فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

مطالعۀ گفتمان فریبکاری میان‌فردی در چارچوب نظری دیوید بولر و جودی بورگون در دانش‌آموزان دختر متوسطه دوم تهران

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

مریم آزادی 1
غلامرضا آذری 2
مریم ایرجی 3

1 دانشجو‌ی دکترای زبان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار زبان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2023.5058.4870
چکیده
کنش فریبکاری اجتماعی با خدشه به اعتماد میان فردی، ارتباطات سالم اجتماعی را در سطوح مختلف تهدید می‌کند. در این مقاله با اتخاذ رویکرد کاربردی، عامل فریب در یک فضای گفتمانی از منظر جامعه‌شناسی زبان به‌عنوان یک موضوع بین‌رشته‌ای مورد تحلیل قرارداده شد، چرا که تحلیل پدیده‌ها از نگاه میان‌رشته‌‌ای امکان فهم شرایط و ‌حل بهتر مسائل را فراهم‌ می‌کند. بررسی انجام‌شده در یک بستر اجتماعی در سطح دو ‌دبیرستان دخترانۀ متوسطۀ دوم شهر تهران، از منظر نظریۀ‌ فریبکاری میان‌فردی بولر‌و بورگون در ‌راستای نیل به دو‌ هدف اصلی مقاله، یعنی یافتن دلایل فریبکاری تحصیلی و نقش عوامل مؤثر در شکل‌گیری گفتمان فریب و یافتن راه‌های برون‌رفت آن، انجام شده است.233 نفر از دانش‌آموزان 15 تا 17 سال، که تجربۀ قرار گرفتن در موقعیت فریب را داشتند، انتخاب شدند. نمونه‌های معرف، ویژگی‌های مشابهی چون جنس، شغل، مقطع‌تحصیلی و منطقۀ خاص سکونت دارند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌ای 30 سؤالی محقق‌ساخته حول محور فریبکاری تحصیلی است که توسط سه تن از اساتید هیئت علمی بر‌اساس مقیاس هفت‌درجه‌ای لیکرت و پرسشنامۀ فریبکاری ‌تحصیلی فارنسه و همکاران (2011) ایجاد و اعتبارسنجی شده ‌است. تحلیل داده‌ها با‌استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS صورت گرفته ‌است. حوزۀ واکاوی مقاله به کلاس‌های آن‌لاین، ارائۀ تکالیف و امتحانات توجه‌ دارد. ابزار پژوهش دو مقیاس وظیفه‌شناسی‌ـ‌اخلاق تحصیلی و فریبکاری تحصیلی در فضای مجازی است. تحلیل نتایج آزمون بر‌اساس شاخص همبستگی پیرسون نشان‌می‌دهد که بین وظیفه‌شناسی و ‌‌اخلاق تحصیلی با فریبکاری‌تحصیلی ارتباط منفی معناداری وجود ‌دارد. با توجه به این نتیجه به ‌نظر می‌رسد تلاش‌های مداخله‌ای و آموزشی برای افزایش تعهد اخلاقی فراگیران در کاهش رفتارهای فریبکارانه آن‌ها اثربخش است. این یافته‌ها اطلاعات ارزشمندی برای دست‌اندرکاران آموزشی که هدفشان کاهش فریبکاری در محیط‌های علمی است، فراهم‌می‌آورد و تلویحات مهمی جهت آموزش اخلاقی فراگیران دربردارد.

کلیدواژه‌ها

دانش‌آموز
دروغ
گفتمان
فریبکاری تحصیلی
وظیفه‌شناسی‌ـ‌اخلاق تحصیلی

موضوعات

امیری طهرانی، سیدمحمدرضا (1402). نقد رویکردهای روش‌شناختی فردگرا و جمع‌گرا به نوظهوری اجتماعی. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌‌ای در علوم انسانی،15(3)،139-111.  doi: 10.22035/isih.2023.5009.4843
بندک، موسی؛ ملکی، حسن؛ عباسپور، عباس؛ ابراهیمی قوام، صغری (1394). تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 11(37)، 33-17.
تمدنی، مجتبی؛ حاتمی، محمد؛ و هاشمی رزینی، هادی (1389). خودکارآمدی عمومی، اهمال کاری تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان. مجله روان‌شناسی تربیتی، 6(17)، 86-65.
خامسان، احمد؛ و امیری، محمداصغر (1390). بررسی تقلب تحصیلی در میان دانشجویان دختر و پسر. اخلاق در علوم و فناوری، 6(1)، 61-53.      
خیامی‌آبیز، حمزه (1394). اثربخشی آموزش خودکارآمدی بر اهمال‌کاری تحصیلی دانش‌آموزان متوسطه (پایان‌نامه کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه). دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
دهقانی، فهیمه (1392). بررسی رابطه بین تیپ شخصیتی D، سبک‌های مقابله و سلامت عمومی. روانشناسی بالینی و شخصیت، 6(2)، 52-43.
سبزیان، سعیده؛ قدم پور، عزت اله؛ و میردریکوند، فضل اله (1398). ارائه مدل علّی درگیری تحصیلی و اخلاق تحصیلی با تقلب تحصیلی: نقش میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی. روان‌شناسی مدرسه، 8(4)، 155-131. doi:  10.22098/JSP.2020.869
صمدی، معصومه (1391). میان‌رشته‌ پژوهی، پارادایم و دستاوردهای تربیتی. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌‌ای در علوم انسانی، 1(5)، 130-117. doi: 10.7508/isih.2014.17.006
مالک‌پور لپری، کامران (1400). بررسی عدالت آموزشی اساتید با فریبکاری علمی و رفتارهای مدنی‌ـ‌تحصیلی دانشجویان (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه خوارزمی). نشریه آموزش علوم دریایی، 8(24)، 110-96.
مقدم، علی‌رضا (1392). آموزش در فضای مجازی: پنجرهای میان‌رشته‌‌ای برای تولید دانش. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌‌ای در علوم انسانی، 5(4)، 152-135. doi: 10.7508/isih.2014.20.007
مهدی‌زاده، ایرج؛ رجایی‌پور، سعید؛ هویدا، رضا؛ و سلم‌آبادی، مجتبی (1397). نقش خودکارآمدی تحصیلی و خودناتوان‌سازی تحصیلی در اهمال کاری تحصیلی دانشجویان. دو ماهنامه راهبردهای آموزشی در علوم پزشکی، 11(3)، 10-5.
Akbulut, Y., Şendağ, S., Birinci, G., Kılıçer, K., Şahin, M. C., & Odabaşı, H. F. (2008). Exploring the types and reasons of Internet-triggered academic dishonesty among Turkish undergraduate students: Development of Internet-Triggered Academic Dishonesty Scale (ITADS). Computers & Education, 51(1), 463–473. doi: 10.1016/j.compedu.2007.06.003
Allen, A., & Mintrom, M. (2009). Responsibility and School Governance. Educational Policy, 24(3), 439–464. doi: 10.1177/0895904808330172
Anderman, E. M., & Murdock, T. B. (2007). The psychology of academic cheating. Psychology of Academic Cheating, 1–5. doi: 10.1016/b978-012372541-7/50002-4
Anderman, E. M., Cupp, P. K., & Lane, D. (2009). Impulsivity and academic cheating. The Journal of Experimental Education, 78(1), 135–150. doi: 10.1080/00220970903224636
Aris, S., Aeini, B., & Nosrati, S. (2023). A Digital Aesthetics? Artificial Intelligence and the Future of the Art. Journal of Cyberspace Studies, 7(2), 219-236. doi: 10.22059/jcss.2023.366256.1097
Bertram Gallant, T. (2020). Leveraging the teachable moment: what, if anything, can students learn from cheating? A Research Agenda for Academic Integrity, 55-68.  doi: 10.4337/9781789903775.00011
Buller, D.B., & Burgoon, J.K. (1997). Emotional expression in the deception process. In P.A. Andersen & L.K. Guerrero (Eds.), Handbook of communication and emotion: Research, theory, applications, and contexts (Pp. 381–402). San Diego, CA: Academic Press.
Burgoon, J. K., & Buller, D. B. (2015). Interpersonal Deception Theory. The International Encyclopedia of Interpersonal Communication, 1–6. Portico. doi: 10.1002/9781118540190.wbeic170
Carpenter, D. D., Harding, T. S., Finelli, C. J., & Passow, H. J. (2004). Does academic dishonesty relate to unethical behavior in professional practice? An exploratory study. Science and Engineering Ethics, 10(2), 311–324.  doi: 10.1007/s11948-004-0027-3
Chudzicka-Czupała, A. (2014). Psychological and moral determinants in accepting cheating and plagiarism among university students in Poland. Polish Journal of Applied Psychology, 12(1), 75–98. doi: 10.1515/pjap-2015-0005
Ferrari, J. R. (1991). A preference for a favorable public impression by procrastinators: Selecting among cognitive and social tasks. Personality and Individual Differences, 12(11), 1233–1237. doi: 10.1016/0191-8869(91)90090-x
Hannah, M. (1993). Foucault on theorizing specificity. Environment and Planning D: Society and Space, 11(3), 349–363. doi: 10.1068/d110349
Harding, T.S., Carpenter, D.D., Finelli, C.J., & Mayhew, M.J. (2004). The theory of planned behavior as a model of academic dishonesty in engineering and humanities undergraduates. Ethics & Behavior, 17(3), 255-279.
Küçüktepe, S. E. (2014). College students’ cheating behaviors. Social Behavior and Personality: An International Journal, 42(1), 101S-111S. doi: 10.2224/sbp.2014.42.0.s101
Laura, D. (2015). Academic Cheating in College Students: Relations among Personal Values, Self-esteem and Mastery. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 187, 88–92. doi: 10.1016/j.sbspro.2015.03.017
Lawson, H. A. (2004). The logic of collaboration in education and the human services. Journal of Interprofessional Care, 18(3), 225–237. doi: 10.1080/13561820410001731278
Lin, C. H. S., & Wen, L. Y. M. (2006). Academic dishonesty in higher education—a nationwide study in Taiwan. Higher Education, 54(1), 85–97. doi: 10.1007/s10734-006-9047-z
Liu, Y. (2015). The longitudinal relationship between Chinese high school students’ academic stress and academic motivation. Learning and Individual Differences, 38, 123–126. doi: 10.1016/j.lindif.2015.02.002
Mc.Cabe, D. L. (1996). Individual and contextual influences on academic dishonesty, Research in Higher Education, 38, 379-396.
McCabe, D. L. (1992). The Influence of Situational Ethics on Cheating Among College Students. Sociological Inquiry, 62(3), 365–374. doi: 10.1111/j.1475-682x.1992.tb00287.x
McCabe, D. L., Trevino, L. K., & Butterfield, K. D. (2001). Cheating in academic institutions: A decade of research. Ethics & Behavior, 11(3), 219–232. doi: 10.1207/s15327019eb1103_2
Murdock, T. B., & Anderman, E. M. (2006). Motivational perspectives on student cheating: Toward an integrated model of academic dishonesty. Educational Psychologist, 41(3), 129–145. doi: 10.1207/s15326985ep4103_1
 Murdock, T. B., Beauchamp, A. S., & Hinton, A. M. (2008). Predictors of cheating and cheating attributions: Does classroom context influence cheating and blame for cheating? European Journal of Psychology of Education, 23(4), 477–492. doi: 10.1007/bf03172754
Niiya, Y., Ballantyne, R., North, M. S., & Crocker, J. (2008). Gender, contingencies of self-worth, and achievement goals as predictors of academic cheating in a controlled laboratory setting. Basic and Applied Social Psychology, 30(1), 76–83. doi: 10.1080/01973530701866656
Nosrati, S., Sarfi, M., & Moosavand, M. (2023). Liquid love and continuation of a new love order. Synesis, 16(1), 114–132.
Ogilvie, J., & Stewart, A. (2010). The Integration of Rational Choice and Self-Efficacy Theories: A Situational Analysis of Student Misconduct. Australian & New Zealand Journal of Criminology, 43(1), 130–155. doi: 10.1375/acri.43.1.130
Schmelkin, L. P., Gilbert, K., Spencer, K. J., Pincus, H. S., & Silva, R. (2008). A Multidimensional Scaling of College Students’ Perceptions of Academic Dishonesty. The Journal of Higher Education, 79(5), 587–607. doi: 10.1353/jhe.0.0021
Smith, T. R., Kudlac, C, & Fera, A. G. (2013). Deviant reactions to the college pressure cooker: A test of general strain theory on undergraduate students in the United States. International Journal of Criminal Justice Sciences, 8(2), 88-104.
Tas, Y., & Tekkaya, C. (2010). Personal and Contextual Factors Associated With Students’ Cheating in Science. The Journal of Experimental Education, 78(4), 440–463. doi: 10.1080/00220970903548046
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 20 اردیبهشت 1402
  • تاریخ بازنگری 22 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش 01 مهر 1402

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما