فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

بنگاه‌های اقتصادی و ظرفیت مسئولیت‌های اجتماعی در برنامه هفتم توسعه با تأکید بر شرایط بحرانی و تجربه اپیدمی کرونا

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

فردین منصوری 1
ظهیر مرادی 2
حدیث جوانمرد 3

1 استادیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

2 پژوهشگر دانشگاه آزاد اسلامی،دانشکده علوم انسانی و اجتماعی،زنجان،ایران

3 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2023.4871.4757
چکیده
در یک جامعه پویا، بنگاه‌های اقتصادی علاوه بر لزوم رعایت هنجارهای سازمانی و تلاش برای دستیابی به بازدهی بیشتر، بایستی در راستای تأمین رضایت جامعه پیرامونی با عنوان «مسئولیت اجتماعی شرکت (CSR) حرکت کنند. نیازهای اجتماع امروزین، سازمان‌ها را به انجام مسئولیت‌های اجتماعی برای کارهای اخلاقی به شیوه‌ای انسان‌دوستانه سوق می‌دهد. این‌گونه رفتارها در شرایط بحرانی اجتماع بیشتر نمود پیداکرده و ضرورت آن دوچندان می‌شود. همه‌گیری کووید 19 حوزه‌های سلامت، اقتصاد، حکمرانی و ... را تحت تأثیر قرار داد. حوزه اقتصادی به‌ویژه عملکرد شرکت‌ها یکی از تأثیرپذیرترین حوزه‌ها از این بیماری بوده است. در این مقاله، ضمن بررسی آثار همه‌گیری بیماری کرونا بر عملکرد واحدهای اقتصادی، ضرورت اهتمام برنامه هفتم به این مقوله موردتوجه قرارگرفته است. به این منظور، عملکرد شرکت‌ها در بازه زمانی سال‌های 1394 تا 1399 مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه آماری شامل 113 شرکت بوده که از طریق غربالگری انتخاب شده‌اند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه‌ها نشان داد که همه‌گیری کووید 19 عملکرد شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار داده اما به‌لحاظ میزان تولید اثر قابل‌توجهی نداشته است. توجه شرکت‌ها به مسئولیت اجتماعی افزایش داشته، اما در عمل شاهد افزایش قیمت محصولات بوده‌ایم. مفروض این مقاله مسئولیت اجتماعی،‌ به‌عنوان مفهومی است در پیوندها با مؤلفه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در شرایط بحرانی که می‌تواند به‌عنوان عاملی مؤثر، ضمن تقویت بنیان‌های اجتماعی و انسانی، یاریگر دولت‌ها و مددکار اجتماع باشد.

کلیدواژه‌ها

اپیدمی کووید 19
عملکرد شرکت
مسئولیت اجتماعی
نرخ بازده دارایی‌ها
میزان تولید شرکت‌ها

موضوعات

افتخاری، عبدالرضا رکن‌الدین؛ دیانی، لیلا؛ افتخاری، احسان (1395). تحلیل محتوایی حقوق شهروندی روستایی در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. برنامه‌ریزی و آمایش فضا، ۲۰ (۲)، 250-۱۹۱.
براتلو، مرجان؛ خودی، فاطمه؛ سبحانی، عبدالرضا؛ و فرهنگی، علی‌اکبر (۱۴۰۰). حقوق و مسئولیت‌های شهروندی در برنامه‌های اول تا ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ا و ارائه سیاست‌های راهبردی برای برنامه هفتم توسعه، فصلنامه علوم اجتماعی، 15(3)، 106-83.
جاوید، محمدجواد؛ و ابراهیمی، محمود (1392). تکالیف شهروندی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه دانش حقوق عمومی، 2(4)، 46-25.
چهارمحالی، شهرام؛ و توکل‌نیا، اسماعیل (1398). مدیریت واقعی سود و ارزش بازار سطح نگهداشت وجه نقد: نقش‌آفرینی فرضیه نظارت کارا و تلفیق تئوری‌های فریب‌کاری میان فردی و علامت‌دهی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 8(32)، 144-127.
حیدری، آرش (1399). فهم پوزیتوسیتی از جهان فاجعه آفرین است: درباره بحران کرونا و منطق تغییر. سیاست نامه، 14، 57.
خورسندی طاسکوه، علی (1387). گفتمان میان‌رشته‌ای دانش (چاپ اول). تهران: پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی.
درک کورتیس، بوک و همکاران (1396). مسئولیت اجتماعی دانشگاه (مترجمان: آرمین امیر، علی پاپلی یزدی و مریم عالم زاده؛ چاپ اول). تهران: پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی.
شادمانی، ‌مهدیه (1395). حقوق شهروندی از منظر امام خمینی(ره). پژوهش‌نامه متین، 5(2)، 22-9.
شفیعی، زینب (1401). چیزی میان هنر و تجارت: مطالعه جامعه‌شناختی جنبش هنرها و صنایع دستی مدرن در ایران. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 14(2)، 113-87. doi: 10.22035/isih.2022.4711.4643
صنوبر، ناصر؛ و حیدریان، بهنام (1391). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مسئولیت‌پذیری شرکت‌ها در ایران. دوفصلنامه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، 1 (1)، 89-71.
طاهری‌نیا، مسعود؛ و حسنوند، علی (1399). پیامدهای اقتصادی ناشی از بیماری کووید19 بر اقتصاد ایران؛ با تأکید بر اشتغال، فصلنامه مدیریت پرستاری، 9(3)، 58-43.
فروغی، داریوش؛ میرشمس شهشهانی، مرتضی؛ و سمیه‌پور،حسین (1387). نگرش مدیران درباره افشای اطلاعات حسابداری اجتماعی: شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 15(3)، 70-55.
محبوبی شریعت‌پناهی، نسیم السادات؛ رکن‌الدین افتخاری،عبدالرضا؛ و فلاحتی، لیلا (1398). تحلیل محتوایی حقوق شهروندی اجتماعی زنان در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. پژوهش‌نامه زنان، 28، 171-143. doi: 10.30465/ws.2019.4364
هیبتی، فرشاد؛ و  زندی، وحید (1390). بیش واکنش سرمایه‌گذاران بازار سهام ایران به اخبار بحران مالی جهانی. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار (مطالعات مالی)، 4(1)، 100-75.
Aamir Ali, M. (2017). The relationship between ROA, ROE, ROCE and EPS ratios with break-up values of shares of Karachi-Pakistan fuel and energy listed companies. Journal of Finance and Accounting, 5(3), 115. doi: 10.11648/j.jfa.20170503.15
Anandarajan, A. Hasan, I. Isik, I. & McCarthy, C. (2006). The role of earnings and book values in pricing stocks: evidence from Turkey. Advances in International Accounting, 19, 59-89. doi: 10.1016/S0897-3660(06)19003-0
Arkan, T. (2016). The importance of financial ratios in predicting stock price trends: A case study in emerging markets. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Finanse Rynki Finansowe Ubezpieczenia, 79, 13–26. doi: 10.18276/frfu.2016.79-01
Baele, L., Bekaert, G., Inghelbrecht, K., & Wei, M. (2019). Flights to Safety. The Review of Financial Studies, 33(2), 689–746. doi: 10.1093/rfs/hhz055
Caeiro, S., Filho, W.L., Jabbour, C., & Azeiteiro, U.M. (Eds). (2013). Sustainability assessment tools in higher education—mapping trends and good practices at universities around the world. Springer.
Dang Ngoc, H., Vu Thi Thuy, V., & Le Van, C. (2021). Covid-19 pandemic and abnormal stock returns of listed companies in Vietnam. Cogent Business & Management, 8(1). doi: 10.1080/23311975.2021.1941587
Engelberg, J., & Parsons, C. A. (2009). The causal impact of media in financial markets. SSRN Electronic Journal. doi: 10.2139/ssrn.1462416
   Indian Institute of Management Ahmedabad (IIMA) (2013). Anveshan: The center for innovation, incubation and entrepreneurship. Retrieved 12 April 2015, from http://institutions.education4india.com/6847/centre-for- innovation-incubation-and-entrepreneurship-iima
Indian Institute of Technology Madras (IITM) (2011). Minor in innovation and social entrepreneurship. Retrieved 12 May 2015, from http://csie.iitm.ac.in/Education.htm
Ioannou, I., & Serafeim, G. (2015). The impact of corporate Social responsibility on investment recommendations: Analysts' perceptions and shifting institutional logics. Strategic Management Journal,  (forthcoming) doi: 10.1002/smj.2268
Kopnina, H. (2012). Education for sustainable development (Eds.): the turn away from ‘environment’ in environmental education? Environmental Education Research, 18(5), 699–717. doi: 10.1080/13504622.2012.658028
Lambrechts, W., & Ceulemans, K. (2013). Sustainability assessment in higher education: Evaluating the use of the auditing Instrument for sustainability in higher education (AISHE) in Belgium. Sustainability Assessment Tools in Higher Education Institutions, 157–174. doi: 10.1007/978-3-319-02375-5_9
Li, Q., & Wang, T. (2010). Financial reporting quality and corporate investment efficiency: Chinese experience. Nankai Business Review International, 1(2), 197–213. doi: 10.1108/20408741011052591
Madai, T. B. (2021). Impact of COVID-19 pandemic on stock market returns. SSRN Electronic Journal. doi: 10.2139/ssrn.3794199
Mckinley, A. (2008). The drivers dnd performance of corporate environmental and social responsibility in the Canadian mining industy (Master Thesis), University of Toronto, Canada.
Ozkan, O. (2021). Impact of COVID-19 on stock market efficiency: Evidence from developed countries. Research in International Business and Finance, 58, 101445. doi: 10.1016/j.ribaf.2021.101445
Rakshit, B., & Neog,Y.(2022). Effects of the COVID-19 pandemic on stock market returns and volatilities: evidence from selected emerging economies. Studies in Economics and Finance, 39(4), 549-571. doi: 10.1108/SEF-09-2020-0389
Shu, H. C. (2010). Investor mood and financial markets. Journal of Economic Behavior & Organization, 76(2), 267–282. doi:10.1016/j.jebo.2010.06.004
Utomo, C.D., & Hunggraeni, D. (2021).The impact of COVID-19 pandemic on stock market performance in Indonesia. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(5), 0777–0784.  doi: 10.13106/jafeb.2021.vol8.no5.0777
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 15 شهریور 1401
  • تاریخ بازنگری 15 فروردین 1402
  • تاریخ پذیرش 02 خرداد 1402

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما