فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی

مطالعه تأثیر توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار بر سلامت اجتماعی آنان

نوع مقاله : مقاله علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

حسینعلی قجری 1
فاطمه حق پرست 2

1 استادیار علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

https://doi.org/10.22035/isih.2022.4654.4595
چکیده
سلامت اجتماعی در حوزه مطالعات زنان بسیار حائز اهمیت است. یکی از متغیرهای تأثیرگذار بر سلامت اجتماعی زنان، متغیر توانمندسازی اقتصادی آنهاست. هدف اصلی این مقاله، بررسی رابطه بین ابعاد توانمندسازی اقتصادی با سلامت اجتماعی زنان سرپرست خانوار در گروه‌های خودیار با گروه‌های غیرخودیار به عنوان یک موضوع بین‌رشته‌ای است. جهت مطالعه تأثیر متغیر مستقل بر متغیر وابسته، از نظریه‌های سلامت اجتماعی و توانمندسازی استفاده شده‌ است.پرسش اصلی این مقاله، این است که آیا بین توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار در گروه‌های خودیارو غیرخودیار با سلامت اجتماعی آنان رابطه وجود دارد؟ روش تحقیق، از نوع پیمایشی و ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه کییز و محقق‌ساخته ‌است. جامعه آماری، زنان سرپرست خانوار عضو و غیرعضو گروه‌های خودیار تحت پوشش سازمان بهزیستی استان تهران و روش نمونه‌گیری، تصادفی ساده ‌است.حجم نمونه، 200 نفر از زنان سرپرست خانوار بهزیستی استان تهران است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آماره‌های توصیفی و استنباطی استفاده شده ‌است.یافته‌ها نشان می‌دهد که میانگین نمره ابعاد پنج‌گانه سلامت اجتماعی در زنان سرپرست خانوار گروه خودیار، به‌طور معناداری در سطح اطمینان 95درصد بیشتر از زنان سرپرست خانوار گروه غیرخودیار است. میانگین نمره چهار بعد توانمندسازی اقتصادی در زنان سرپرست خانوار گروه خودیار بیشتر از زنان سرپرست خانوار غیرخودیار است. همچنین، بین توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار در دو گروه هدف با سلامت اجتماعی آنان در سطح اطمینان 95درصد، رابطه‌ معناداری وجود دارد. بر اساس یافته‌ها،توانمندسازی اقتصادی زنان در دو گروه مذکور، اثر معنی‌داری بر سلامت اجتماعی آنها دارد.

کلیدواژه‌ها

زنان سرپرست خانوار
توانمندسازی
سلامت اجتماعی

موضوعات

اسعدی خلیلی، نرجس‌خاتون؛ و حق‌پرست، فاطمه (1393). توانمندسازی زنان؛ قوانین و برنامه‌های توسعه کشوری. تهران: انتشارات سازمان بهزیستی.
افشاری، علی؛ هاشمی، زهره؛ و رضایی، رسول (1398). بررسی سطح سلامت اجتماعی و عزت نفس در خانواده‌های زن سرپرست توانمند شده و توانمند نشده: مطالعه موردی سازمان بهزیستی. زن و جامعه، 10(3)، 16-1.
اندروز، مت؛ پریچت، لنت؛و وولکاک، مایکل(1399).توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت. (مترجم: جعفر خیرخواهان، مسعود، درودی). تهران: انتشارات روزنه.
تاج‌الدین، محمدباقر(1396). تعیین‌کننده‌های سلامت اجتماعی شهروندان منطقه 12 تهران. فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 9(32)، 96-61.
تحویلدار، مریم(1388). بانکداری با گروه‌های همیار چگونه و چرا؟: کتاب مرجع برای شعب بانکی/ بانک ملی کشاورزی و توسعه روستایی هندوستان. تهران: انتشارات سازمان بهزیستی.
زاهدی اصل، محمد؛ پیله وری، اعظم(1393). فراتحلیلی بر مطالعات مربوط به سلامت اجتماعی. فصلنامه برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی،6(19)، 106-71.
سعیدی، معصومه؛ چهارسوقی امین، حامد؛ واحدی، مرجان؛ مومنی هلالی، هادی؛و نوروزی، علیرضا(1396). بررسی نقش صندوق اعتبارات خرد بر توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 15(4)، 175-149.
 شاهنده، خندان؛ محمدبیگی، زهره؛ و جمشیدی، انسیه( 1385).تشکیل گروه‌های خویار زنان سرپرست خانوار در منطقه 17 شهرداری تهران، گامی در جهت توانمندسازی زنان. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، 8(1)،36-31.
شیرین، علی؛ فروزنده، لطف اله؛ دانایی فرد، حسن؛و خائف الهی، احمدعلی(1396)، واکاوی تطور سازه توانمندسازی در ایران با رویکرد میان رشته‌ای.فصلنامه مطالعات میان رشته‌ای درعلوم انسانی،10 (1)، 56-27. doi: 10.22631/isih.2017.2365.2813
کشاورز شکری،عباس؛ و آذرکشب، عاطفه(1395). نقادی و بازسازی نظریه سارا لانگه درباره شاخص‌های توانمندسازی زنان سرپرست خانوار. دوفصلنامه اسلام و علوم اجتماعی، 16،   35-3.  
کیانی قلعه سرد، سروش؛ ارسلان بد، محمدرضا(1393). توانمندسازی اقتصادی زنان با نگاهی به تجربه ژاپن، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، همایش ملی زن و توسعه پایدار روستایی، 1، 65.
مستی، الهام؛ فخرایی، سیروس(1393). بررسی رابطه بین وضعیت اشتغال زنان با میزان سلامت اجتماعی آنان(مورد مطالعه زنان شهر مراغه). مطالعات جامعه‌شناسی،7(24)، 133-117.
McWhirter, E.H. (1994). Counseling for empowerment. American Counseling Association.
Robinson, M. S. )2001(. The Microfinance Revolution: Sustainable Finance for the Poor. Washington, D.C.: World Bank.
Malhotra, A., & Schuler, S. (2002). measuring womens empowerment as a variable in international Development. World Bank Gender.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

صفحه اصلی

هیئت تحریریه

اصول اخلاقی

راهنمای داوران

ارسال مقاله

تماس با ما