فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

عدالت معرفتی در بین جوانان: از فضای مجازی تا سیاست‌گذاری

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

سیمین ویسی 1
محمدسعید ذکایی 2
اردشیر انتظاری 3

1 دکترای جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 استاد جامعه‌شناسی، گروه مطالعات فرهنگی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشیار جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2022.4652.4593
چکیده
یکی از مهم‌ترین مسائل جامعۀ ایرانی بحث عدالت است. مبحث اصلی مقالۀ حاضر، عدالت معرفتی و شکاف میان تعاریف آن در زندگی روزمره و سیاست‌گذاری‌هاست. صفحات افراد جوان در شبکه‌های اجتماعی اینستاگرام، توئیتر، فیسبوک (متا)، یوتیوب و تلگرام به‌صورت هدفمند انتخاب شده‌اند و به قوم‌نگاری مجازی، تحلیل مضمون و نشانه‌شناختی آن‌ها پرداخته‌ایم. از سوی دیگر، متون سیاست‌گذاری نیز تحلیل مضمون شدند. یافته‌های فضای مجازی بی‌عدالتی معرفتی هرمنوتیکی را تأیید می‌کنند؛ شاهد دو نوع دیگری‌سازی در فضا هستیم که اولی نخبه‌گرایانه و دومی مبتنی بر خوانش گفتمان حاکم از معیار بودن است که افراد سعی در مقابله با آن‌ها دارند. پیامدهای این دیگری‌سازی‌ها شامل تباین میان احکام رسمی و نظرات مردم، قطبی‌شدن جامعه، بی‌صدایی و مسئله‌آمیزشدن امر تفاوت است. عدالت معرفتی در دو سطح ملی و فراملی که با یکدیگر در پیوندند نیز خود را در داده‌ها آشکار ساخت. بررسی اسناد سیاست‌گذاری مربوطه مؤید کافی‌نبودن زمینه‌های مشارکت جوانان در تصمیم‌گیری‌های کلان، بی‍توجهی به سبک زندگی‌های گوناگون، دیگری‌سازی، نگرش آسیب‌شناسانه و پلیسی و قضایی‌کردن مسائل است. به نظر می‌رسد با رفع نواقص برنامه‌های موجود و عملیاتی‌سازی آن‌ها، بهره‌گیری از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها و حرکت از تفکر پرتگاهی از طریق راهبردهای پیوندزدایی و کثرت رادیکال بتوان شاهد رفع بی‍عدالتی معرفتی به‌خصوص در میان جوانان بود.

کلیدواژه‌ها

عدالت معرفتی
عدالت تصدیقی
عدالت هرمنوتیکی
رهایی از بی‌عدالتی معرفتی
موضوعات
پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با همکاری وزارت کشور و مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) (1393). طرح ملی سنجش سرمایۀ اجتماعی کشور. تهران.
حقیقت، عبدالرفیع (1374). تاریخ نهضت‌های ملی ایران، از بیداد مغول تا اوج حکومت صفویان. تهران: کومش.
ذکایی، محمدسعید؛ و ویسی، سیمین (1399). زیست مجازی در ایران: عواطف و خرده‍فرهنگ‌ها در شبکه‌های اجتماعی. تهران: آگاه.
سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی- اجتماعی و انتشارات (1368). قانون برنامۀ اول توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، 1372-1368، مصوب مجلس شورای اسلامی.تهران.
سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی- اجتماعی و انتشارات (1375). قانون برنامۀ دوم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، 1379-1375، مصوب مجلس شورای اسلامی.تهران.
سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی- اجتماعی و انتشارات (1379). قانون برنامۀ سوم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، 1383-1379، مصوب مجلس شورای اسلامی. تهران.
سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی- اجتماعی و انتشارات (1383). قانون برنامۀ چهارم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، 1387-1383، مصوب مجلس شورای اسلامی.تهران.
سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی- اجتماعی و انتشارات (1390). قانون برنامۀ پنجم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، 1394-1390، مصوب مجلس شورای اسلامی. تهران.
سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی- اجتماعی و انتشارات (1396). قانون برنامۀ ششم توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، 1400-1396، مصوب مجلس شورای اسلامی. تهران.
سازمان ملی جوانان کشور (1382). برنامۀ ملی جوانان، 1382 و 1383، تهران.
سازمان ملی جوانان، دبیرخانۀ شورای عالی جوانان (1383(. سند ملی توسعه و ساماندهی امور جوانان، برنامۀ ملی ساماندهی امور جوانان، سند ملی توسعۀ ویژه (فرابخشی).تهران.
سازمان ملی جوانان، دبیرخانۀ شورای عالی جوانان (1384). سند ملی جوانان در چشم‍انداز بیست‌سالۀ جمهوری اسلامی ایران. تهران.
سازمان ملی جوانان، شورای عالی جوانان (1384(. سیاست ملی جوانان در جمهوری اسلامی ایران. تهران.
ستاری، جلال (1370). زمینۀ فرهنگ مردم. تهران: نشر ویراستار.
سروش، عبدالکریم (1376). مدارا و مدیریت. تهران: صراط.
شعبانی، رضا (1369). مبانی تاریخ اجتماعی ایران. تهران: قومس.
شورای عالی انقلاب فرهنگی (1394). مصوبات عفاف و حجاب. تهران.
شورای عالی انقلاب فرهنگی (1397). مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی (27 آذر 1363- 29 اسفند 1396). تهران.
شورای عالی انقلاب فرهنگی) 1393).نقشۀ مهندسی فرهنگی کشور. تهران.
غفاری، غلامرضا (1397). ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان (۱۳۹۴) حسب جمعیت دانشجو و غیر دانشجو: یافته‌های پیمایش ملی. تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
فلیک، اووه (1387). درآمدی بر تحقیق کیفی، (مترجم: هادی جلیلی). تهران: نشر نی.
فیرحی، داود (1392). قدرت، دانش و مشروعیت در اسلام: دورۀ میانه (چاپ سیزدهم). تهران: نشر نی.
قاراخانی، معصومه (1393). شرایط امکان و دلایل امتناع میان‌رشته‌ای «سیاست اجتماعی» در ایران. فصلنامۀ مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی. 6)2(، 55-33. doi: 10.7508/isih.2014.22.003
وزارت ورزش و جوانان، دفتر هماهنگی و ساماندهی امور جوانان) 1392(. مجموعه مصوبات ستاد ملی ساماندهی امور جوانان. تهران.
Anderson, E. S. (2012). Epistemic Justice as a Virtue of Social Institutions. Social Epistemology: A Journal of Knowledge, Culture and Policy, 26(2), 163–173. doi: 10.1080/02691728.2011.652211
Atkinson, P. (2002). Language, Struture and Reproductionm: An Introduction to the Sociology of Basil Bernstein. London: Methuen.
Bernstein, B. (1962). Linguistic codes, hesitation phenomena and intelligence. Language and Speech, 5, (1), 31–46. doi: 10.1177/002383096200500104
Bernstein, B. (2000). Pedagogy, Symbolic Control and Identity: Theory, Research, Critique. London: Rowman & Littlefield.
Beugre, C. D. (1998). Management Fairness in Organization, Westport, Connecticut. London: Quorom books.
Bourdieu, P. & Passeron, J. C. (1990). Reproduction in Education Society and Culture (R. Nice, Trans.; 2nd ed.). London: Sage Publication.
Bourdieu, P. (1991). Language and Symbolic Power (G. Raymond & M. Adamson, Trans.). Cambridge: Polity Press.
Bourdieu, P. (2002). Masculine Domination. (R. Nice, Transe.). Redwood City, California: Stanford University Press.
Bueter, A. (2019). Epistemic injustice and psychiatric classification. Philosophy of Science, 86(5), 1064-1074. doi: 10.1086/705443
Carel, H., & Kidd, I. J. (2014). Epistemic injustice in healthcare: a philosophial analysis. Medicine, Health Care and Philosophy, 17(4), 529-540. doi: 10.1007/s11019-014-9560-2
Coady, D. (2017). Epistemic Injustice as Distributive Injustice. In I. J. Kidd, J. Medina & G. A. Pohlhaus (Eds.). Routledge Handbook of Epistemic Injustice. London: Routledge.
De Sousa Santos, B. (2014). Epistemologies of the South: Justice against Epistemicide. Boulder: Paradigm Publisher.
Dübgen, F., & Skupien, S. (2019). Paulin Hountondji: African Philosophy as Critical Universalism. Palgrave Mac Millan.
Fricker, M. (2003). Epistemic injustice and a role for virtue in the politics of knowing, Metaphilosophy, 3–4(1–2), 154–173. doi: 10.1111/1467-9973.00266
Fricker, M. (2006). Powerlessness and Social Interpretation, Episteme, 3(1-2), 96-108. doi: 10.1353/epi.0.0004
Fricker, M. (2007). Epistemic Injustice: Power and the Ethics of Knowing. Oxford: Oxford University Press.
Fricker, M. (2013). Epistemic justice as a condition of political freedom? Synthese. 190(7), 1317–1332. doi: 10.1007/s11229-012-0227-3
Given, L. M. (2008). The Sage encyclopedia of qualitative research methods. Thousand Oaks, California: Sage Publication.
Golding, C. (2012). Epistemic progress: a construct for understanding and evaluating inquiry. Educational Theory, 62(6), 677-693. doi:10.1111/edth.12004
Grenfell, M., & James, D. (1998). Bourdieu and Education, Acts of Practical Theory. Flamer Press.
Hall, S. (1977). The work of representation. In S. Hall (Ed.). Cultural Representation and Signifying Practices.London: Sage Publication.
Hall, S. (1993).  Encodind-decoding, In S. During (Ed.), The Cultural Studies Reader. London: Routledge.
Hall, S. (2005). Encoding, decoding. In S. Hall, D. Hobson, A. Lowe & P. Wilis (Eds.), Culture, Media, Language. London: Routledge.
Karsenty, B. (2013). From Marx to Bourdieu: The limits of the Structuralism of Practice. In S. susen& B. S. Turner (Eds.). The legacy of Pierre Bourdieu, Critical Essays. London: Anthem Press.
Kaya, A., & Benevento, A. (2022). Epistemic Justice as a Political Capability of Radicalised Youth in Europe: A Case of Knowledge Production with Local Researchers. Journal of Human Development and Capabilities, 23(1), 1-22. doi: 10.1080/19452829.2021.2004096
Kidd, I. J., & Carel, H. (2017). Epistemic injustice and illness. Journal of Applied Philosophy, 34(2), 172-190. doi: 10.1111/japp.12172
King, N., & Horrocs, C. (2010). Interviws in Qualitative Reaserch. London: Sage Publication.
Kozinets, R. (2010). Netnography: Doing Ethnographic Research Online. London: Sage Publication.
Lee, E., Herschman, J., & Johnstone, M. (2019). How to convey social workers’ understanding to clients in everyday interactions? Toward epistemic justice. Social Work Education, 38(4), 485-502. doi:10.1080/02615479.2018.1539070
Link, B. G., Phelan, J. C. & Hatzenbuehler, M. L. (2014). Stigma and Social Inequality. In J. D. MacLeod, E. J. Lawler & M. Schwalbe (Eds.), Handbook of the Social Psychology of Inequality. Springer.
Meredith, M. (2020). Creating spaces of dialogical action towards epistemic justice in higher education (Doctoral dissertation), York St John University.
Muller, J. (2006). On The Shulders of Giants: Verticaly of Konwledge and the Scholl Curriculum. In R. Moore, M. Arnot, J. Beck & H. Daniels (Eds.), Knowledge, Power and Education Reform, Applying the Sociology of Basil Bernstein.  New York: Routledge.
Newbigging, K., Ridley, J. (2018). Epistemic Struggles: The Role of Advocacy in Promoting Epistemic Justice and Right in Mental Health, Social Science & Medicine, 219, 36-44. doi: 10.1016/j.socscimed
Rawls, J. (1999). A Theory of Justice. Revised Edition. Harvard University Press.
Rawls, J. (2001). Justice as Fairness, a Restatement. In Erin I. Kelly (Ed.), Cambridge, Massachusetsa, London: The Belknap Press of Harvard University Press.
Rawolle, S., Lingard, B. (2013). Bourdieu and educational research: Thinking Tools, Relational Thinking, Beyond Epistemological innocence. In M. Murphy (Ed.), Social Theory and education Research, Understanding Foucault, Habermas, Bourdieu and Derrida. London: Routledge.
Reay, D. (1998). Cultural Reproduction: Mothers Involvment in Their Children Primary Schooling. In M. Grenfell & D. James, (Eds.), Bourdieu and Education, Acts of Practical Theory. Falmer Press.
Reed-Danahay, D. (2005). Locatng Bourdieu, Bloomington and Indianapolise: Indiana University Press.
Robbins, D. (1998). The need for an Epistemologocal berack. In M. Grenfell & D. James, (Eds.). Bourdieu and Education, Acts of Practical Theory. Falmer Press.
Sinclair, S., & Huntsinger, J. (2008). The Interpersonal Basis of Self-Stereotyping.In S. Levin & C. Van Laar (Eds.), Stigma and Group Inequality. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc., Publishers.
Stroud, C., & Kerfoot, C. (2021). Decolonizing Higher Education.Multilingualism, Linguistic Citizenship and Epistemic Justice. In K. Heugh & P. Van Avermaet (Eds.), Language and Decoloniality in Higher Education: Reclaiming Voices from the South. Bloomsbury Publishing.
Walker, M. (2020). Failures and possibilities of epistemic justice, with some implications for higher education. Critical Studies in Education, 61(3), 263-278. doi:10.1080/17508487.2018.1474774
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 19 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری 06 بهمن 1400
  • تاریخ پذیرش 05 اسفند 1400

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما