گروه زبان شناسی، پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علوم انسانی سمت (سازمان مطالعه و تدوین)، تهران، ایران
10.22035/isih.2026.5614.5207
چکیده
هدف پژوهش حاضر تحلیل مقایسهای دو قانون ملی شدن آب (۱۳۴۷) و قانون توزیع عادلانۀ آب (۱۳۶۱) با رویکرد میانرشتهای است. این مطالعه بر اساس نظریههای ارزیابی و تحلیل گفتمان طراحی شده و به بررسی نگرشها، ارزشها و ایدئولوژیهای ضمنی در متون قانونی پرداخته است. روش پژوهش میانرشتهای است و از تحلیل محتوای کمی و کیفی متون قانونی بهره گرفته است. دادهها شامل متون کامل دو قانون مذکور بوده است. مؤلفهها شامل «نگرش»، «درجهبندی» و «مشارکت گفتمانی» هستند که بسامد و جایگاه هر یک در جدول آماری به دقت محاسبه شد و نمونههای کلیدی متن برای تحلیل گفتمانی و انتقادی انتخاب شدند. این رویکرد امکان شناسایی تعامل میان زبان، گفتمان و سیاستهای حقوقی را فراهم میآورد. یافتهها نشان میدهد که در هر دو قانون مؤلفۀ «تکصدایی» در سطح مشارکت گفتمانی بالاترین بسامد را دارد (۴.۱٪ در قانون ۱۳۴۷ و ۹.۲٪ در قانون ۱۳۶۱) که بیانگر غلبۀ گفتمان واحد و محدودیت در تنوع دیدگاهها است. با این حال، محتوای نگرشی در دو قانون تفاوت معناداری دارد: در قانون ۱۳۴۷ مؤلفههای منفی همچون «ناشادی» (۳.۵٪)، «ناامنی» (۳.۲٪) و «نارضایتی» (۲.۹٪) برجستهتر بوده و همراهی آنها با شدتبخشی در درجهبندی، نشاندهندۀ رویکردی کنترلگرانه و تمرکز بر مشروعیتبخشی به مدیریت متمرکز منابع آب است. در مقابل، در قانون ۱۳۶۱ مؤلفههای مثبتتر همچون «امنیت» (۶.۹٪)، «میل» (۶.۴٪) و «شادی» (۵.۵٪) در کنار ارزشگذاریهای اجتماعی و تقویت کمیتبخشی و شدتبخشی در درجهبندی، بر شکلدهی نگرشی امیدوارانهتر، مشروعیتبخشی به عدالت در توزیع آب و تقویت همراهی ذینفعان دلالت دارد.
نوبخت, محسن. (1405). تحلیل میانرشتهای-تطبیقی نگرشها و ارزشها در قوانین آب ایران (قانون آب و ملی شدن آن 1347 و قانون توزیع عادلانۀ آب 1361) با رویکرد نظریۀ ارزیابی. (e584). فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی, (), e584 https://doi.org/10.22035/isih.2026.5614.5207
MLA
نوبخت, محسن. "تحلیل میانرشتهای-تطبیقی نگرشها و ارزشها در قوانین آب ایران (قانون آب و ملی شدن آن 1347 و قانون توزیع عادلانۀ آب 1361) با رویکرد نظریۀ ارزیابی" .e584 , فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی, , 1405, e584. doi: 10.22035/isih.2026.5614.5207
HARVARD
نوبخت محسن. (1405). 'تحلیل میانرشتهای-تطبیقی نگرشها و ارزشها در قوانین آب ایران (قانون آب و ملی شدن آن 1347 و قانون توزیع عادلانۀ آب 1361) با رویکرد نظریۀ ارزیابی', فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی, (), e584. doi: 10.22035/isih.2026.5614.5207
CHICAGO
محسن نوبخت, "تحلیل میانرشتهای-تطبیقی نگرشها و ارزشها در قوانین آب ایران (قانون آب و ملی شدن آن 1347 و قانون توزیع عادلانۀ آب 1361) با رویکرد نظریۀ ارزیابی," فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی, (1405): e584, doi: 10.22035/isih.2026.5614.5207
VANCOUVER
نوبخت محسن. تحلیل میانرشتهای-تطبیقی نگرشها و ارزشها در قوانین آب ایران (قانون آب و ملی شدن آن 1347 و قانون توزیع عادلانۀ آب 1361) با رویکرد نظریۀ ارزیابی. ISIH. 1405;():e584. doi: 10.22035/isih.2026.5614.5207
