فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

نقش و جایگاه دانشگاه در ترویج فرهنگ صلح

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسنده

زینب صدوقی

پژوهشگر، تهران، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2021.371
چکیده
وابستگی متقابل ناشی از جهانی شدن و بحران‌های مشترک، همکاری اندیشمندان در رشته‍های علمی مختلف را به منظور مواجهه با مسائل پیشِ رو، اجتناب‌ناپذیر کرده است. آنچه بدیهی است، سنگ بنای اولیه تعاملات افراد و مدیریت شرایط پیچیده کنونی، نیازمند ایجاد فضایی مبتنی بر دوستی و آرامش است. از اینروست که در دهه‌های اخیر، شکل‌دهی و ترویج فرهنگ صلح، به دغدغه پژوهشگران تبدیل شده است. اعتقاد بر این است صلح ضمن به ارمغان آوردن آرامش، ثبات و امنیت، به تحقق توسعه پایدار یاری می‌‌رساند. صلح به‌عنوان موضوعی میان‍رشته‌ای، در شاخه‌های مختلف علم معنا می‌‌یابد و بنابراین هریک از دریچه خاصی، اهمیت و نحوه ترویج آن را مورد مطالعه قرار داده‍اند. در این مقاله، دانش و آگاهی به‌عنوان مفهوم محوری در شکل‌گیری بینش، نگرش و رفتار صلح‍آمیز تلقی شده و در این راستا نقش دانشگاه ـ به‌عنوان عالی‌ترین نهاد آموزشی بعد از دوران متوسطه ـ در ترویج فرهنگ صلح مورد بررسی قرار گرفته است. در قالب روش کیفی و مصاحبه‌نیمه‍ساختاریافته با صاحب‌نظران حوزه صلح و آموزش، و در راستای پاسخ‌گویی به این سؤال که چگونه دانشگاه‌ها می‌‌توانند در ترویج فرهنگ صلح نقش‌آفرین باشند؟ این فرضیه مورد آزمون قرار گرفت: «دانشگاه در چارچوب کارکردهای آموزشی، پژوهشی و خدمات اجتماعی و همچنین نقش‌آفرینی در نهاد دیپلماسی می‌‌تواند به ترویج فرهنگ صلح یاری رساند». با توجه به یافته‌های حاصل از مطالعات نظری و بررسی‍های میدانی، الگوی دانشگاه پایدار به عنوان الگوی مطلوب دانشگاه فعال در مسیر صلح معرفی شده است؛ دانشگاهی که پایداری در ساختار آموزشی، پژوهشی و خدماتی‌اش نهادینه شده باشد.

