مفاهیم هسته‌ای چرخش پساانسان‌گرا، همچون عاملیت توزیع‌شده، پیوندی‌بودن، فردیت غیرانسانی و مونتاژ، اغلب به‌مثابه مفهوم‌سازی‌هایی جدید و برآمده از سنت‌های نظری غربی اواخر قرن بیستم معرفی می‌شوند. استدلال اصلی این مقاله آن است که ردپای این سازه‌های مفهومی، به‌مثابه زیرساخت‌هایی عاطفی، به‌وضوح در شاهنامه فردوسی، اثر حماسی قرون دهم و یازدهم میلادی، یافت می‌شود. مقاله با استفاده از خوانش نزدیک شخصیت افسانه‌ای سیمرغ در تربیت ماکیانی زال، پیوند همزیستانه رستم با اسب خود، رخش، و سپس پرنده سیمرغ در آثار عطار، نشان می‌دهد که شعر حماسی و اسطوره‌ای فارسی حاوی مفصل‌بندی اولیه‌ای از سنت پساانسان‌گرایی است؛ سنتی که آثار عمیقی بر زیرساخت‌های عاطفی ایرانیان، از جمله تاب‌آوری آنان در جنگ تحمیلی اخیر، بر جای گذاشته است. فراخواندن چهره‌هایی چون رستم و سیمرغ به‌عنوان منابعی برای ایستادگی و انسجام ملی در جنگ اخیر، بیانگر حیات مستمر چارچوب‌های پساانسان‌گرایانه پیشامدرن در ایران است. این خوانش، با تمرکز بر روابط میان انسان‌ها، حیوانات و موجودات اسطوره‌ای، نشان می‌دهد که مفاهیم یادشده در روایت‌های فارسی نه صرفاً به‌صورت نمادین، بلکه در قالب روابط عاطفی و همزیستانه و فرهنگی صورت‌بندی شده‌اند. نتایج پژوهش، با معکوس‌کردن سلسله‌مراتب زمانی و جغرافیایی نظریه غربی و نقد برتر پنداشتن آن، تنوع تبارشناسی‌های اندیشه‌های پساانسان‌گرایانه را از منظری پسااستعماری آشکار می‌سازد. استدلال مقاله آن است که خوانش شاهنامه به‌مثابه یک نظریه مستقل، بیش از آنکه صرفاً داده خامی برای تأیید چارچوب‌های غربی فراهم سازد، فرصت‌های جدیدی برای مطالعات فرهنگی ایرانی و کاربست اندیشه‌های پساانسان‌گرایانه در ایران می‌گشاید. توجه‌دادن به فراموشی مفصل‌بندی‌های پیشامدرن و غیرغربی پساانسان‌گرایی، مدعای اصلی مقاله حاضر است.