فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

آینده‌پژوهی در آموزش عالی: طراحی راهرویِ استراتژیک ورزش دانشگاهی ایران با رویکرد میان‌رشته‌ای

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

جواد شهولی کوه شوری 1
احمدرضا عسکری 2
رسول نظری 3
امیررضا نقش 4

1 دکتری مدیریت راهبردی در ورزش، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 استادیار مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 دانشیار مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

4 استادیار آینده‌پژوهی، گروه مدیریت، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2022.4544.4506
چکیده
علوم ورزشی و آینده‌پژوهی هردو به‌عنوان حوزه‌ای میان‌رشته‌ای در جهان مطرح شده‌اند. یکی از حوزه‌هایی که به‌موازات این دو رشد کرده است و اثر محسوس و بنیادینی بر آن‌ها گذاشته و نیز از آن‌ها تأثیر پذیرفته است، مطالعات بین‌رشته‌ای یا فرارشته‌ای است. تحقیقات میان‌رشته‌ای، به‌ویژه در زمینۀ ورزش، که در کنار ماهیت سلامت‌محوری‌اش اهداف بلندپروازانه‌ای نیز دارد، بسیار مهم‌اند. ازاین‌رو، در این مقاله با به‌کارگیری ابزار سناریو به‌عنوان یکی از روش‌های آینده‌پژوهی، یک راهروی استراتژی برای توسعۀ ورزش دانشگاهی ایران در افق 1414 پدید آمده است. ورزش در دانشگاه‌ها شکل نهادی فرایند تربیت ‌بدنی برای زندگی سالم و فعال است. مشارکت‌کنندگان مقالۀ تحلیلی و اکتشافی حاضر شامل 34 نفر از ذی‌نفعان داخلی و خارجی ورزش دانشگاهی ایران بودند که براساس نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با مصاحبه و پرسش‌نامۀ باز صورت گرفت. براساس یافته‌ها، تحلیل 30 عامل اصلی به‌دست‌آمده درنهایت منجر به دو عدم‌قطعیت کلیدی «پیوستن به جنبش جهانی ورزش» و «نظام‌مندی فعالیت جسمانی پایدار» شد که اساس توسعۀ چهار سناریو با اسامی دماوند، تفاخر، روز از نو و فیزیک، قرار گرفتند. به منظور توسعۀ ورزش دانشگاهی ایران، باید سیاست‌های مجزا در قسمت‌های مختلف ورزش دانشگاهی بر مبنای نظام‌مندی فعالیت‌های جسمانی پایدار، تدوین شود.

کلیدواژه‌ها

آموزش‌ عالی
آینده‌پژوهی
عدم‌‌قطعیت
سناریونگاری
ورزش دانشگاهی

موضوعات

ابراهیمی، مرتضی (1393). بررسی ضرورت‌های مطالعات میان‌رشته‌ای در حوزه علوم انسانی.فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 6(2)، 32-19. doi: 10.7508/isih.2014.22.002
اسلاتر، ریچارد (1395). اصل آینده‌نگاری: بازسازی و احیای فرهنگی در قرن بیست و یکم (مترجمان: سهیل سلیمان زاده آذر و عبدالمجید کرامت‌زاده). تهران: نشر مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاع.
پورکیانی، محمد؛ دهقان قهفرخی، امین؛ افشاری، مصطفی؛ و همکاران (1400). نظارت و ارزیابی عملکرد ادارات کل تربیت بدنی و فوق‌برنامه دانشگاه‌های کشور. پژوهش در ورزش تربیتی، آماده انتشار. doi: 10.22089/res.2021.9671.1984
حسینی‌مقدم، محمد (1398). بررسی تجارب آینده پژوهی دانشگاه‌های ایران و جهان. تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی تهران.
خزایی،سعید؛ناظمی،امیر؛و حیدری،امیرهوشنگ؛ و همکاران (1394). مبانی آینده‌پژوهی و روش‌های آن. تهران: مرکزتحقیقات سیاست علمی کشور.
دانایی‌فرد، حسن؛ و مظفری، زینب (1387). ارتقا روایی و پایایی در پژوهش های کیفی مدیریتی: تأملی بر استراتژی‌های ممیزی پژوهش. پژوهش‌های مدیریت، 1، 162-131.
ذاکری، علی (1396).طراحی سیستمی پیش‌نگربراساس مفاهیم و ابزارهای برگرفته از علم پیچیدگی (رساله دکتری آینده‌پژوهی). دانشگاه تهران، تهران، ایران.
رمضانی، فریبرز؛ طالب‌پور، مهدی؛ و شجیع، کیانوش (1399). شناسایی الگوهای ذهنی راهکارهای توسعه ورزش با رویکرد تربیتی در دانشگاه فرهنگیان کشور. پژوهش در ورزش تربیتی، 8 (20)، 132-115.doi: 10.22089/res.2020.7963.1748
زارع میرک‌آباد، علی (1395). ارائه روشی برای ایجاد سناریومبتنی بردیدگاه‌ها: مطالعه موردی صنعت هوایی ایران در افق 1414 (رسالۀ دکتری آینده پژوهی). دانشگاه تهران، دانشگاه تهران.
ساپیو، بارتولومئو؛ و جائوتسی، ماریا (1395). آخرین پیشرفت‌ها در روش‌شناسی‌های آینده‌نگاری (مترجمان محمد امین فقیه، فرهاد نظری زاده و سینا فقیه). تهران: نشر مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
شاکری، عبدالرسول؛ و فرهمندفر، مسعود (1400). نقد ادبی و مطالعات میان‌رشته‌ای در ایران؛ با نگاهی به کتاب «نظریه و نقد ادبی: درسنامه‌ای میان‌رشته‌ای.فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 13(2)، 89-63. doi: 10.22035/isih.2021.367
شاه آبادی، محمدمهدی؛ و  پورعزت، علی اصغر (1395). کاربست رویکرد میان‌رشته‌ای در مسئله تحول علوم انسانی: بازخوانی تاریخ نهضت ترجمه در تمدن اسلامی در زمینه خط‌مشی‌گذاری عمومی.فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 8 (3)، 37-1. doi: 10.22035/isih.2016.222
شهولی‎‌کوه‌شوری، جواد (1399). آینده‌نگاری استراتژیک توسعۀ ورزش تربیتی ایران (رسالۀ دکتری مدیریت ورزشی). دانشگاه آزاد اسلامی واحد مبارکه، اصفهان، ایران.
شهولی‌کوه‌‍شوری، جواد؛ عسکری، احمد رضا؛ نظری، رسول؛ و نقش، امیر رضا(a1400). نظریۀ برساخت آینده ورزشِ آموزشی: برساخت‌گرایی اجتماعی.پژوهش در مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، آماده انتشار.
شهولی‌کوه‌‍شوری، جواد؛ عسکری، احمدرضا؛ نظری، رسول؛ و نقش، امیررضا(b1400). سناریوهای توسعۀ ورزش دانش‌آموزی ایران. پژوهش در مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، ۱۱ (۲۱)، 209-184.doi: 10.52547/JRSM.11.21.184
شهولی‌کوه‌شوری، جواد؛ عسکری، احمدرضا؛ نظری، رسول؛ و نقش، امیررضا (1399). تدوین استراتژی های ورزش تربیتی ایران مبتنی بر سناریو.پژوهش در ورزش تربیتی، 8 (21)، 250-223. doi: 10.22089/res.2020.8611.1834
شهولی‌کوه‌شوری، جواد؛ عسکری، احمدرضا؛ و نظری، رسول (1400). شناسایی شگفتی‌سازها و پیشران‌های مؤثر بر آیندۀ ورزش تربیتی ایران. پژوهش در ورزش تربیتی، آماده انتشار. doi: 10.22089/res.2020.9408.1953
صنیع اجلال، مریم؛ و حسینی‌مقدم، محمد (1399). بین‌المللی‌شدن آموزش‌عالی و آینده همگرایی کشورهای اسلامی. مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام، 2(1)، 166-146.
طاهرزاده نوش‌آبادی، جواد؛ رسول، نظری؛ و جمشید، همتی (1398). ارائه مدل پارادایمی توسعه ورزش همگانی دانشگاه آزاد اسلامی.مطالعات مدیریت ورزشی، 12 (61)، 108-85. doi: 10.22089/smrj.2019.6991.2466
طاهری‌دمنه، محسن (1398). شناسایی و تحلیل کلان روندهای آینده و تأثیر آنها بر مدل کسب‌وکار شرکت فولاد مبارکه اصفهان. طرح پژوهشی، دانشگاه اصفهان.
 عباسی بختیاری، رضا؛ ابوالفضل، فراهانی؛ و لقمان، کشاورز (1398). تدوین برنامه راهبردی ورزش همگانی و قهرمانی دانشگاه آزاد اسلامی با مدل SWOT-ANP. پژوهش‌های کاربردی در مدیریت ورزشی، 29(1)، 153-139. doi: 10.30473/arsm.2019.5851
عبدالملکی، حسین؛ فاطمه، حیدری؛ محبویه، الهیاری؛ و زکی‌زاده، سید بهادر (1397). آینده پژوهش‏های مدیریت ورزشی در دانشگاه‏های کشور.مدیریت و توسعه ورزش، 7 (4)،  68-56. doi: 10.22124/jsmd.2019.3252
فتحی، محمد رضا؛ ملکی، محمد؛ حسینی‌صابری، علی؛ و زندآگاهی، عاطفه (1399). سناریوپردازی آینده ورزش دانشگاهی ایران با رویکرد آینده پژوهی.مدیریت و توسعه ورزش، 9 (3)، 92-72. doi: 10.22124/jsmd.2020.4376
فراستخواه، مقصود (1387). آینده اندیشی در بارۀ کیفیت آموزش‌عالی ایران؛ مدلی بر آمده از نظریۀ مبنایی .(GT) فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 14(4)، 95-67.
فراستخواه، مقصود (1392). چارچوبی مفهومی برای برنامه‌ریزی مبتنی بر آینده‌اندیشی در دانشگاه.فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 19 (3)، 21-1.
فراستخواه، مقصود (1400). آینده‌پژوهی آموزش عالی و دانشگاه در ایران؛ مبانی و سناریوها: گزارش از سی پنل تخصصی میز آینده‌پژوهی طی سال‌های 1393 تا 1399 (2 جلد). تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی و پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
فریدونی، سمیه؛ و روحانی، شادی (1398). سیاست‌های گسترش کمّی آموزش عالی در ایران و پیامدهای آن بر عدالت آموزشی.فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 25 (2)، 21-1.
قاسمی، علی‌اصغر؛ و امامی میبدی، راضیه (1394). نقش و جایگاه مطالعات میان‌رشته‌ای در رشد و توسعه علوم انسانی در کشور.فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 7(4)، 19-1. doi: 10.7508/isih.2015.28.001
قراخانلو، رضا؛ قربانی، محمدحسین؛ بیاتی، مهدی؛ و شمس، امیر (1399). تدوین برنامه راهبردی پایش تندرستی و فعالیت بدنی دانشجویان دانشگاه های دولتی ایران.پژوهش در ورزش تربیتی، 8 (19)، 38-17. doi: 10.22089/res.2020.8399.1798
کشکر، سارا؛ و سلیمانی، مجتبی (1391). نقش برنامۀ خصوصی‌سازی بر توسعۀ ورزش‌های همگانی از دیدگاه کارشناسان. پژوهش‌های کاربردی در مدیریت ورزشی، 1 (۲)، 104-99.
گودرزی، مهدی؛ و حسینی شکرابی، سید حسن (1400). طراحی و تببین الگوی توسعه مسئولیت اجتماعی اداره کل تربیت بدنی دانشگاه پیام نور. پژوهش‍های کاربردی در مدیریت ورزشی، 9 (4)، 106-91. doi: 10.30473/arsm.2021.7623
متقی‌شهری، محمدحسن؛ غفوری، فرزاد؛ هنری، حبیب؛ و شهلایی، جواد (1398). طراحی الگوی سلامت ذهنی ورزشکاران شرکت‌کننده در ورزش تربیتی.پژوهش در ورزش تربیتی، 7 (16)، 38-17.doi: 10.22089/res.2018.5430.1417
محرم‌زاده، مهرداد؛ و محسن، وحدانی (1398). طراحی نقشه استراتژی ورزش دانشگاه محقق اردبیلی با استفاده از الگوی .ISMپژوهش‌های معاصر در مدیریت ورزشی، 17، 16-1. doi: 10.22084/smms.2018.13441.2034
محسنی چلک، محمدحسین؛ امامی، فرشاد؛ قربانی؛ محمدحسین؛ و طریقی، رسول (1400). واکاوی عوامل مؤثر بر مشارکت پایدار در ورزش دانشجویی. پژوهش در ورزش تربیتی، آماده انتشار.  doi:10.22089/res.2021.10027.2043
مرکز آمار ایران (1396). تعاریف و مفاهیم استاندارد وزارت ورزش و جوانان. سازمان برنامه و بودجه، مرکز آمار ایران، برگرفته ازhttps://www.amar.org.ir
میرزازاده، زهراسادات؛ و شجیع، کیانوش (1396). طراحی و تدوین راهبرد توسعه ورزش دانشگاهی: مورد مطالعه، اداره کل تربیت بدنی دانشگاه فردوسی مشهد. پژوهش در ورزش تربیتی، 5(12)، 78-61. doi: 10.22089/res.2017.939
میرزایی، مریم (1395). الگوی طراحی و ترسیم آینده مدل کسب  و کار در صنعت نرم افزار ایران با استفاده از ادغام برنامه‌ریزی سناریویی و رهنگاری. (رسالۀ دکتری آینده پژوهی). دانشگاه تهران، تهران، ایران.
میز آینده‌پژوهی آموزش عالی (1400). سی و پنج پنل اختصاصی، ویژۀ بخش آموزش عالی: مهم‌ترین موضوعات کانونی در آینده نظام علمی و آموزش عالی کشور. مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.
نبوی، سیدعبدالامیر (1395). مطالعات میان‌رشته‌ای و تکثر‍روش‌‍شناختی: برخی ملاحظات و پیشنهادها.فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای درعلوم انسانی، 8 (2)، 74-55. doi: 10.22035/isih.2016.216
نظری، رسول؛ و شهولی‌کوه شوری، جواد (1400). سناریوهای راهبردی ورزش سلامت‌محور ایران. مدیریت ورزشی، آماده انتشار.
نیک‌نام، زهرا (1398). تبادلات بینافرهنگی در بین‌المللی‌شدن آموزش‌عالی؛ تجارب دانشجویان دکتری خارجی شاغل به تحصیل در ایران.فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 12 (3)، 152-123. doi: 10.22035/jicr.2019.2140.2662
یمنی‌دوزی سرخابی، محمد (1398). آموزش عالی در ایران: حال و آینده. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.                                                      
یمنی‌دوزی سرخابی، محمد؛ و سعادتمند، فروزنده (1397). مجموعه سخنرانی‌های آموزش عالی به کجا می‌رود؟. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
Bannerman, S. (2020).The world intellectual property organization and the sustainable development agenda. Futures, 122: 102604. doi: 10.1016/j.futures.2020.102586
Bell, D. R., Post, E. G., Trigsted, S. M., Hetzel, S., McGuine, T. A., & Brooks, M. A. (2016). Prevalence of sport specialization in high school athletics: A 1-year observational study. The American Journal of Sports Medicine, 44(6), 1469-1474. doi: 10.1177/0363546516629943
Brenner, J. S. (2016). Sports specialization and intensive training in young athletes. Pediatrics, 138(3), e20162148. doi: 10.1542/peds.2016-2148
Brunton, J., & Mackintosh, C. (2017). Interpreting university sport policy in England: seeking a purpose in turbulent times? International Journal of Sport Policy and Politics, 9(3), 377-395. doi: 10.1080/19406940.2017.1359201
Cohen, J. J., Azarova, V., Klöckner, C. A., & et al. (2021). Tackling the challenge of interdisciplinary energy research: A research toolkit. Energy Research & Social Science, 74, 101966. doi: 10.1016/j.erss.2021.101966
Corbacho, A. M., Minini, L., Pereyra, M., &et.al. (2021). Interdisciplinary higher education with a focus on academic motivation and teamwork diversity. International Journal of Educational Research Open, 2(2), 100062. doi: 10.1016/j.ijedro.2021.100062
Goodway, J. D., & Robinson, L. E. (2015). Developmental trajectories in early sport specialization: a case for early sampling from a physical growth and motor development perspective. Kinesiology Review, 4(3), 267-278. doi: 10.1123/kr.2015-0028
Hong, Zh. (2019). Analysis on the current situation of sports clubs in colleges and universities in China. 5th International Workshop on Education, Development and Social Sciences, 657-661.
Inayatullah, S. (2007). Questioning the Future: Methods and Tools for Organizational and Societal Transformation (3rd ed.). Taipei, Taiwan: Tamkang University.
Kim, B., & Kim, Y. (2019). Growing as social beings: How social media use for college sports is associated with college students’ group identity and collective self-esteem. Computers in Human Behavior, 97, 241-249. doi: 10.1016/j.chb.2019.03.016
Li Vigni, F. (2020). Five anticipation communities in complex systems sciences: Complexity science and its visions of the future. Futures, 120: 102551. doi: 10.1016/j.futures.2020.102551
Luo, W., & Hi, Y. (2021). Influence of sports applications on college students' exercise behaviors and habits: A thematic analysis. Alexandria Engineering Journal, 60(6), 5095-5104. doi: 10.1016/j.aej.2021.03.059
Lynch, J. (2006). It’s not easy being interdisciplinary. International Journal ofEpidemiology, 35(5), 1119–1122.doi: 10.1093/ije/dyl200
Mimica, M., & Krajačić, G. (2021).The Smart Islands method for defining energy planning scenarios on islands. Energy, 29, 121653. doi: 10.1016/j.energy.2021.121653
Oliver, J. J., & Parrett, E. (2017). Managing future uncertainty: Reevaluating the role of scenario planning. Business Horizons, 61(2), 339-352. doi: 10.1016/j.bushor.2017.11.013
Paris Agreement (2015). United Nations Treaty Collection. United Nations. Reterived fromhttps://ec.europa.eu/clima/eu-action/international-action-climate-change/climate-negotiations/paris-agreement_en
Popa, M. (2013). Strategies of optimizing the elements of Romanian university sports. Palestrica of the Third Millennium Civilization & Sport, 14(2), 100-106.
Popeska, B., Mitkovska, S., & Dimkov, T. (2018). Sport curriculum and sport activities at universities: Case of Macedonian Universities compared with several surrounding Balkan countries. In: 13th FIEPEuropean Congress & 29th FIEP World Congress, Istanbul, Turkey, 26- 29.
Poskitt, S., AnnWaylen, K., & Ainslie, A. (2021). Applying pedagogical theories to understand learning in participatory scenario planning. Futures, 128, 102710. doi: 10.1016/j.futures.2021.102710
Sanchez-Carrill, J. C., Cadarso, M. A., &Tobarra, M. A. (2021). Embracing higher education leadership in sustainability: A systematic review. Journal of Cleaner Production, 298, 126675. doi: 10.1016/j.jclepro.2021.126675
Sato, S., Kang, T. A., Daigo, E., Matsuoka, H., & Harada, M. (2021). Graduate employability and higher education’s contributions to human resource development in sport business before and after COVID-19. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 28, 100306. doi: 10.1016/j.jhlste.2021.100306
Schwenker, B., & Wulf, T. (2013). Scenario-based Strategic Planning- Developing Strategies in an Uncertain World. Roland Berger School of Strategy and Economics, Springer Gabler, eBook.
Speltm, E. J. H., Biemans, H. J. A., Tobi, H., Luning, P. A., & Mulder. M. (2009). Teaching and Learning in Interdisciplinary Higher Education: A Systematic Review. Educ Psychol Rev, 21(4), 365. doi: 10.1007/s10648-009-9113-z
Strachan, L., Cote, J., & Deakin, J. (2009). Specializers” versus “samplers” in youth sport: Comparing experiences and outcomes. The Sport Psychologist, 23(1), 77–92. doi: doi.org/10.1123/tsp.23.1.77
Strengers, Y., Pink, S., & Nicholls, L. (2019). Smart energy futures and social practice imaginaries: Forecasting scenarios for pet care in Australian homes. Energy Research & Social Science, 48, 108-115. doi: 10.1016/j.erss.2018.09.015
Vogel-Heuser, B., & Bi, F. (2021). Interdisciplinary effects of technical debt in companies with mechatronic products — a qualitative study. Journal of Systems and Software, 171, 110809. doi: 10.1016/j.jss.2020.110809
Wright, E., Chase, M. A., Horn, T. S., & Vealey, R. S. (2019). United States parents’ perfectionism, parenting styles and perceptions of specialization in youth sport. Psychology of Sport and Exercise, 45, 101571. doi: 10.1016/j.psychsport.2019.101571
Yin, X., & Li, S. (2021). Lexical bundles as an intradisciplinary and interdisciplinary mark: A corpus-based study of research articles from business, biology, and applied linguistics. Applied Corpus Linguistics, 1(1), 100006. doi: 10.1016/j.acorp.2021.100006
 
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی
دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 55
تابستان 1401
صفحه 157-193

  • تاریخ دریافت 13 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری 24 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش 02 اسفند 1400

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما