اواخر قرن بیستم، قابل‌مشاهده و بررسی است. بر این اساس، این مقاله سعی دارد در چارچوب مطالعات میان‌رشته‌ای، رابطه بین سیاست و معماری را بررسی کند.

کلیدواژه‌ها

سیاست
معماری
مطالعات میان‌رشته‌ای
مدرنیسم
پسامدرنیسم
اتو، وین (1384). معماری و اندیشه نقادانه (مترجم: امینه انجم شعاع). تهران: انتشارات فرهنگستان هنر.
بانی‌ مسعود، امیر (1389)، معماری غرب؛ ریشه‌ها و مفاهیم. تهران: نشر هنر معماری قرن.
بنه‌‌ولو، لئوناردو (1384). تاریخ معماری مدرن (جلد 4-1؛ مترجم: محمد‌علی سادات افسری). تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
دریفوس، هربرت؛ و رابینو، پل (1382). میشل فوکو؛ فراسوی ساختگرایی و هرمنوتیک (مترجم: حسین بشیریه). تهران: نشر نی.
دیباج، موسی؛ و سلطان‌زاده، حسین (1392). فلسفه و معماری. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
رژکوله، نیکول (1388). آموزش دانشگاهی و مطالعات میان‌رشته‌ای: چارچوبی برای تحلیل، اقدام و ارزیابی (مترجم: محمدرضا دهشیری). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
سیدصدر، سید ابوالقاسم (1381). دایره‌المعارف معماری و شهرسازی. تهران: انتشارات آزاده.
شپرد، پاول (1385). معماری چیست؟؛ گفتاری در باب طراحی منظر، ساختمان‌سازی و ماشین‌ها (مترجم: فرشید حسینی). تهران: انتشارات فناوران.
عالم، عبدالرحمن (1392). تاریخ فلسفه سیاسی غرب؛ عصر جدید و سده نوزدهم. تهران: اداره نشر وزارت امور خارجه.
عنایت، حمید (1386). بنیاد فلسفه سیاسی در غرب. تهران: زمستان.
غفوری، آزیتا (1385). معماری‌نامه آزاد (فرهنگ معماری). تهران: انتشارات شهیدی.
فاستر، مایکل ب (1361). خداوندان اندیشه سیاسی (جلد ‌دوم؛ مترجم: جواد شیخ‌الاسلامی). تهران: امیرکبیر.
فکوهی، ناصر (1383). انسان‌شناسی شهری. تهران: نشر نی.
قبادیان، وحید (1382). مبانی و مفاهیم در معماری معاصر غرب. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
کول، امیلی (1388). آشنایی با معماری جهان (مترجم: کوروش محمودی‌ ‌‌ده ده‌بیگلو، رضا بصیری‌مژدهی، و روزبه احمدی‌نژاد). تهران: انتشارات یزدا.
مدنی‌پور، علی (1387). فضاهای عمومی و خصوصی شهر (مترجم: فرشاد نوریان). تهران: شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری.
میلر، پیتر (1384). سوژه، استیلا و قدرت (مترجم: نیکو سرخوش، و افشین جهاندیده). تهران: نشر نی.
نش، کیت (1387). جامعه‌شناسی سیاسی معاصر (مترجم: محمد‌تقی دلفروز). تهران: انتشارات کویر.
نوربرگ‌ شولتس، کریستیان (1391). معنا در معماری غرب (مترجم: مهرداد قیومی ‌بیدهندی). تهران: مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن».
نوربرگ‌ شولتس، کریستیان (1388). روح مکان؛ به‌ سوی پدیدار‌شناسی معماری (مترجم: محمدرضا شیرازی). تهران: رخ‌داد نو.
وتکین، دیوید (1390). تاریخ معماری غرب (مترجم: محمدتقی فرامرزی). تهران: کاوش‌پرداز.
های، کالین (1385). درآمدی انتقادی بر تحلیل سیاسی (مترجم: احمد گل‌محمدی). تهران: نشر نی.
هیوود، اندرو (1389). سیاست (مترجم: عبدالرحمن عالم). تهران: نشر نی.
برزگر، ابراهیم؛ و سرپرست‌سادات، سید ‌ابراهیم (1389). علوم سیاسی؛ پروژه‌ای میان‌رشته‌ای. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 3(1)، 46-21. doi: 10.7508/isih.2011.09.002
پاکتچی، احمد (1387). الزامات زبانشناختی مطالعات میان‌رشته‌ای. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 1(1)، 135-111. doi: 10.7508/isih.2009.01.007
توفیقی، جعفر؛ و جاودانی، حمید (1387). میان‌رشته‌ای‌ها: مفاهیم، رویکردها، دیرینه‌شناسی و گونه‌شناسی. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 1(1)، 17-1.  doi: 10.7508/isih.2009.01.001
داورپناه، محمدرضا (1384). روابط میان‌رشته‌ای در علوم ‌انسانی: تحلیلی استنادی. مطالعات تربیتی و روانشناسی، 18، 36-19.
دباغ، امیر‌مسعود؛ و مختاباد ‌امرئی، سید‌مصطفی (1392). تأویل معماری پسامدرن از منظر نشانه‌شناسی. مجله هویت شهر، 5(9)، 72-59
سلیمی، حسین (1392). ماهیت میان‌رشته‌ای دانش سیاست. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 6(1)، 134-117. doi: 10.7508/isih.2014.21.006
علوی‌پور، محسن؛ و نعمت‌پور، علی (1388). مطالعات میان‌رشته‌ای بحران جامعه مدرن. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی. 1(3)، 167-141. doi: 10.7508/isih.2009.03.007
فرامرز‌ قراملکی، احد؛ و سیاری، سعیده (1389). مطالعات میان‌رشته‌ای: مبانی و رهیافت‌ها. مجله فلسفه و کلام اسلامی، 43(2)، 82-59.
منوچهری، عباس؛ و رنجبر، ایرج (1389). نسبت فلسفه سیاسی و قدرت در اندیشه لئواشتراوس و میشل فوکو. فصلنامه سیاست، 40(2)، 318-307.
آیزنمن، پیتر (27/2/1393). تعارض کنش متفکر معماری و برنامه‌های سیاسی. برگرفته از: http://www.etoood.com/NewsShow.aspx?nw=4174
دباغ، امیرمسعود (6 مهر 1394). خوانش معماری از منظر نشانه‌شناسی. برگرفته از: http://www.ettelaathekmatvamarefat.com
 فکوهی، ناصر (17/9/1394). درباره انسان‌شناسی هنر: گفتگو با ناصر فکوهی. برگرفته از : http://www.cgie.org.ir/fa/news/83808
Ardent. H (1958). The human condition. Chicago: University of Chicago Press.
Aries, Ph. (1973). Centuries of childhood. Penguin Books, Middlesex.
Castells, M. (2000). The rise of the network society (2nded.). Oxford: Blackwell.
Heidegger, M. (1971). Building thinking dwelling (A. Hofstadter, Trans.). New York: Harper Colophon Books.
Heywood, A. (2000). Key concepts in politics. London: MacMillan Press LTD.
Lawrence, A.W., & Tomlinson, R. (1996). Greek architecture (5th ed.). Yale University Press/Pelican History of Art, Harmondsworth, Middlesex.
Leftwich, A. (2004). Thinking politically: On the politics of politics. in: A. Leftwich, (2004). What Is Politics?; The Activity and Its Study, UK, Cambridge: Polity Press.
Leftwich, A. (2004). The politcal approach to human behaviour: People, resources and power. In  A. Leftwich, (2004). What Is Politics?; The Activity and its study. UK, Cambridge: Polity Press.
Rybczynski, W. (1986). Home: A short history of an idea. New York: Viking.
Unwin, S. (1997). Analysing architecture. London: Routledge.
 
چگونه به این مقاله استناد کنیم:
نساج، حمید؛ و سلطانی، محبوبه (1396). خوانش معماری از دیدگاه اندیشه‌های سیاسی، فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 9(2)، 84-57.  doi: 10.22035/isih.2017.251
 
HOW TO CITE THIS ARTICLE
Nassaj, H., & Soltani, M. (2017). Architecture reading from the political thoughts’ perspective. Journal of Interdisciplinary Studies in the Humanities, 9(2), 57-84. doi: 10.22035/isih.2017.251
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 34
پیاپی34
بهار 1396
صفحه 57-84

  • تاریخ دریافت 17 فروردین 1395
  • تاریخ بازنگری 17 فروردین 1396
  • تاریخ پذیرش 02 اردیبهشت 1396

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما