حق جنین بر حریم خصوصی داده‌های ژنتیکی

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قم

2 عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

10.22035/isih.2026.5640.5224
چکیده
پیشرفت‌های نوین در علوم ژنتیک، به‌ویژه فناوری‌های غیرتهاجمی پیش از تولد (NIPT)، زمینه تحلیل دقیق داده‌های ژنتیکی جنین را فراهم ساخته است. این داده‌ها به دلیل ویژگی‌های خاصشان حساس‌ترین نوع اطلاعات شخصی محسوب می‌شوند و افشای غیرمجاز آنها می‌تواند پیامدهای جدی هویتی، اجتماعی و حقوقی به همراه داشته باشد. . بر این اساس، هدف پژوهش حاضر که مطالعه ای میان رشته ای درعلم ژنتیک و فقه و حقوق است تبیین مبانی حمایت از این داده‌ها با رویکردی فقهی–حقوقی و مقایسه مقررات ایران با اسناد بین‌المللی است. روش این پژوهش کیفی و تحلیلی–تطبیقی است و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، متون فقهی اسلامی، قوانین ملی و اسناد حقوق بین‌الملل همچون GDPR و اعلامیه‌های یونسکو انجام شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که اصول بنیادین فقه اسلامی از جمله حرمت تجسس، قاعده لاضرر، اصل کرامت انسانی و قاعده امانت می‌توانند به‌عنوان پشتوانه نظری حمایت از داده‌های ژنتیکی جنین عمل کنند. در سطح بین‌المللی نیز اسنادی چون GDPR و کنوانسیون اویدو چارچوب‌های مشخصی برای رضایت آگاهانه، محدودیت پردازش، امنیت داده و منع تبعیض ژنتیکی ارائه می‌دهند. پژوهش بیانگر آن است که با تلفیق مبانی فقه اسلامی و استانداردهای جهانی می‌توان به مدلی جامع برای حمایت از حریم خصوصی داده‌های ژنتیکی جنین در ایران دست یافت. ضرورت تدوین مقررات مستقل و صریح در زمینه هایی همچون تعیین نماینده قانونی، اصل کمینه‌سازی داده بیش از پیش احساس می‌شود. نوآوری اصلی این تحقیق در پیوند دادن منابع فقهی اسلامی با قواعد حقوق داخلی و اسناد بین‌المللی برای شناسایی و حمایت از حق جنین بر داده‌های ژنتیکی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 بهمن 1404

  • تاریخ دریافت 06 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 09 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 26 بهمن 1404