دانشیار مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و استاد مدعو دانشگاه وستمینستر انگلستان
10.22035/isih.2026.5888.5396
چکیده
در باب کمک های هوش مصنوعی- به منزله یک تکنولوژی نوظهور و رشد یابنده- به فقه- به منزله یک تکنولوژی تاریخمند- بسیار نوشته شده است. این مقاله، یک مطالعه مرتبه دومی از منظر معرفت شناسی علم است و نه یک پژوهش مرتبه اولی در قلمرو فقه. هدف آن بررسی نقادانه کمکی است که فقه و فقها احیانا می توانند به رشد موزون هوش مصنوعی برسانند. با توجه به این هدف، ساختار مقاله حاضر اینگونه تنظیم شده است: در بخش اول رابطه میان علم و تکنولوژی و نیز نحوه برهم افزایی تکنولوژی ها و نیز علوم بررسی می شود. موضوع اصلی بخش دوم معرفی فقه به منزله یک تکنولوژی است. بخش سوم به توضیحاتی در باره نحوه عمل "هوش مصنوعی" اختصاص دارد. در آخرین بخش مقاله (بخش چهارم) امکان کمک رسانی فقه به هوش مصنوعی مورد بحث قرار می گیرد و پاشنه آشیل اساسی فقه در این زمینه به شیوه ای نقادانه ارزیابی می شود.