کلیدواژه‌ها

دانشگاه پایدار
دیپلماسی آکادمیک
صلح
کارکردهای دانشگاه

موضوعات

برتون، گیل؛ و لامبرت، می‌شل (1388). جهانی شدن و دانشگاه‌ها، سپهر نو و کنشگران نوین (مترجم: حمید جاودانی)، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. (تاریخ اصل اثر 2003)
بریجز، دیوید؛ جوسویسین، پالمیرا؛ جوسویسیوس، روبرتا؛ مک لافلین، ترانس؛ و استانکوویسیوس، جولانت (1390). آموزش عالی و توسعه ملی: دانشگاه‌ها و جوامع در حال گذار (مترجم: رضا سیمبر). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. (تاریخ اصل اثر 2012)
بیلیس، جان؛ و اسمیت، استیو (1383). جهانی شدن سیاست: روابط بین‌الملل در عصر نوین (زمینه تاریخی، نظریه‌ها، ساختارها و فرآیندها) (مترجم: ابوالقاسم راه‌چمنی و دیگران). تهران: مؤسسه ابرار معاصر. (تاریخ اصل اثر 1989)
پارسانیا، حمیدرضا (1387). نسبت علم و فرهنگ. راهبرد فرهنگ. 2(1)، 51-64.
پوپر، کارل (1379). سرچشمه‌های دانایی و نادانی (مترجم: عباس باقری)، تهران: نشر نی. (تاریخ اصل اثر 1960)
جاودانی، حمید؛ و میلی‍منفرد، جعفر (1392). دانشگاه پایدار؛ گذرگاهی برای برزیستی با کیفیت. تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، مجموعه مقالات دومین همایش آموزش عالی و توسعه پایدار (7 اسفند 1392)
جنکینز، ریچارد (1381). هویت اجتماعی (مترجم: تورج یاراحمدی). تهران: نشر شیرازه. (تاریخ اصل اثر 1996)
دلانتی، جرارد (1386). دانش در چالش: دانشگاه در جامعه دانایی. (مترجم: علی بختیاری‍زاده). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. (تاریخ اصل اثر 2001)
شرُ ایرا، فریره، پائولو (1394). پداگوژی برای رهایی: گفت‌وگوهایی برای دگرگونی آموزش. تهران: انتشارات اینترنتی رهایی. (تاریخ اصل اثر ۱۹۸۷)
فاضلی، نعمت‌الله؛ و شمس، ناصر (1383). بررسی‎ نظام مدیریت ارتباطات و مبادلات بین‌المللی علمی و دانشگاهی ایران و غرب. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی. (3)10، 121-162.
فتحی‍واجارگاه، کورش، و واحده‍چوکده، سکینه (1385). شناسایی آسیب‌های تربیت شهروندی در برنامه درسی پنهان. فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، ویژه‌نامه نوآوری در تربیت شهروندی. 5(17)، 93-132.
فتحی‍واجارگاه، کورش؛ و  اسلامی، معصومه‌السادات (1387). بررسی میزان توجه به آموزش صلح در برنامه درسی دوره ابتدایی از دیدگاه متخصصین تعلیم و تربیت، کارشناسان برنامه درسی و معلمان دوره ابتدایی شهر تهران. نوآوری‌های آموزشی. 7(25)، 49-76.
کلدی، علیرضا؛ و  فلاح‌مین‌باشی، فاطمه (1388). بررسی کارکردهای اجتماعی و فرهنگی دانشگاه‌ها از نظر دانشجویان، مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات. پژوهش‌نامه علوم اجتماعی. 3(1)، 71-88.
گریفیتس، مارتین (1388). دانشنامه روابط بین‌الملل و سیاست جهان (مترجم: علیرضا طیب). تهران: نشر نی. (تاریخ اصل اثر ۲۰۰۶)
ملکی‌نیا، عماد؛ بازرگان، عباس؛ واعظی، مظفرالدین؛ و احمدیان، مجید (1393). شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های دانشگاه پایدار. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. 20(3)، 1-26.
هادیان، ناصر؛ و سعیدی، روح‌الامین (1392). از دیپلماسی عمومی سنتی تا دیپلماسی عمومی نوین: رویکردی هابرماسی. راهبرد، 22(68)،33-61.
یاسپرس، کارل (1394). ایده دانشگاه (مترجمان: مهدی پارسا، مهرداد پارسا). تهران: نشر ققنوس. (تاریخ اصل اثر ۱۹۶۰)
Barash, P., & Webel, CH. (2009). Peace and Conflict Studies. US: SAGE Publications.
Calder, W., & Smith, j. (2009). Higher education: More and more laboratories for inventing a sustainable future. Agenda for a sustainable America, Washington, DC: Environmental Law Institute. 93-107. Retrieved from www.uslf.org/pdf/ESDHigherEdamericaCalder2009.pdf
Cortese, A.D. (2003). The critical role of higher education in creating a sustainable future. Planning for higher education. 31(3), 15-22. Retrieved from http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.739.3611&rep=rep1&type=pdf
Gardner, S. K. (2007). I heard it through the grapevine: Doctoral student socialization in chemistry and history. Higher Education, 54(5), 723-740. doi: 10.1007/s10734-006-9020-x
Ho, K. (2007). Structural violence as a human rights violation. Essex Human Rights Review, 4 (2). 1-17. Retrieved from http://projects.essex.ac.uk/ehrr/V4N2/ho.pdf
Jonstone, I. (2003). Security council deliberations: The power of the better argument. Egil. 14(3), 437-480. Doi: 10.1093/ejil/14.3.437
Le Feuvre, N., & Metso, M. (2005). Disciplinary barriers between the social sciences and humanities. France: Maison de la Recherche, Université de Toulouse.
Macdonald, E. (2012, Jul). A directory of peace education resources for NZ educators. National Centre for Peace and Conflict Studies, University of Otago, V1.0. Retrieved from https://podcasts.otago.ac.nz/nzpeace-ed/files/2012/08/PeaceEdDir_V1b_July2012_HighRes.pdf
Readings, B. (1996). The university in ruins. USA: Harvard University Press.       
Rodríguez- Martínez, C., Calvo, G. (2014). Gender and positive social interaction at school: Proposal based, Procedia - Social and Behavioral Sciences. 132, 107-113. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.04.285
Toh, S., & Floresca-Cowagas, F. (1989). Peace education: Framework for the Philippines. Philippines: Phoenix Publishing House.
United Nations. (1999). Declaration on a culture of peace. UN Retrieved from https://digitallibrary.un.org
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 06 دی 1399
  • تاریخ بازنگری 07 اردیبهشت 1399
  • تاریخ پذیرش 01 خرداد 1400

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما