این پژوهش با تمرکز بر دو رمان «شازده احتجاب» و «همسایهها»، به بررسی نقش لباس در بازتاب ساختارهای طبقاتی جامعه ایران در این داستانها میپردازد. هدف اصلی پژوهش، تحلیل چگونگی استفاده از لباس برای نمایش تفاوتهای طبقاتی، تقویت یا به چالش کشیدن هنجارهای اجتماعی و درک بهتر ساختارهای قدرت در جامعه است. در این مطالعه برای بررسی ارتباط بین زبان، قدرت و ساختارهای اجتماعی در رمانها از رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی استفاده شد. نتایج نشان داد که لباس نه تنها یک عنصر ظاهری، بلکه ابزاری قدرتمند برای بازنمایی و نقد ساختارهای طبقاتی است. در هر دو رمان، لباس برای تمایز بین طبقات مختلف، تقویت هنجارهای اجتماعی و نشان دادن تحولات تاریخی-اجتماعی به کار رفته است. برای مثال، در «شازده احتجاب»، لباسها تفاوت بین اشراف و فرودستان را به وضوح نشان میدهند، در حالی که در «همسایهها»، لباس به عنوان نمادی از فقر و محرومیت به کار رفته است.
این پژوهش نشان داد که هر دو رمان از طریق لباس، به بازنمایی ساختارهای اجتماعی-طبقاتی موجود پرداختهاند، هرچند با شدت و روشهای متفاوت. به طور کلی، مطالعه حاضر اهمیت لباس را به عنوان یک ابزار نمادین برای درک بهتر ساختارهای اجتماعی و طبقاتی در ادبیات نوین فارسی نشان میدهد.
مرادی,علیرضا . (1405). طبقات اجتماعی در آیینه لباس؛ مطالعه نقش لباس در بازنمایی تمایزات طبقاتی در رمانهای «شازده احتجاب» و «همسایهها». (e582). فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی, (), e582 doi: 10.22035/isih.2026.5696.5265
MLA
مرادی,علیرضا . "طبقات اجتماعی در آیینه لباس؛ مطالعه نقش لباس در بازنمایی تمایزات طبقاتی در رمانهای «شازده احتجاب» و «همسایهها»" .e582 , فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی, , , 1405, e582. doi: 10.22035/isih.2026.5696.5265
HARVARD
مرادی علیرضا. (1405). 'طبقات اجتماعی در آیینه لباس؛ مطالعه نقش لباس در بازنمایی تمایزات طبقاتی در رمانهای «شازده احتجاب» و «همسایهها»', فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی, (), e582. doi: 10.22035/isih.2026.5696.5265
CHICAGO
علیرضا مرادی, "طبقات اجتماعی در آیینه لباس؛ مطالعه نقش لباس در بازنمایی تمایزات طبقاتی در رمانهای «شازده احتجاب» و «همسایهها»," فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی, (1405): e582, doi: 10.22035/isih.2026.5696.5265
VANCOUVER
مرادی علیرضا. طبقات اجتماعی در آیینه لباس؛ مطالعه نقش لباس در بازنمایی تمایزات طبقاتی در رمانهای «شازده احتجاب» و «همسایهها». ISIH. 1405;():e582. doi: 10.22035/isih.2026.5696.5265