فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

چارچوب‌بندی و منابع خبری در پوشش اخبار تغییرات آب‌و‌هوایی مطبوعات ایران

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

مریم رحمانیان 1
حسین افخمی 2

1 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی، گروه مطالعات ارتباطی، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشیار روابط عمومی، گروه روابط عمومی، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2022.4497.4469
چکیده
پیامدهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی تغییرات آب‌و‌هوایی، تمام جنبه‌های زندگی بشر را تحت تأثیر قرار داده است. این پیامدها اغلب نامحسوس هستند و با گزارش‌های رسانه‌ای برای مردم ملموس می‌شود. رسانه‌ها در گزارش‌های اقلیمی از چارچوب‌های خبری خاصی استفاده می‌کنند تا بر نحوه دریافت و درک مردم از این موضوعات اثر بگذارند. مطالعات پیشین در مورد نحوه قاب‌بندی اخبار اقلیمی در رسانه‌های جهان نشان می‌دهد که چگونه آنها افکار عمومی را پیرامون موضوع تغییرات آب‌و‌هوایی شکل می‌دهد. با این حال، چنین مطالعاتی چندان در مورد رسانه‌های ایران صورت نگرفته است. این مقاله را می‌توان یکی از اولین گام‌های بررسی نحوهٔ قاب‌بندی اخبار اقلیمی در ایران به‌حساب آورد که در آن 388 خبر اقلیمی از 15 روزنامه سراسری ایران به کمک نرم‌افزارهای SPSS و EXCELL مورد تحلیل محتوای کمّی قرار گرفته است. یافته‌های مقاله حاضر نشان می‌دهد که مطبوعات ایران بیشتر از فریم‌های «برخورد» و «پیامدهای محیط‌زیستی» و کمتر از فریم‌های «عدم قطعیت» و «آب‌و‌هوای جاری» برای ارائه اخبار آب‌و‌هوایی استفاده کرده‌اند. همچنین، مطبوعات مورد بررسی در این مقاله جهت تحریر اخبار اقلیمی بیشتر بر «کارشناسان» به عنوان منبع خبری تأکید داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها

تغییرات آب‌و‌هوایی
گرمایش جهانی
مطبوعات ایران
چارچوب‌بندی
تغییرات اقلیمی

موضوعات

امیرخانی، فرهاد (۱۳۹۵). نقش رسانه‌های مکتوب در آگاهی بخشی تغییرات اقلیم در ایران با تأکید بر بحران آب: بررسی موردی روزنامه‌های همشهری و ایران در بازه زمانی سه ماه پایانی سال ۱۳۹۴ (پایان‌نامه کارشناسی ارشد روزنامه نگاری). دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.
جلالی، محمد؛ افشاری، مریم؛ و مزینانیان، زینب (1399). تأثیر ابعاد زیست محیطی تغییرات اقلیمی بر امنیت ملی. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 22 (9)، 190-179. doi: 10.22034/jest.2021.31956.4005
خواجه‌نوری، نسترن؛ و ابوترابی، آیدا (1397). تحلیل محتوای اخبار مربوط به تغییرات آب‌و‌هوایی در وبسایت‌های فارسی زبان. فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 14(51), 227-263.
 دواس، دی.‌ای (۱۳۷۶). پیمایش در تحقیقات اجتماعی (مترجم: هوشنگ نایبی). تهران: نشر نی.
رایف، دانیل؛ استفن، لیسی؛ و فیکو، فریدریک جی (۱۳۸۱). تحلیل پیام‌های رسانه‌ای: کاربرد تحلیل محتوای کمّی (مترجم: مهدخت بروجردی علوی). تهران: سروش (انتشارات صداوسیما)، صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، مرکز تحقیقات.
رحمانیان، مریم؛ افخمی، حسینعلی؛ و خانیکی، هادی (1399). برجسته‌سازی اخبار اقلیمی در مطبوعات ایران. فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات (در نوبت چاپ). doi: 10.22034/jcsc.2020.116692.2030
ریتزر، جورج (سر ویراستار). (۱۳۹۴). دانشنامه جهانی‌شدن (جلد 1-3) (مترجم: نوراله مرادی و محبوبه مهاجر). تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
زابلی‌زاده، اردشیر؛ و افخمی، حسینعلی (1392). استفاده از نظریه چارچوب‌بندی در تبیین اثرات اخبار (مفاهیم و پژوهش‌ها). فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، 2 (74)، 144-121. doi: 10.22082/cr.2013.23518
غلامی، فرزاد (1400)، ارتباطات زیست محیطی و آب: تحلیل محتوای مستندهای دهۀ هشتاد و نود سینمای ایران. فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 17(63)، 11-34. doi: 10.22034/jcsc.2021.534374.2432
Ahchong, K., & Dodds, R. (2012). Anthropogenic climate change coverage in two Canadian newspapers, the Toronto Star and the Globe and Mail, from 1988 to 2007. Environmental Science & Policy, 15 (1), 48-59. doi: 10.1016/j.envsci.2011.09.008
Asplund, T., Hjerpe, M. & Wibeck, V. (2012). Framings and coverage of climate change in Swedish specialized farming magazines. Climatic Change, 117(1-2), 197–209. doi: 10.1007/s10584-012-0535-0
Biswas, M.K. & Kim, N.Y. (2017). Framing of climate issues and “COP21”: U.S. -Newspaper coverage vs Indian Newspaper coverage. Environment and Social Psychology, 2(1), 142-152. doi: 10.18063/ESP.2016.02.002
Bolsen, T., Palm, R. & Kingsland, J.T. (2019). Counteracting climate science politicization with effective frames and omagery. Science Communication, 41 (2), 147-171. Doi: 10.1177/1075547019834565
Boykoff, M.T. & Roberts. J.T. (2007). Media coverage of climate change: Current trends, strengths, weaknesses. United Nations Development Programme (Human Development Report 2007), background paper, 1-54.
Brossard, D., Shanahan, J., & Mccomas, K. (2004). Are Issue-Cycles Culturally Constructed? A Comparison of French and American Coverage of Global Climate Change. Mass Communication & Society, 7(3), 359–377. doi: 10.1207/s15327825mcs0703_6
Calderón, C.A., Mercado, M., Piñuel, J.L. & Suárez-Sucre, E.D. (2015). Media coverage of climate change in Spanish-speaking online media. Convergencia Revista de Ciencias Sociales, 22(68), 71-95. doi: 10.29101/crcs.v0i68.2952
Camaj, L. (2010). Media framing through stages of a political discourse: international mews agencies coverage of Kosovo’s status megotiations. International Communication Gazette, 72(7), 635-653. doi: 10.1177/1748048510378147
De Vreese, C.H. (2005). News framing: Theory and typology. Information Design Journal, 13(1), 51-62. doi: 10.1075/idjdd.13.1.06vre
Dirikx A. & D. Gelders (2010). To frame is to explain: A deductive frame-analysis of Dutch and French climate change coverage during the Annual UN Conferences of the Parties. Public Understanding of Science, 19(6), 732–742. doi: 10.1177/0963662509352044
Entman, R.M. (2008). Theorizing mediated public diplomacy: The U.S. case. International Journal of Press/Politics, 13(2), 87-102. doi: 10.1177/1940161208314657
Entman. R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43 (4), 51-58. doi: 10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x
Ereaut, G. & N. Segnit (2006). Warm words: How are we telling the climate story and can we tell it better? London, England: Institute for Public Policy Research.
Gitlin, T. (1980). The whole world is watching: Mass media and the making and unmaking of the mew left. Berkeley: University of California Press.
Goffman, E. (1974). Frame analysis: An essay on the organization of experience. Massachusetts: Harvard University Press.
Hase, V., Mahl, D., Schäfer, M.S. & Keller, T.R. (2021). Climate change in news media across the globe: An automated analysis of issue attention and themes in climate change coverage in 10 countries (2006–2018). Global Environmental Change, 70 (2021), 1-12. doi: 10.1016/j.gloenvcha.2021.102353
Holley, J.R. (2015). Framing reality: Portrayals of climate change in the Las Vegas Review Journal 1977-2014 (Unpublished MA Thesis). Nevada University.
International Energy Agency (IEA) (2015). Energy and Climate Change. IEA, Paris.
Nisbet, M.C. (2009). Communicating climate change: Why frames matter for public engagement. Environment: Science and Policy for Sustainable Development, 51(2), 12–23. doi: doi.org/10.3200/ENVT.51.2.12-23
Painter, J., Ettinger, J., Doutreix, M.N., Strauß, N., Wonneberger, A. & Walton, P. (2021). "Is it climate change? Coverage by online news sites of the 2019 European summer heatwaves in France, Germany, the Netherlands, and the UK". Climatic Change, 169(1-2), 1-28. doi: 10.1007/s10584-021-03222-w
Pan, Y., Opgenhaffen, M. & Van Gorp, B. (2021). China’s pathway to climate sustainability: A diachronic framing analysis of people’s daily’s coverage of climate change (1995–2018). Environmental Communication, 15 (2), 189-202. doi: 10.1080/17524032.2020.1817766
Pan, Z. P. & Kosicki, G. M. (1993). Framing analysis: An approach to news discourse. Political Communication, 10(1), 55–75. doi: 10.1080/10584609.1993.9962963
Parks, P. (2020). Is climate change a crisis – and who says so? An analysis of climate characterization in major U.S. news media. Environmental Communication, 14(1), 82-96. doi: 10.1080/17524032.2019.1611614
Scheufele, D.A. (1999). Framing as a theory of media effects. Journal of Communication, 49 (1), 103-122. doi: 10.1111/j.1460-2466.1999.tb02784.x
Semetko, H. A., & P. M. Valkenburg (2000). Framing European politics: A content analysis of press and Television news. Journal of Communication, 50 (2), 93-109. doi: 10.1111/j.1460-2466.2000.tb02843.x
Takahashi, B. (2011). Framing and sources: A study of mass media coverage of climate change in Peru during the V ALCUE. Public Understanding of Science, 20 (4), 543-557. doi: 10.1177/0963662509356502
Tuchman, G. (1978). Making news. A study in the construction of reality. New York: Free Press.
Xi, J. (2016). Climate change and the media: A comparative study of China and the United States 2009-2015 (Unpublished MA Thesis). Dartmouth College.
Zamith, R., Pinto, J., & Villar, M.E. (2013). Constructing climate change in the Americas: An analysis of mews coverage in U.S. and South American Newspapers. Science Communication, 35 (3), 334-357. doi: 10.1177/1075547012457470
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 09 تیر 1400
  • تاریخ بازنگری 08 آبان 1400
  • تاریخ پذیرش 15 آذر 1400

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما