فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

تحلیل تطبیقی کیفی توسعه اقتصادی در کارگاه‌های تولید صنایع دستی با رویکرد صنایع خلاق

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

حسنعلی پورمند 1
مهدی کشاورز افشار 2
عارفه فدایی 3
اصغر فهیمی‌فر 1

1 دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2024.5074.4877
چکیده
صنایع خلاق تعریف تحلیلی جدیدی از مؤلفه‌های اقتصاد صنعتی است که ورودی آن ایده خلاق و خروجی آن محتوای و مالکیت معنوی حاصل از آن است. دراین میان، صنایع دستی به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های صنایع‌ خلاق در جهت پیشبرد بخشی از اقتصاد کشور عمل می‌کند. در صنایع خلاق، ارزش افزوده اقتصادی و تولید ایده خلاق محرک توسعه هستند و به‌عنوان عوامل اصلی در نظر گرفته می‌شوند. هدف از این مقاله بررسی عوامل مؤثر بر توسعه اقتصادی در کارگاه‌های تولید صنایع دستی است. از این رو پرسش اصلی آن است که اولویت قرار دادن کدام یک از دو عامل، ارزش افزوده اقتصادی و تولید ایده خلاق تأثیر بیشتری بر توسعه اقتصادی در کارگاه تولید صنایع دستی می‌گذارد؟ مقاله حاضر به روش تحلیل تطبیقی کیفی انجام گرفته است. به منظور جمع‌آوری اطلاعات از دو روش کتابخانه‌ای و مصاحبه استفاده شده‌ است. تعداد 24 کارگاه تولید صنایع دستی که توانسته‌اند به موفقیت نسبی و توسعه اقتصادی دست پیدا کنند، به شکل غیرتصادفی انتخاب شده‌اند. پس از جمع‌آوری اطلاعات در قالب پرسشنامه از این واحدها، داده‌های کیفی به داده‌های کمی تبدیل شد. نتایج نشان می‌دهد که برای توسعه اقتصادی در کارگاه تولید محصولات صنایع دستی، اولویت قراردادن عامل «تولید ایده خلاق» کافی است. عامل «صادرات محصولات تولیدشده» یک شرط غیرلازم و ناکافی برای توسعه اقتصادی است. اما عامل «استفاده از فناوری‌های جدید» یک شرط کافی و غیرضروری است. درنهایت، ارزش افزوده اقتصادی زمانی می‌تواند سبب توسعه اقتصادی در کارگاه‌های تولیدکننده صنایع دستی شود که مترادف با سیستم نوآوری باشد.

کلیدواژه‌ها

اقتصاد هنر
ارزش افزوده اقتصادی
تولید ایده خلاق
صنایع دستی

موضوعات

احمدی، هانیه؛ دانایی‌فرد، حسن؛ امامی، مجتبی؛ دلخواه، جلیل (۱۳۹۹). تحلیل تطبیقی کیفی و خط‌مشی عمومی. فصلنامه علمی روش­شناسی علوم انسانی، 26(­۱۰۳)، ۳۷-۱۷.  doi: 10.30471/mssh.2020.5890.1938
تاوز، روث (1393). درس‌نامه اقتصاد فرهنگی (مترجمان: علی‌اکبر فرهنگی، احتشام رشیدی، انسیه ابری؛ جلد اول). تهران: دانژه. (تاریخ اصل اثر 2010)
تراسبی، دیوید (1395). اقتصاد و فرهنگ (ترجمه کاظم فرهادی؛ چاپ هشتم). تهران: نشر نی. (تاریخ اصل اثر 2001)
ریگن، چارلز (­1397). روش تطبیقی: فراسوی راهبردهای کمی و کیفی (مترجم محمد فاضلی). تهران: نشر آگه. (تاریخ اصل اثر 1987)
 ساعی، علی (­1390). منطق تحلیلی تطبیقی تاریخی با رویکرد تحلیل بولی. فصلنامه علوم اجتماعی. 18(54)، 97-53.  doi:10.22054/qjss.2011.882
شایسته­فر، مهناز (­1393). اهمیت و لزوم پشتیبانی از صنایع­دستی با تاکید بر ارایه راهکارها در رونق اقتصادی آن. نشریه مطالعات هنر اسلامی. 20(10)، 38-33. doi:10.22034/ias.2014.125688
عطارزاده، عبدالکریم (­1396). واکاوی زمینه­های مطالعه صنایع­دستی در متون کهن دوره اسلامی ایران. نشریه نگره، 12(­41)، 41-30. doi:10.22070/negareh.2017.485
فروغی­نیا، مریم؛ سهرابی نصیرآبادی، مهین؛ محمدی، مهدی (­1398). مطالعه تطبیقی نظام آموزش رسمی صنایع­دستی ایران و ترکیه با رویکرد صنایع ­فرهنگی خلاق. نشریه مطالعات تطبیقی هنر، 9(17)، 29-42.
لاکمن، سوزان (­1396). صنایع دستی و اقتصاد خلاق. (مترجم شهاب طلایی شکری). تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات. (تاریخ اصل اثر 2015)
Collins, H. (2019). Creative research. The theory and practice of research for the creative industries. London: Bloomsbury.
DCMS. (1998). Creative industries mapping document. London: DCMS.
DCMS. (2001). Creative industries mapping document. London: DCMS.
­­DCMS. (2016). Creative industries mapping document. London: DCMS.
Finn, V. (2022). A qualitative assessment of QCA: Methode stretching in large-N studies and temporality. Quality and Quantity, 56(1), 3815-3830. doi: 10.1007/s11135-021-01278-5
Gerrits, L., Pagliarin, S. (2020). Social and causal complexity in qualitative comparative analysis (QCA): Strategies to account for emergence. International Journal of Social Research Methodology, 24(4), 401-514. doi:10.20378/irb-48752
Greenhalgh, P. (2003). The persistence of craft: The applied arts today. London: A&C black.
Hartley, J. (2007). The evolution of the creative industries – Creative clusters, creative citizens and social network markets. In Proceedings Creative Industries Conference, Asia-Pacific Weeks, Berlin.
Hartly, J. (2005). Creative industries. Malden, Mass: Blackwell.
Hartly, J. (2013). Key concepts in creative industries. Los Angeles: Sage. doi:10.4135/9781526435965
Hartly, J., Wen, W., & Siling, H. (2016), Creative and culture: Challenges, changes and future for the creative industries. LosAngeles: Sage.
Howkins, J. (2013). The creative economy. London: Penguin.
Ide, T., Mello, P. (2022). QCA in international relations: A review of Strenght pitfallsand empirical applications. International Studies Review, 24(1), 1-20. doi:10.1093/isr/viac008
Kane, H. L., M .A. Williams, P. A. Kahwati, L. C. (2014). Using qualitayive comparative analysys to underestand and quantify translation and implementation.  Translation Behavioral Medicine, 4(2), 201-208. doi:10.1007/s13142-014-0251-6
Lazzeretti, L., Capone, F., & Innocenti, N. (2018). The rise of cultural and creative industries in creative economy research: A bibliometric analysis, In: Lazzeretti, L., Vecco, M. Creative IIndustries and Entrepreneurship Paradigms in Transition from a Global Perspective. Northampton, MA: Edward Elgar. doi:10.4337/9781786435927.00007
Mallia, K. L. (2019). Leadership in the creative industries: Principles and practice. Hoboken, NJ: Wiley Blackwell. doi:10.1177/1098048220913340
Meng, K., & Hitchcock, M. (2020). Sustainbility and authenticity of Chinese traditional crafts in the concepts of luxury and tourism. E-Journal of Tourism, 7(2), 205-228. doi:10.24922/eot.v7i2.64594
Menger, P. M. (2014). The economics of creativity: Art and achivement under uncertainly. Cambridge: Harvard University Press.
O’Connor, J.  (2010). The cultural and creative industries: A literature review. United Kingdom: Creativity, Culture and Education.
O’Connor, J. (2011). Arts and creative industries: Historical overview and an Australian conversation. Sydney: Australia Council for the Arts.
Peris-Ortiz, M., Rainiero Cabrema, M., & Serrano-Santoyo, A. (2019). Cultural and creative Industries: A path to entrepreneurship and innovation. Cham: Springer.
Potts, J. D. (2009). .Why the creative industries matter to economic evolution. Economic of Innovation and New Technology, 18(7-8), 663-673. doi:10.1080/10438590802564592
Potts, J. D. (2009). Creative industries & innovation policy. Innovation:Management, Policy and Practice, 11, (2), 138-147.
Potts, J. D. (2009). Do developing economies require creative industries? some old theory about new China. Chinese Jjournal of Education, 2(1), 92-108. doi:10.1080/17544750802639184
Potts, J. D. Cunningham, S. (2010). Four models of the creative industries Revue D’Economie Politique, 120, 163-180. doi:10.3917/redp.201.0163
Potts, J. D., Cunningham, S. D., Hartley, J., Ormerod, P. (2008). Social network market: A new definition of the creative industries. Journal of Cultural Economics, 32(3), 166-185. doi:10.1007/s10824-008-9066-y
Zarobell, J. (2017). Art and the global economy. California: University of California Press.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی
دوره 16، شماره 3 - شماره پیاپی 63
تابستان 1403
صفحه 137-158

  • تاریخ دریافت 08 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 24 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 18 اردیبهشت 1403

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما