نقش و جایگاه مطالعات میان رشته ای در رشد و توسعه علوم انسانی در کشور

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی

2 دانش‌آموخته دکتری رشته سیاستگذاری عمومی در دانشگاه تهران

چکیده
یکی از ابزارهایی که میتواند در رشد و توسعه تمامی علوم، بهویژه علوم انسانی نقش داشته باشد، توسعه مطالعات میانرشتهای است. در این مقاله تلاش شده است از طریق مصاحبه نیمهساختمند با جمعی از صاحبنظران و اندیشمندان کشور و تحلیل محتوای آرای ایشان به این پرسش پاسخ داده شود که از نظر خبرگان، مهمترین عوامل و موانع رشد علوم انسانی در ایران چیست و توسعه مطالعات میانرشتهای در رشد علوم انسانی چه نقش و جایگاهی دارد؟ نتایج بهدستآمده نشان میدهد از نظر خبرگان، مقوله «توسعه میانرشتهایها» با اختصاص جایگاه دوازدهم در میان عوامل شانزدهگانه رشد و توسعه علوم انسانی فینفسه نقش چندان مؤثری در رشد و توسعه این علوم در ایران ندارد و کارآمدی این ابزار، مستلزم تأمین شرایط مهمتری همچون تأمین فضای باز فکری در دانشگاهها و استقلال جامعه علمی است. همچنین توسعه مطالعات میانرشتهای درصورتیکه به افزایش همافزایی علمی صاحبنظران رشتههای مرتبط در حوزه علوم انسانی و نیز ارتقای توانمندی علمی استادان، دانشجویان و پژوهشگران و کاربردیتر شدن علوم انسانی در کشور منجر شود، میتواند در رشد و توسعه علوم انسانی و  اجتماعی مؤثر  واقع گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


بحرانی، مرتضی (1390). میان‌رشته‌ای به‌مثابه مسئولیت: نگاهی هنجاری. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 3(1)، 20-1. http://dx.doi.org/10.7508/isih.2011.09.001
پایا، علی (1383). موانع رشد علوم انسانی در ایران. سخنرانی در: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، برگرفته از: www.yaznahad.ir
جمعی از نویسندگان (1390). مجموعه مقالات همایش تحول در علوم انسانی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
خامنه‌ای، آیت‌الله سیدعلی (1385). سخنرانی در دیدار اعضای شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی، ماهنامه پژوهشگران، 4، 10 و 11.
خبرگزاری ایسنا (22 تیر 1382). سرویس علمی و فناوری‌ _ پژوهشی، گزارش علوم انسانی تنها حدود دو درصد تولیدات علمی دو دهه اخیر را به خود اختصاص داده است. تهران.
خورسندی طاسکوه، علی (1388). تنوع گونه‌شناختی در آموزش و پژوهش میان‌رشته‌ای. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 1(4)، 83-57.
داوری، رضا (1389). علوم انسانی و برنامه‌ریزی توسعه. تهران: نشر فردایی دیگر.
ذاکرصالحی، غلامرضا (1389). وضعیت تولید و انتشار کتاب‌های علوم اجتماعی در ایران براساس الگوهای علم‌سنجی. مجله جامعه‌شناسی ایران، 11(3)، 77-56.
ربه‌کا، اس. (1387). نظریه گفتگویی پیوند میان‌رشته‌ای (مترجم: سیدمحسن علوی‌پور). در: مبانی نظری و روش‌شناسی مطالعات میان‌رشته‌ای (تدوین و ترجمه سیدمحسن علوی‌پور و همکاران). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی‌ _ اجتماعی.
رفیع‌پور، فرامرز (1381). موانع رشد علمی ایران و راه‌حل‌های آن. تهران: شرکت سهامی انتشار.
رولاند، اس. (1387). میان‌رشتگی (مترجم: مجید کرمی). در: مبانی نظری و روش‌شناسی مطالعات میان‌رشته‌ای (تدوین و ترجمه سید محسن علوی‌پور و همکاران). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی _ اجتماعی.
ساروخانی، باقر (1392). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی (چاپ هفدهم). تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
سیدامامی، کاوس (1386). پژوهش در علوم سیاسی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
شورای عالی انقلاب فرهنگی (1390). سند نقشه جامع علمی کشور.
فاضلی، نعمت الله (1384). کدام معیار؟ بررسی انسان‌شناختی در زمینه تولید علم و چالش‌های علوم انسانی در ایران. فصلنامه علوم اجتماعی، 30، 44-1.
 فراستخواه، مقصود (1389). دانشگاه و آموزش عالی، منظرهای جهانی و مسئله‌های ایرانی. تهران: نشر نی.
فکوهی، ناصر (1389). دیاسپورای علمی ایرانی و نقش آن در بومی‌سازی علوم اجتماعی در ایران. در: علم بومی، علم جهانی، امکان یا امتناع؟، تهران: جهاد دانشگاهی تربیت معلم.
قانعی‌راد، محمدامین (1384). جامعه‌شناسی رشد و افول علم در ایران. تهران: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
کلاین، جولی تامپسون (1387). میان‌رشتگی و ترکیب رشته‌ها (مترجم: محسن بیات). در: مبانی نظری و روش‌شناسی مطالعات میان‌رشته‌ای (تدوین و ترجمه سیدمحسن علوی‌پور و همکاران). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی _ اجتماعی.
کوثری، مسعود (1393). روش کیفی. در: مجموعه مقالات رهیافت و روش در علوم سیاسی (به اهتمام عباس منوچهری). تهران: انتشارات سمت.
لاتوکا، لیسا آر. (1387). آموختن کار میان‌رشته‌ای (مترجم: سیدمحسن علوی‌پور). در: چالش‌ها و چشم‌اندازهای مطالعات میان‌رشته‌ای (تدوین و ترجمه: سیدمحسن علوی‌پور و همکاران). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی _ اجتماعی.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (22/8/1388). گزارش بررسی وضعیت علوم انسانی ایران در رتبه‌بندی‌های جهانی، برگرفته از: www.re.majlis.ir.
مورن، ادگار (1387). پیرامون میان‌رشتگی (مترجم: توحیده ملاباشی). در: مبانی نظری و روش‌شناسی مطالعات میان‌رشته‌ای (تدوین و ترجمه سیدمحسن علوی‌پور و همکاران). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی _ اجتماعی.
هوارد، آلن ب. (1387). مطالعات میان‌رشته‌ای و فناوری‌های جدید: مطالعه موردی (مترجم: مهناز شاه‌علیزاده). در چالش‌ها و چشم‌اندازهای مطالعات میان‌رشته‌ای (تدوین و ترجمه سیدمحسن علوی‌پور و همکاران). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
Lynch, J. (2006). It's not easy being interdisciplinary. International Journal of Epidemiology, 35, 1119–1122. 
Tennyson, A. (2012). Interdisciplinary learning and interdisciplinary curriculum. In: Jim parson and Larry beauchamp, From knowledge to action, Alberta Education. Alberta, Canada.
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 01 فروردین 1395