سوژه میلیشیایی و گسست نمادین در تحلیل خشونت فرقه‌ای عراق پساصدام با رویکرد روان‌کاوی لاکانی و گفتمان‌کاوی

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روابط بین الملل دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد روابط بین الملل،گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22035/isih.2026.5902.5405
چکیده
پس از اشغال عراق در سال ۲۰۰۳، گسترش نیروهای شبه‌نظامی به یکی از مهم‌ترین اشکال سازمان‌یافته خشونت در این کشور بدل شد؛ خشونتی که صرفاً با تبیین‌های سیاسی یا امنیتی قابل فهم نیست. هدف این مقاله، تحلیل سازوکارهای سوژه‌سازی خشونت‌ورز در میان میلیشیاهای عراقی و تبیین نقش گفتمان، فانتزی و نظم نمادین در بازتولید خشونت میلیشیایی است. مقاله حاضر با رویکردی کیفی و میان‌رشته‌ای و با بهره‌گیری از تحلیل گفتمان روان‌کاوانه، در چارچوب روان‌کاوی لاکانی و هرمنوتیک تفسیری انجام شده است.یافته‌ها نشان می‌دهند که خشونت میلیشیایی در عراق نه صرفاً کنشی ابزاری، بلکه بخشی از فرآیند تکوین سوژه میلیشیایی است؛ فرآیندی که در آن، از طریق بازنمایی (دیگری تهدیدگر)، آیین‌های شهادت‌محور و مفصل‌بندی فانتزی‌های دینی، انسجام روانی سوژه در شرایط فروپاشی نظم نمادین بازتولید می‌شود. خشونت در این چارچوب، کارکردی نمادین و جبرانی یافته و به منبع تولید معنا و تعلق بدل می‌گردد. نتیجه‌گیری مقاله نشان می‌دهد که بدون مداخله در ساحت روانی - گفتمانی خشونت و بازسازی دال‌های وحدت‌بخش، تلاش‌های نهادی و امنیتی برای مهار میلیشیاها ناکام خواهد ماند. مقاله در مقام پیشنهاد، استدلال می‌کند که بازسازی نظم سیاسی عراق باید هم‌زمان با بازپیکربندی گفتمان‌های ملی و ترمیم روانی ترومای جمعی دنبال شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 13 مرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 14 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 15 مهر 1405