جامعه‌شناسی
«معمای فیل و کوران»: مقایسۀ رویکرد جامعه‌شناسی و علم اقتصاد به مسئلۀ کارآفرینی

زینب شفیعی

دوره 15، شماره 2 ، فروردین 1402، ، صفحه 63-110

https://doi.org/10.22035/isih.2023.4978.4831

چکیده
  پاسخ به این پرسش که چرا یک نفر کارآفرین می‌شود و دیگران نه به هیچ عنوان ساده نیست. اکثر پژوهشگران این معما را پذیرفته‌ و تعریف خاص خود را از مفهوم کارآفرینی ارائه داده‌اند. ازاین‌رو، کارآفرینی واژۀ بسیار مناقشه‌برانگیزی است که تجمیع نظریه‌های مربوط به این حوزه را مشکل کرده است. در میان نظریات گوناگون و گاه متناقض حوزۀ کارآفرینی، ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
زیست‌ـ‌مقاومت بدیل زیست‌ـ‌قدرت: تحلیلی بر خودتحقق‌بخشی جمعیت فرودستان در تاریخ معاصر ایران

فرجاد ناطقی؛ ابراهیم توفیق

دوره 14، شماره 2 ، فروردین 1401، ، صفحه 27-58

https://doi.org/10.22035/isih.2021.4317.4345

چکیده
  مقالۀ حاضر چیستی «زیست‌ـ‌مقاومت» را در چشم‌اندازی میان‌رشته‌ای متأثر از فلسفۀ‌ سیاسی، تاریخ، انسان‌شناسی و جامعه‌شناسی جست‌وجو می‌کند. دراین‌راستا، مفهوم «زیست‌ـ‌مقاومت» با خوانشی تلفیقی از نظریه‌های اسپینوزا و دلوز صورت‌بندی شده است. همچنین، با استفاده از روش تبارشناسی و نگرش تجربه‌گرایی استعلایی، پدیدآیی ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
ظهور سوژۀ کودک در دورۀ قاجار: مقدمه‌ای در باب مادیت تاریخ اندیشه‌ها در ایرانِ معاصر

رحیم یوسفی اقدم؛ مقصود فراستخواه

دوره 13، شماره 4 ، مهر 1400، ، صفحه 59-87

https://doi.org/10.22035/isih.2021.4460.4441

چکیده
  مقاله حاضر به مطالعه ظهور سوژه کودک در دورۀ قاجار می‍پردازد و از لحاظ نظری، مبتنی بر رویکرد میان‌رشته‌ایِ مطالعات تکنولوژی است. در مواجه با گردآوری داده‌های دست اول، از تکنیک «پارادایم نمایه» یا «اندیشیدن با موردها» (موشکافی جزئیات برون‌متنی) و در تحلیل داده‌ها از تکنیک «اندیشیدن به نحوۀ اندیشیدن» (تحلیل استعاره‌ها) ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
رویکرد جامعه‌شناختی احمد اشرف به تاریخ ایران از خلال مسئلۀ توسعه‌نیافتگی

ناصر صدقی

دوره 10، شماره 3 ، تیر 1397، ، صفحه 57-77

https://doi.org/10.22035/isih.2018.295

چکیده
  مسئلۀ محوری احمد اشرف در بررسی جامعه‌شناختی تاریخ ایران، تبیین موانع تاریخی تحقق نظام سرمایه‌داری بورژوازی و جامعۀ مدنی است. اشرف به‌منظور توضیح و تبیین مسئلۀ مذکور، ابتدا درصدد شناخت ویژگی‌ها و سازوکارهای حاکم در تاریخ ایران بر اساس مفاهیم «نظام آسیایی» و «نظام فئودالی» در اندیشه‌های مارکس و مفاهیم «نظام پاتریمونیال» ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
جامعه‌شناسی بدن و دلالت‌های آن در حقوق بشر

عباس گرگی؛ علی اصغر مقدس؛ جواد گرگی

دوره 10، شماره 1 ، دی 1396، ، صفحه 125-153

https://doi.org/10.22631/isih.2018.2161.2659

چکیده
  هدف این مقاله مطالعۀ آثار ترنر دربارۀ جامعه‌شناسی بدن و نسبت آن با حقوق بشر است. اگرچه مطالعه شهروندی در جامعه‌شناسی معاصر رشد قابل‌توجهی داشته است، اما از ماهیت حقوق در این رشته به‌طور گسترده غفلت شده است. تنها در دهه 1990 آثار برایان ترنر، سبب توسعه جامعه‌شناسی نوین حقوق بشر شد. این مقاله از این مدعا که حقوق بشر موضوعی مشروع و قابل‌قبول ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
نقش سرمایه فرهنگی در تحقق شهروندی بوم شناختی

محمدباقر علیزاده اقدم؛ حسین بنی فاطمه؛ محمد عباس زاده؛ سعید سلطانی بهرام

دوره 9، شماره 2 ، فروردین 1396، ، صفحه 107-133

https://doi.org/10.22631/isih.2017.1754.2342

چکیده
  توسعه صنعتی و فناورانه جوامع، تغییر الگوی مصرف زمین، و مدیریت نادرست در بهره‌برداری از طبیعت، موجب آسیب‌پذیری چرخه حیات، ارگانیسم‌های گیاهی و جانوری و چشم‌اندازهای طبیعی شده است. در این راستا، جامعه‌شناسی محیط زیست با تکیه بر تفسیر بوم‌شناختی، در پی بررسی مشکلات زیست‌محیطی با بهره‌گیری از دانش جامعه‌شناسی است؛ بنابراین، گونه ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
مقایسه سلطه فرّه‌مندانه و سلطه کاریزماتیک با اتکا به آراء وبر: ایضاح یک خلط مفهومی

مجید فولادیان؛ حمیدرضا جلایی پور

دوره 8، شماره 3 ، تیر 1395، ، صفحه 53-88

https://doi.org/10.22035/isih.2016.224

چکیده
  از مفاهیم «سلطه کاریزماتیک» (مشتق از کاریزما) و «سلطه فرّه‌مندانه»(مشتق از فرّه) در جامعه‌شناسی به‌طور عام، و جامعه‌شناسی سیاسی به‌طور خاص، برداشت‌های گوناگون و بعضاً متناقضی صورت گرفته است. برخی از محققان و مترجمان در آثار تألیفی یا ترجمه‌ای خود بر حسب عادت‌، این دو مفهوم را مترادف با یکدیگر به کار برده‌اند. این در ...  بیشتر

علوم سیاسی
خوانشی ژانوسی از مدرنیته: مورد مطالعه انفال قومی در عراق

رحمت عباس‌تبار؛ خسرو محمدحسین‌پور

دوره 8، شماره 3 ، تیر 1395، ، صفحه 89-111

https://doi.org/10.22035/isih.2016.225

چکیده
  در این مقاله سعی شده است تا با ورود به رشته‌های تاریخ،‌ جامعه‌شناسی و علوم سیاسی، پیوندی میان مباحث نظری و عملی برقرار شود. بنابراین، مهم‌ترین دغدغه مقاله حاضر این است که رابطه بین انفال و مدرنیته چه می‌باشد؟ آیا انفال یا نسل‌کشی کردهای عراق نسبتی با مدرنیته دارد؟ و آیا می‌توان آن را محصول مدرنیته دانست؟ با تبیین و توضیح مدرنیته ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
رابطه بین برخی از عوامل جامعه‌پذیری با رشد مشارکت ورزشی جوانان

شهرام شفیعی؛ محمدرضا برومند؛ کاظم هژبری؛ سهیل سلخی

دوره 8، شماره 3 ، تیر 1395، ، صفحه 113-126

https://doi.org/10.22035/isih.2016.226

چکیده
  مشارکت در فعالیت‌های بدنی و در پیش گرفتن سبک زندگی فعال، تا حد زیادی به ماهیت ارتباطات اجتماعی و درونی کردن تجارب دیگران به‌خصوص افراد مهم بستگی دارد. از این‌رو هدف تحقیق حاضر، بررسی رابطه بین برخی از عوامل جامعه‌پذیری ورزشکاران جوان شهر رشت با رشد مشارکت ورزشی آنان از منظر جامعه‌شناختی و تربیت‌بدنی بوده است. پژوهش حاصر از نوع ...  بیشتر

زبان و ادبیات
از نسیان حافظ تا سونامی جراحی بینی

خسرو جلیلی کهنه‌شهری؛ محمدباقر علیزاده اقدم

دوره 8، شماره 1 ، اسفند 1394، ، صفحه 99-118

https://doi.org/10.7508/isih.2016.29.005

چکیده
  بالا رفتن آمار متقاضیان جراحی بینی و هزینه‌های هنگفت و آسیب‌های اجتماعی ناشی از آن اگرچه امروزه به یکی از مهم‌ترین موضوعات پژوهش‌های جامعه‌شناسی و روانشناسی تبدیل شده، اما هرگز موضوع مطالعه ادبیات نبوده است. هدف این مقاله جست‌وجوی ریشه‌های جراحی بینی در ادبیات ایران، با تکیه بر مطالعات جامعه‌شناسی بدن است. روش مورد استفاده ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
تحلیل شبکه موضوعی حوزه جامعه‌شناسی در ایران

مژگان خوشنام؛ شادی مشتاق

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1402

https://doi.org/10.22035/isih.2023.5025.4852

چکیده
  ترسیم ارتباطات میان حوزه‌های علمی در حوزۀ جامعه‌شناسی قادر خواهدبود الگوها و روابط پنهان میان مقالات را مشخص ساخته و نشان بدهد که گرایش­ها و علایق نویسندگان در دوران مختلف در چه حوزه و موضوعاتی ‌بوده­است و از سوی دیگر با ارائهٔ دید عمیق و دقیقی که ازحوزه جامعه‌شناسی ارائه می­شود خلاءهای مطالعاتی این حوزه نیز مشخص خواهدشد. ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
مروری نظام‎مند بر مطالعات سیاست و بدن در ایران معاصر

مریم امن پور؛ محمدسعید ذکایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اسفند 1402

https://doi.org/10.22035/isih.2024.5118.4900

چکیده
  از دوره‎ی ناصری تاکنون، بدن همواره محل مناقشات، کشمکش‎ها و رقابت‎ میان گروه‎های اجتماعی، احزاب سیاسی و گفتمان‎های مختلف در ایران بوده است. باوجوداین، مطالعات حوزه‎ی بدن به‎طورعام و مطالعه‎ی نسبت میان سامان سیاسی با بدن در ایران به‎طورخاص حوزه‎ای نوپاست که تاکنون مورد توجه جدی محافل آکادمیک در ایران نبوده است. مقاله‎ی ...  بیشتر

جامعه‌شناسی
شکل‌گیری «مردمِ جمهوری اسلامی» در جمهوری اول

محمدرضا کلاهی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 اسفند 1402

https://doi.org/10.22035/isih.2024.5167.4937

چکیده
  در روایت‌های رایج، اولاً انقلاب ایران ناشی از غلبه‌ی بخش سنتی-مذهبی جامعه بر بخش مدرن آن بود. ثانیاً همین بخش سنتی-مذهبی بود که پس از انقلاب قدرت را به دست گرفت و مسلط شد. این مقاله می‌خواهد این هر دو نکته را به چالش بکشد. از منظر این مقاله اولاً بخش سنتی-مذهبی ایران پیشاانقلابی خود دو بخش غیرسیاسی و سیاسی داشت. گفتمان «اسلام سیاسی»، ...  بیشتر